Mahābhārata
The King as the Root of Dharma12.68.30-38
10260 / 15823
Mahābhārata · 12.68.30-38
Devanāgarī

विवृत्य हि यथाकामं गृहद्वाराणि शेरते ॥
मनुष्या रक्षिता राज्ञा समन्ताद् अकुतोभयाः ॥
नाक्रुष्टं सहते कश् चित् कुतो हस्तस्य लङ्घनम् ॥
यदि राजा मनुष्येषु त्राता भवति धार्मिकः ॥
स्त्रियश् चापुरुषा मार्गं सर्वालंकारभूषिताः ॥
निर्भयाः प्रतिपद्यन्ते यदा रक्षति भूमिपः ॥
धर्मम् एव प्रपद्यन्ते न हिंसन्ति परस्परम् ॥
अनुगृह्णन्ति चान्योन्यं यदा रक्षति भूमिपः ॥
यजन्ते च त्रयो वर्णा महायज्ञैः पृथग्विधैः ॥
युक्ताश् चाधीयते शास्त्रं यदा रक्षति भूमिपः ॥
वार्तामूलो ह्य् अयं लोकस् त्रय्या वै धार्यते सदा ॥
तत् सर्वं वर्तते सम्यग् यदा रक्षति भूमिपः ॥
यदा राजा धुरं श्रेष्ठाम् आदाय वहति प्रजाः ॥
महता बलयोगेन तदा लोकः प्रसीदति ॥
यस्याभावे च भूतानाम् अभावः स्यात् समन्ततः ॥
भावे च भावो नित्यः स्यात् कस् तं न प्रतिपूजयेत् ॥
तस्य यो वहते भारं सर्वलोकसुखावहम् ॥
तिष्ठेत् प्रियहिते राज्ञ उभौ लोकौ हि यो जयेत् ॥

Transliteración (IAST)

