Mahābhārata
Krishna and the Pandavas Return to Bhishma12.53.1-9
10185 / 15823
Mahābhārata · 12.53.1-9
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
ततः प्रविश्य भवनं प्रसुप्तो मधुसूदनः ॥
याममात्रावशेषायां यामिन्यां प्रत्यबुध्यत ॥
स ध्यानपथम् आश्रित्य सर्वज्ञानानि माधवः ॥
अवलोक्य ततः पश्चाद् दध्यौ ब्रह्म सनातनम् ॥
ततः श्रुतिपुराणज्ञाः शिक्षिता रक्तकण्ठिनः ॥
अस्तुवन् विश्वकर्माणं वासुदेवं प्रजापतिम् ॥
पठन्ति पाणिस्वनिकास् तथा गायन्ति गायनाः ॥
शङ्खानकमृदङ्गांश् च प्रवाद्यन्त सहस्रशः ॥
वीणापणववेणूनां स्वनश् चातिमनोरमः ॥
प्रहास इव विस्तीर्णः शुश्रुवे तस्य वेश्मनः ॥
तथा युधिष्ठिरस्यापि राज्ञो मङ्गलसंहिताः ॥
उच्चेरुर् मधुरा वाचो गीतवादित्रसंहिताः ॥
तत उत्थाय दाशार्हः स्नातः प्राञ्जलिर् अच्युतः ॥
जप्त्वा गुह्यं महाबाहुर् अग्नीन् आश्रित्य तस्थिवान् ॥
ततः सहस्रं विप्राणां चतुर्वेदविदां तथा ॥
गवां सहस्रेणैकैकं वाचयाम् आस माधवः ॥
मङ्गलालम्भनं कृत्वा आत्मानम् अवलोक्य च ॥
आदर्शे विमले कृष्णस् ततः सात्यकिम् अब्रवीत् ॥

