Mahābhārata
Yudhishthira's Grief and Vyasa's Restraint12.27.26-32
10082 / 15823
Mahābhārata · 12.27.26-32
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
तम् एवंवादिनं पार्थं बन्धुशोकेन विह्वलम् ॥
मैवम् इत्य् अब्रवीद् व्यासो निगृह्य मुनिसत्तमः ॥
अतिवेलं महाराज न शोकं कर्तुम् अर्हसि ॥
पुनर् उक्तं प्रवक्ष्यामि दिष्टम् एतद् इति प्रभो ॥
संयोगा विप्रयोगाश् च जातानां प्राणिनां ध्रुवम् ॥
बुद्बुदा इव तोयेषु भवन्ति न भवन्ति च ॥
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ॥
संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं हि जीवितम् ॥
सुखं दुःखान्तम् आलस्यं दाक्ष्यं दुःखं सुखोदयम् ॥
भूतिः श्रीर् ह्रीर् धृतिः सिद्धिर् नादक्षे निवसन्त्य् उत ॥
नालं सुखाय सुहृदो नालं दुःखाय दुर्हृदः ॥
न च प्रज्ञालम् अर्थेभ्यो न सुखेभ्यो ऽप्य् अलं धनम् ॥
यथा सृष्टो ऽसि कौन्तेय धात्रा कर्मसु तत् कुरु ॥
अत एव हि सिद्धिस् ते नेशस् त्वम् आत्मना नृप ॥

