आत्मापराधात् पुत्रास् ते विनष्टाः पृथिवीपते ॥
मा ताञ् शोचस्व राजेन्द्र न हि शोके ऽस्ति कारणम् ॥
न हि ते पाण्डवाः स्वल्पम् अपराध्यन्ति भारत ॥
पुत्रास् तव दुरात्मानो यैर् इयं घातिता मही ॥
नारदेन च भद्रं ते पूर्वम् एव न संशयः ॥
युधिष्ठिरस्य समितौ राजसूये निवेदितम् ॥
पाण्डवाः कौरवाश् चैव समासाद्य परस्परम् ॥
न भविष्यन्ति कौन्तेय यत् ते कृत्यं तद् आचर ॥
नारदस्य वचः श्रुत्वा तदाशोचन्त पाण्डवाः ॥
एतत् ते सर्वम् आख्यातं देवगुह्यं सनातनम् ॥
कथं ते शोकनाशः स्यात् प्राणेषु च दया प्रभो ॥
स्नेहश् च पाण्डुपुत्रेषु ज्ञात्वा दैवकृतं विधिम् ॥
एष चार्थो महाबाहो पूर्वम् एव मया श्रुतः ॥
कथितो धर्मराजस्य राजसूये क्रतूत्तमे ॥
यतितं धर्मपुत्रेण मया गुह्ये निवेदिते ॥
अविग्रहे कौरवाणां दैवं तु बलवत्तरम् ॥
अनतिक्रमणीयो हि विधी राजन् कथं चन ॥
कृतान्तस्य हि भूतेन स्थावरेण त्रसेन च ॥
ātmāparādhāt putrās te vinaṣṭāḥ pṛthivīpate ||
mā tāñ śocasva rājendra na hi śoke 'sti kāraṇam ||
na hi te pāṇḍavāḥ svalpam aparādhyanti bhārata ||
putrās tava durātmāno yair iyaṃ ghātitā mahī ||
nāradena ca bhadraṃ te pūrvam eva na saṃśayaḥ ||
yudhiṣṭhirasya samitau rājasūye niveditam ||
pāṇḍavāḥ kauravāś caiva samāsādya parasparam ||
na bhaviṣyanti kaunteya yat te kṛtyaṃ tad ācara ||
nāradasya vacaḥ śrutvā tadāśocanta pāṇḍavāḥ ||
etat te sarvam ākhyātaṃ devaguhyaṃ sanātanam ||
kathaṃ te śokanāśaḥ syāt prāṇeṣu ca dayā prabho ||
snehaś ca pāṇḍuputreṣu jñātvā daivakṛtaṃ vidhim ||
eṣa cārtho mahābāho pūrvam eva mayā śrutaḥ ||
kathito dharmarājasya rājasūye kratūttame ||
yatitaṃ dharmaputreṇa mayā guhye nivedite ||
avigrahe kauravāṇāṃ daivaṃ tu balavattaram ||
anatikramaṇīyo hi vidhī rājan kathaṃ cana ||
kṛtāntasya hi bhūtena sthāvareṇa trasena ca ||
«О владыка земли, твои сыновья погибли из-за собственной вины. Не оплакивай их, царь царей: для скорби нет основания. Пандавы, о Бхарата, ни в малом перед тобой не виновны; это твои злодушные сыновья погубили землю. Нарада, да будет тебе благо, ещё раньше, без сомнения, сообщил на раджасуе в собрании Юдхиштхиры: “Пандавы и Кауравы, встретившись друг с другом, не будут существовать, о Каунтея. Делай то, что должен сделать”. Услышав слово Нарады, Пандавы тогда скорбели. Я рассказал тебе всю эту вечную тайну богов, чтобы твоя скорбь была уничтожена, чтобы у тебя возникла милость к жизни и любовь к сыновьям Панду, когда ты поймёшь порядок, созданный судьбой. О мощнорукий, этот смысл был услышан мной ещё прежде и рассказан Дхармарадже на лучшем обряде раджасуи. Когда я сообщил тайну, сын Дхармы старался предотвратить раздор Кауравов, но судьба оказалась сильнее. Веление Кританты, о царь, никак не может быть перейдено ни неподвижным, ни движущимся существом».
492776b98b98 · publicado 20 jun 2026, 13:43:09 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Вьяса не позволяет Дхритараштре обвинить Пандавов. Космический замысел не превращает неправедных в невиновных: именно дурные сыновья царя стали орудием разрушения.