vivṛtya hi yathākāmaṃ gṛhadvārāṇi śerate ||
manuṣyā rakṣitā rājñā samantād akutobhayāḥ ||
nākruṣṭaṃ sahate kaś cit kuto hastasya laṅghanam ||
yadi rājā manuṣyeṣu trātā bhavati dhārmikaḥ ||
striyaś cāpuruṣā mārgaṃ sarvālaṃkārabhūṣitāḥ ||
nirbhayāḥ pratipadyante yadā rakṣati bhūmipaḥ ||
dharmam eva prapadyante na hiṃsanti parasparam ||
anugṛhṇanti cānyonyaṃ yadā rakṣati bhūmipaḥ ||
yajante ca trayo varṇā mahāyajñaiḥ pṛthagvidhaiḥ ||
yuktāś cādhīyate śāstraṃ yadā rakṣati bhūmipaḥ ||
vārtāmūlo hy ayaṃ lokas trayyā vai dhāryate sadā ||
tat sarvaṃ vartate samyag yadā rakṣati bhūmipaḥ ||
yadā rājā dhuraṃ śreṣṭhām ādāya vahati prajāḥ ||
mahatā balayogena tadā lokaḥ prasīdati ||
yasyābhāve ca bhūtānām abhāvaḥ syāt samantataḥ ||
bhāve ca bhāvo nityaḥ syāt kas taṃ na pratipūjayet ||
tasya yo vahate bhāraṃ sarvalokasukhāvaham ||
tiṣṭhet priyahite rājña ubhau lokau hi yo jayet ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
विवृत्य हि यथा कामम्vivṛtya hi yathā kāmamоткрыв ведь как желают; свободно
गृह द्वाराणि शेरतेgṛha dvārāṇi śerateдвери домов спят; живут
मनुष्याः रक्षिताः राज्ञाmanuṣyāḥ rakṣitāḥ rājñāлюди, защищённые царём; охраняемые
समन्तात् अकुतोभयाःsamantāt akutobhayāḥсо всех сторон бесстрашные; без опасности
न आक्रुष्टम् सहते कः चित्na ākruṣṭam sahate kaḥ citдаже оскорбления не терпит никто; ругательства
कुतः हस्तस्य लङ्घनम्kutaḥ hastasya laṅghanamоткуда же нарушение рукой; удар
यदि राजा मनुष्येषुyadi rājā manuṣyeṣuесли царь среди людей; правитель
त्राता भवति धार्मिकःtrātā bhavati dhārmikaḥстановится защитником дхармичным; праведным
स्त्रियः च अपुरुषाः मार्गम्striyaḥ ca apuruṣāḥ mārgamи женщины без мужчин дорогу; без сопровождения
सर्व अलंकार भूषिताःsarva alaṃkāra bhūṣitāḥукрашенные всеми украшениями; наряженные
निर्भयाः प्रतिपद्यन्तेnirbhayāḥ pratipadyanteбесстрашно вступают; идут
यदा रक्षति भूमिपःyadā rakṣati bhūmipaḥкогда защищает владыка земли; царь
धर्मम् एव प्रपद्यन्तेdharmam eva prapadyanteименно к дхарме прибегают; следуют
न हिंसन्ति परस्परम्na hiṃsanti parasparamне вредят друг другу; взаимно
अनुगृह्णन्ति च अन्योन्यम्anugṛhṇanti ca anyonyamи поддерживают друг друга; помогают
यदा रक्षति भूमिपःyadā rakṣati bhūmipaḥкогда защищает владыка земли; царь
यजन्ते च त्रयः वर्णाःyajante ca trayaḥ varṇāḥи три варны жертвуют; совершают яджни
महा यज्ञैः पृथक् विधैःmahā yajñaiḥ pṛthak vidhaiḥвеликими жертвами разных видов; обрядами
युक्ताः च अधीयते शास्त्रम्yuktāḥ ca adhīyate śāstramи сосредоточенные изучают шастру; учение
यदा रक्षति भूमिपःyadā rakṣati bhūmipaḥкогда защищает владыка земли; царь
वार्त मूलः हि अयम् लोकःvārta mūlaḥ hi ayam lokaḥведь этот мир имеет хозяйство корнем; средства жизни
त्रय्या वै धार्यते सदाtrayyā vai dhāryate sadāтремя Ведами поддерживается всегда; ведийским знанием
तत् सर्वम् वर्तते सम्यक्tat sarvam vartate samyakвсё это действует правильно; идёт
यदा रक्षति भूमिपःyadā rakṣati bhūmipaḥкогда защищает владыка земли; царь
यदा राजा धुरम् श्रेष्ठाम्yadā rājā dhuram śreṣṭhāmкогда царь лучшую ношу; ярмо
आदाय वहति प्रजाःādāya vahati prajāḥвзяв, несёт подданных; поддерживает
महता बल योगेनmahatā bala yogenaвеликим соединением силы; мощью
तदा लोकः प्रसीदतिtadā lokaḥ prasīdatiтогда мир умиротворяется; радуется
यस्य अभावे च भूतानाम्yasya abhāve ca bhūtānāmи при отсутствии которого у существ; если его нет
अभावः स्यात् समन्ततःabhāvaḥ syāt samantataḥисчезновение было бы со всех сторон; гибель
भावे च भावः नित्यः स्यात्bhāve ca bhāvaḥ nityaḥ syātа при наличии существование было бы постоянным; устойчивым
कः तम् न प्रतिपूजयेत्kaḥ tam na pratipūjayetкто его не почитал бы; не уважил
तस्य यः वहते भारम्tasya yaḥ vahate bhāramкто несёт его бремя; нагрузку царя
सर्व लोक सुख आवहम्sarva loka sukha āvahamприносящее счастье всему миру; всем людям
तिष्ठेत् प्रिय हिते राज्ञःtiṣṭhet priya hite rājñaḥпусть стоит в приятном и полезном царю; служит
उभौ लोकौ हि यः जयेत्ubhau lokau hi yaḥ jayetведь он победил бы оба мира; достиг
Traducción

Когда люди защищены царём, они спят с открытыми дверями домов, как хотят, и со всех сторон свободны от страха. Если среди людей есть праведный царь-защитник, никто не терпит даже оскорбления, не говоря уже об ударе рукой. Когда владыка земли защищает, женщины без мужчин, украшенные всеми украшениями, бесстрашно выходят на дорогу. Когда владыка земли защищает, люди следуют дхарме, не вредят друг другу и поддерживают друг друга. Три варны совершают великие жертвоприношения разных видов, а сосредоточенные изучают шастру, когда владыка земли защищает. Этот мир имеет своим корнем хозяйство и всегда поддерживается тремя Ведами; всё это действует правильно, когда владыка земли защищает. Когда царь, взяв на себя лучшую ношу, великой силой несёт подданных, тогда мир умиротворяется. Если при его отсутствии существам грозило бы исчезновение со всех сторон, а при его наличии их существование становится устойчивым, кто не стал бы его почитать? Кто несёт его бремя, приносящее счастье всему миру, и стоит в том, что приятно и полезно царю, тот побеждает оба мира».

Versión

6471790a9e56 · publicado 20 jun 2026, 18:23:54 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con