Transliteración (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tam evaṃvādinaṃ pārthaṃ bandhuśokena vihvalam ||
maivam ity abravīd vyāso nigṛhya munisattamaḥ ||
ativelaṃ mahārāja na śokaṃ kartum arhasi ||
punar uktaṃ pravakṣyāmi diṣṭam etad iti prabho ||
saṃyogā viprayogāś ca jātānāṃ prāṇināṃ dhruvam ||
budbudā iva toyeṣu bhavanti na bhavanti ca ||
sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchrayāḥ ||
saṃyogā viprayogāntā maraṇāntaṃ hi jīvitam ||
sukhaṃ duḥkhāntam ālasyaṃ dākṣyaṃ duḥkhaṃ sukhodayam ||
bhūtiḥ śrīr hrīr dhṛtiḥ siddhir nādakṣe nivasanty uta ||
nālaṃ sukhāya suhṛdo nālaṃ duḥkhāya durhṛdaḥ ||
na ca prajñālam arthebhyo na sukhebhyo 'py alaṃ dhanam ||
yathā sṛṣṭo 'si kaunteya dhātrā karmasu tat kuru ||
ata eva hi siddhis te neśas tvam ātmanā nṛpa ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
तम् एवम् वादिनम् पार्थम्tam evam vādinam pārthamтого так говорящего Партху; Партху, сказавшего это
बन्धु शोकेन विह्वलम्bandhu śokena vihvalamродственной скорбью потрясённого; смятённого горем о близких
मा एवम् इति अब्रवीत् व्यासःmā evam iti abravīt vyāsaḥне так, сказал Вьяса; Вьяса сказал: не делай так
निगृह्य मुनि सत्तमःnigṛhya muni sattamaḥсдержав, лучший мудрец; удержав его
अतिवेलम् महा राजativelam mahā rājaчерез меру, великий царь; сверх меры
न शोकम् कर्तुम् अर्हसिna śokam kartum arhasiскорбь делать не должен; не следует печалиться
पुनर् उक्तम् प्रवक्ष्यामिpunar uktam pravakṣyāmiснова сказанное произнесу; повторю сказанное
दिष्टम् एतत् इति प्रभोdiṣṭam etat iti prabhoэто судьба, так, владыка; таково предназначение
संयोगाः विप्रयोगाः चsaṃyogāḥ viprayogāḥ caсоединения и разлуки; встречи и расставания
जातानाम् प्राणिनाम् ध्रुवम्jātānām prāṇinām dhruvamрождённых живых неизбежны; для существ постоянны
बुद्बुदाः इव तोयेषुbudbudāḥ iva toyeṣuкак пузыри на воде; словно пузырьки в водах
भवन्ति न भवन्ति चbhavanti na bhavanti caбывают и не бывают; появляются и исчезают
सर्वे क्षय अन्ताः निचयाःsarve kṣaya antāḥ nicayāḥвсе накопления кончаются разрушением; собрания имеют конец в распаде
पतन अन्ताः समुच्छ्रयाःpatana antāḥ samucchrayāḥвозвышения кончаются падением; подъёмы заканчиваются падением
संयोगाः विप्रयोग अन्ताःsaṃyogāḥ viprayoga antāḥсоединения кончаются разлукой; встречи имеют конец расставанием
मरण अन्तम् हि जीवितम्maraṇa antam hi jīvitamжизнь ведь кончается смертью; смерть — конец жизни
सुखम् दुःख अन्तम्sukham duḥkha antamсчастье имеет конец в страдании; радость заканчивается горем
आलस्यम्ālasyamленость; нерадение
दाक्ष्यम् दुःखम्dākṣyam duḥkhamискусность приносит труд; усердие связано с тяготой
सुख उदयम्sukha udayamвосход счастья; рождение радости
भूतिः श्रीः ह्रीः धृतिः सिद्धिःbhūtiḥ śrīḥ hrīḥ dhṛtiḥ siddhiḥпроцветание, слава, стыд, стойкость, успех; благополучие, красота, скромность, твёрдость
न अदक्षे निवसन्ति उतna adakṣe nivasanti utaв неискусном не живут; у неспособного не пребывают
न अलम् सुखाय सुहृदःna alam sukhāya suhṛdaḥдрузей недостаточно для счастья; близкие не обеспечивают радость
न अलम् दुःखाय दुर्हृदःna alam duḥkhāya durhṛdaḥврагов недостаточно для страдания; недруги не достаточны для горя
न च प्रज्ञा अलम् अर्थेभ्यःna ca prajñā alam arthebhyaḥи мудрости недостаточно для выгод; знание не гарантирует цели
न सुखेभ्यः अपि अलम् धनम्na sukhebhyaḥ api alam dhanamи богатства недостаточно для счастья; даже деньги не дают счастья
यथा सृष्टः असि कौन्तेयyathā sṛṣṭaḥ asi kaunteyaкак ты создан, Каунтея; таким, каким сотворён
धात्रा कर्मसु तत् कुरुdhātrā karmasu tat kuruТворцом для дел, то делай; исполняй назначенные дела
अतः एव हि सिद्धिः तेataḥ eva hi siddhiḥ teименно отсюда твой успех; из этого будет совершенство
न ईशः त्वम् आत्मना नृपna īśaḥ tvam ātmanā nṛpaты не властен собой, царь; не сам себе господин
Traducción

Вайшампаяна сказал: «Когда Партха, потрясённый скорбью о близких, говорил так, лучший из мудрецов Вьяса удержал его и сказал: “Не делай так. О великий царь, ты не должен предаваться скорби сверх меры. Я снова повторю сказанное: это судьба, о владыка. Для рождённых существ неизбежны встречи и разлуки: они появляются и исчезают, как пузыри на воде. Все накопления кончаются разрушением, все возвышения — падением; встречи заканчиваются разлукой, а жизнь — смертью. Счастье заканчивается страданием; леность, усердие, труд и рождение счастья сменяют друг друга. Процветание, слава, скромность, стойкость и успех не пребывают у неспособного. Друзей недостаточно для счастья, врагов недостаточно для страдания; мудрости недостаточно для достижения целей, и даже богатства недостаточно для счастья. Каким ты сотворён Творцом для дел, то и делай, о Каунтея. Именно в этом твой успех: ты не сам себе господин, о царь”».

Versión

ee8e93447192 · publicado 20 jun 2026, 16:02:05 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con