वासुदेव उवाच
ब्राह्मणास् तात लोके ऽस्मिन्न् अर्चनीयाः सदा मम ॥
एते भूमिचरा देवा वाग्विषाः सुप्रसादकाः ॥
पुरा कृतयुगे तात चार्वाको नाम राक्षसः ॥
तपस् तेपे महाबाहो बदर्यां बहुवत्सरम् ॥
छन्द्यमानो वरेणाथ ब्रह्मणा स पुनः पुनः ॥
अभयं सर्वभूतेभ्यो वरयाम् आस भारत ॥
द्विजावमानाद् अन्यत्र प्रादाद् वरम् अनुत्तमम् ॥
अभयं सर्वभूतेभ्यस् ततस् तस्मै जगत्प्रभुः ॥
स तु लब्धवरः पापो देवान् अमितविक्रमः ॥
राक्षसस् तापयाम् आस तीव्रकर्मा महाबलः ॥
ततो देवाः समेत्याथ ब्रह्माणम् इदम् अब्रुवन् ॥
वधाय रक्षसस् तस्य बलविप्रकृतास् तदा ॥
तान् उवाचाव्ययो देवो विहितं तत्र वै मया ॥
यथास्य भविता मृत्युर् अचिरेणैव भारत ॥
राजा दुर्योधनो नाम सखास्य भविता नृप ॥
तस्य स्नेहावबद्धो ऽसौ ब्राह्मणान् अवमंस्यते ॥
तत्रैनं रुषिता विप्रा विप्रकारप्रधर्षिताः ॥
धक्ष्यन्ति वाग्बलाः पापं ततो नाशं गमिष्यति ॥
स एष निहतः शेते ब्रह्मदण्डेन राक्षसः ॥
चार्वाको नृपतिश्रेष्ठ मा शुचो भरतर्षभ ॥
हतास् ते क्षत्रधर्मेण ज्ञातयस् तव पार्थिव ॥
स्वर्गताश् च महात्मानो वीराः क्षत्रियपुंगवाः ॥
स त्वम् आतिष्ठ कल्याणं मा ते भूद् ग्लानिर् अच्युत ॥
शत्रूञ् जहि प्रजा रक्ष द्विजांश् च प्रतिपालय ॥
vāsudeva uvāca
brāhmaṇās tāta loke 'sminn arcanīyāḥ sadā mama ||
ete bhūmicarā devā vāgviṣāḥ suprasādakāḥ ||
purā kṛtayuge tāta cārvāko nāma rākṣasaḥ ||
tapas tepe mahābāho badaryāṃ bahuvatsaram ||
chandyamāno vareṇātha brahmaṇā sa punaḥ punaḥ ||
abhayaṃ sarvabhūtebhyo varayām āsa bhārata ||
dvijāvamānād anyatra prādād varam anuttamam ||
abhayaṃ sarvabhūtebhyas tatas tasmai jagatprabhuḥ ||
sa tu labdhavaraḥ pāpo devān amitavikramaḥ ||
rākṣasas tāpayām āsa tīvrakarmā mahābalaḥ ||
tato devāḥ sametyātha brahmāṇam idam abruvan ||
vadhāya rakṣasas tasya balaviprakṛtās tadā ||
tān uvācāvyayo devo vihitaṃ tatra vai mayā ||
yathāsya bhavitā mṛtyur acireṇaiva bhārata ||
rājā duryodhano nāma sakhāsya bhavitā nṛpa ||
tasya snehāvabaddho 'sau brāhmaṇān avamaṃsyate ||
tatrainaṃ ruṣitā viprā viprakārapradharṣitāḥ ||
dhakṣyanti vāgbalāḥ pāpaṃ tato nāśaṃ gamiṣyati ||
sa eṣa nihataḥ śete brahmadaṇḍena rākṣasaḥ ||
cārvāko nṛpatiśreṣṭha mā śuco bharatarṣabha ||
hatās te kṣatradharmeṇa jñātayas tava pārthiva ||
svargatāś ca mahātmāno vīrāḥ kṣatriyapuṃgavāḥ ||
sa tvam ātiṣṭha kalyāṇaṃ mā te bhūd glānir acyuta ||
śatrūñ jahi prajā rakṣa dvijāṃś ca pratipālaya ||
Васудева сказал: «Дорогой, брахманы в этом мире всегда достойны моего почитания. Они боги, ходящие по земле: их речь может быть ядом, но они легко становятся милостивыми. Прежде, в Крита-югу, о сильнорукий, ракшас по имени Чарвака много лет совершал тапас в Бадари. Когда Брахма снова и снова предлагал ему выбрать дар, он попросил, о Бхарата, бесстрашие перед всеми существами. Владыка мира дал ему высочайший дар — бесстрашие перед всеми существами, кроме случая оскорбления дваждырождённых. Получив этот дар, злой, великосильный ракшас, жестокий в делах, стал мучить богов безмерной силы. Тогда боги, собравшись и будучи подавлены его мощью, сказали Брахме о необходимости убить этого ракшаса. Неизменный бог ответил им: “Это уже мной устроено, о Бхарата, и скоро наступит его смерть. Царь по имени Дурьодхана станет его другом; связанный привязанностью к нему, он оскорбит брахманов. Тогда разгневанные брахманы, потрясённые оскорблением, сожгут грешника силой речи, и он погибнет”. Вот этот ракшас Чарвака теперь лежит убитый брахманским жезлом. Не скорби, лучший царей, лучший Бхаратов. Твои родичи были убиты по кшатрийской дхарме, царь; великодушные герои, лучшие кшатрии, достигли небес. Поэтому утвердись в благе, непадший. Пусть у тебя не будет уныния: поражай врагов, защищай подданных и охраняй дваждырождённых».
18c91cad4799 · publicado 20 jun 2026, 16:55:19 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Кришна объясняет, что духовная власть речи не менее реальна, чем оружие. Чарвака был не просто критиком, а демон, использовавший облик святости для разрушения дхармы; его гибель возвращает Юдхиштхиру к царскому долгу.