Transliteración (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ praviśya bhavanaṃ prasupto madhusūdanaḥ ||
yāmamātrāvaśeṣāyāṃ yāminyāṃ pratyabudhyata ||
sa dhyānapatham āśritya sarvajñānāni mādhavaḥ ||
avalokya tataḥ paścād dadhyau brahma sanātanam ||
tataḥ śrutipurāṇajñāḥ śikṣitā raktakaṇṭhinaḥ ||
astuvan viśvakarmāṇaṃ vāsudevaṃ prajāpatim ||
paṭhanti pāṇisvanikās tathā gāyanti gāyanāḥ ||
śaṅkhānakamṛdaṅgāṃś ca pravādyanta sahasraśaḥ ||
vīṇāpaṇavaveṇūnāṃ svanaś cātimanoramaḥ ||
prahāsa iva vistīrṇaḥ śuśruve tasya veśmanaḥ ||
tathā yudhiṣṭhirasyāpi rājño maṅgalasaṃhitāḥ ||
uccerur madhurā vāco gītavāditrasaṃhitāḥ ||
tata utthāya dāśārhaḥ snātaḥ prāñjalir acyutaḥ ||
japtvā guhyaṃ mahābāhur agnīn āśritya tasthivān ||
tataḥ sahasraṃ viprāṇāṃ caturvedavidāṃ tathā ||
gavāṃ sahasreṇaikaikaṃ vācayām āsa mādhavaḥ ||
maṅgalālambhanaṃ kṛtvā ātmānam avalokya ca ||
ādarśe vimale kṛṣṇas tataḥ sātyakim abravīt ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
ततः प्रविश्य भवनम्tataḥ praviśya bhavanamзатем войдя в дом; придя во дворец
प्रसुप्तः मधुसूदनःprasuptaḥ madhusūdanaḥуснул Мадхусудана; Кришна почил
याम मात्र अवशेषायाम्yāma mātra avaśeṣāyāmкогда осталась одна стража; под конец ночи
यामिन्याम् प्रत्यबुध्यतyāminyām pratyabudhyataв ночи пробудился; проснулся
सः ध्यान पथम् आश्रित्यsaḥ dhyāna patham āśrityaон путь медитации приняв; войдя в созерцание
सर्व ज्ञानानि माधवःsarva jñānāni mādhavaḥвсе знания, Мадхава; всеведение
अवलोक्य ततः पश्चात्avalokya tataḥ paścātобозрев, затем после; увидев
दध्यौ ब्रह्म सनातनम्dadhyau brahma sanātanamсозерцал вечный Брахман; медитировал на вечное
ततः श्रुति पुराण ज्ञाःtataḥ śruti purāṇa jñāḥзатем знающие шрути и пураны; знатоки предания
शिक्षिताः रक्त कण्ठिनःśikṣitāḥ rakta kaṇṭhinaḥобученные, красногорлые; сладкоголосые певцы
अस्तुवन् विश्वकर्माणम्astuvan viśvakarmāṇamвосхваляли Вишвакармана; творца вселенной
वासुदेवम् प्रजापतिम्vāsudevam prajāpatimВасудеву, Праджапати; Кришну, владыку существ
पठन्ति पाणि स्वनिकाःpaṭhanti pāṇi svanikāḥчитали хлопающие ладонями; певцы с ритмом
तथा गायन्ति गायनाःtathā gāyanti gāyanāḥтакже пели певцы; исполнители пели
शङ्ख आनक मृदङ्गान् चśaṅkha ānaka mṛdaṅgān caраковины, барабаны и мриданги; шанкхи и ударные
प्रवाद्यन्त सहस्रशःpravādyanta sahasraśaḥзвучали тысячами; играли во множестве
वीणा पणव वेणूनाम्vīṇā paṇava veṇūnāmвин, панав и флейт; струнных и духовых
स्वनः च अति मनोरमःsvanaḥ ca ati manoramaḥи звук чрезвычайно приятный; очень чарующее звучание
प्रहासः इव विस्तीर्णःprahāsaḥ iva vistīrṇaḥсловно широкий смех; разлившаяся радость
शुश्रुवे तस्य वेश्मनःśuśruve tasya veśmanaḥслышался из его дома; раздавался во дворце
तथा युधिष्ठिरस्य अपिtathā yudhiṣṭhirasya apiтакже и Юдхиштхиры; и у царя
राज्ञः मङ्गल संहिताःrājñaḥ maṅgala saṃhitāḥцаря, с благословениями соединённые; благоприятные
उच्चेरुः मधुराः वाचःucceruḥ madhurāḥ vācaḥподнялись сладкие голоса; зазвучали речи
गीत वादित्र संहिताःgīta vāditra saṃhitāḥс песней и музыкой соединённые; с пением и инструментами
ततः उत्थाय दाशार्हःtataḥ utthāya dāśārhaḥзатем встав, Дашарха; Кришна поднялся
स्नातः प्राञ्जलिः अच्युतःsnātaḥ prāñjaliḥ acyutaḥомывшийся, сложив ладони, Ачьюта; очистившись
जप्त्वा गुह्यम् महा बाहुःjaptvā guhyam mahā bāhuḥповторив тайное, сильнорукий; совершив тайную джапу
अग्नीन् आश्रित्य तस्थिवान्agnīn āśritya tasthivānу огней встав; стал при священных огнях
ततः सहस्रम् विप्राणाम्tataḥ sahasram viprāṇāmзатем тысячу брахманов; множество дваждырождённых
चतुर् वेद विदाम् तथाcatur veda vidām tathāзнающих четыре Веды также; ведийских знатоков
गवाम् सहस्रेण एकैकम्gavām sahasreṇa ekaikamтысячей коров каждого; по тысяче коров
वाचयाम् आस माधवःvācayām āsa mādhavaḥпобудил благословлять Мадхава; одарил с благословениями
मङ्गल आलम्भनम् कृत्वाmaṅgala ālambhanam kṛtvāсовершив благоприятное прикосновение; приняв auspicious objects
आत्मानम् अवलोक्य चātmānam avalokya caи себя обозрев; осмотрев себя
आदर्शे विमले कृष्णःādarśe vimale kṛṣṇaḥв чистом зеркале Кришна; в незапятнанном зеркале
ततः सात्यकिम् अब्रवीत्tataḥ sātyakim abravītзатем Сатьяки сказал; обратился к Сатьяки
Traducción

Вайшампаяна сказал: затем Мадхусудана вошёл во дворец, уснул и пробудился, когда в ночи оставалась только одна стража. Мадхава вошёл на путь медитации, обозрел все знания, а затем созерцал вечный Брахман. Тогда знатоки шрути и пуран, обученные и сладкоголосые, стали восхвалять Васудеву, Вишвакармана, Праджапати. Одни читали, отбивая ритм ладонями, другие пели; тысячами зазвучали раковины, барабаны и мриданги. Чрезвычайно приятный звук вин, панав и флейт, словно широкий смех радости, раздавался в его дворце. Так же и у царя Юдхиштхиры зазвучали сладкие благоприятные голоса, соединённые с песней и музыкой. Затем Дашарха поднялся, омылся, сложил ладони, совершил тайную джапу и, сильнорукий Ачьюта, встал у священных огней. После этого Мадхава побудил тысячу брахманов, знающих четыре Веды, произнести благословения, даровав каждому по тысяче коров. Совершив благоприятное прикосновение и посмотрев на себя в чистом зеркале, Кришна сказал Сатьяки:

Versión

0881c62f12b0 · publicado 20 jun 2026, 17:38:20 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con