Mahābhārata
Indra Explains the Battle-Sacrifice (Indra Explains the Sacrifice of Battle)12.99.14-21
10391 / 15823
Mahābhārata · 12.99.14-21
Devanāgarī

अम्बरीष उवाच
कानि यज्ञे हवींष्य् अत्र किम् आज्यं का च दक्षिणा ॥
ऋत्विजश् चात्र के प्रोक्तास् तन् मे ब्रूहि शतक्रतो ॥
इन्द्र उवाच
ऋत्विजः कुञ्जरास् तत्र वाजिनो ऽध्वर्यवस् तथा ॥
हवींषि परमांसानि रुधिरं त्व् आज्यम् एव च ॥
सृगालगृध्रकाकोलाः सदस्यास् तत्र सत्रिणः ॥
आज्यशेषं पिबन्त्य् एते हविः प्राश्नन्ति चाध्वरे ॥
प्रासतोमरसंघाताः खड्गशक्तिपरश्वधाः ॥
ज्वलन्तो निशिताः पीताः स्रुचस् तस्याथ सत्रिणः ॥
चापवेगायतस् तीक्ष्णः परकायावदारणः ॥
ऋजुः सुनिशितः पीतः सायको ऽस्य स्रुवो महान् ॥
द्वीपिचर्मावनद्धश् च नागदन्तकृतत्सरुः ॥
हस्तिहस्तगतः खड्गः स्फ्यो भवेत् तस्य संयुगे ॥
ज्वलितैर् निशितैः पीतैः प्रासशक्तिपरश्वधैः ॥
शैक्यायसमयैस् तीक्ष्णैर् अभिघातो भवेद् वसु ॥
आवेगाद् यत् तु रुधिरं संग्रामे स्यन्दते भुवि ॥
सास्य पूर्णाहुतिर् होत्रे समृद्धा सर्वकामधुक् ॥

Transliteración (IAST)

ambarīṣa uvāca
kāni yajñe havīṃṣy atra kim ājyaṃ kā ca dakṣiṇā ||
ṛtvijaś cātra ke proktās tan me brūhi śatakrato ||
indra uvāca
ṛtvijaḥ kuñjarās tatra vājino 'dhvaryavas tathā ||
havīṃṣi paramāṃsāni rudhiraṃ tv ājyam eva ca ||
sṛgālagṛdhrakākolāḥ sadasyās tatra satriṇaḥ ||
ājyaśeṣaṃ pibanty ete haviḥ prāśnanti cādhvare ||
prāsatomarasaṃghātāḥ khaḍgaśaktiparaśvadhāḥ ||
jvalanto niśitāḥ pītāḥ srucas tasyātha satriṇaḥ ||
cāpavegāyatas tīkṣṇaḥ parakāyāvadāraṇaḥ ||
ṛjuḥ suniśitaḥ pītaḥ sāyako 'sya sruvo mahān ||
dvīpicarmāvanaddhaś ca nāgadantakṛtatsaruḥ ||
hastihastagataḥ khaḍgaḥ sphyo bhavet tasya saṃyuge ||
jvalitair niśitaiḥ pītaiḥ prāsaśaktiparaśvadhaiḥ ||
śaikyāyasamayais tīkṣṇair abhighāto bhaved vasu ||
āvegād yat tu rudhiraṃ saṃgrāme syandate bhuvi ||
sāsya pūrṇāhutir hotre samṛddhā sarvakāmadhuk ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
अम्बरीष उवाचambarīṣa uvācaАмбариша сказал; Амбариша спросил
कानि यज्ञे हवींषिkāni yajñe havīṃṣiкакие в жертве приношения; что является хависом
अत्रatraздесь; в этом случае
किम् आज्यम्kim ājyamчто топлёное масло; какое аджья
का च दक्षिणाkā ca dakṣiṇāи какая дакшина; какой дар
ऋत्विजः च अत्र केṛtvijaḥ ca atra keи кто здесь жрецы; какие ритвиджи
प्रोक्ताःproktāḥназваны; сказаны
तत् मे ब्रूहिtat me brūhiэто мне скажи; объясни мне
शतक्रतोśatakratoо Стократу; совершивший сто жертв
इन्द्र उवाचindra uvācaИндра сказал; Индра ответил
ऋत्विजः कुञ्जराः तत्रṛtvijaḥ kuñjarāḥ tatraтам жрецы - слоны; слоны как ритвиджи
वाजिनः अध्वर्यवः तथाvājinaḥ adhvaryavaḥ tathāи кони как адхварью; лошади также жрецы
हवींषि परम अंसानिhavīṃṣi parama aṃsāniприношения - лучшие куски плоти; высшие части тела
रुधिरम् तु आज्यम् एव चrudhiram tu ājyam eva caа кровь - именно топлёное масло; кровь как аджья
सृगाल गृध्र काकोलाःsṛgāla gṛdhra kākolāḥшакалы, грифы и вороны; падальщики
सदस्याः तत्र सत्रिणःsadasyāḥ tatra satriṇaḥтам заседатели, участники сатр; члены собрания
आज्य शेषम् पिबन्ति एतेājya śeṣam pibanti eteостаток масла пьют они; остатки крови пьют
हविः प्राश्नन्ति चhaviḥ prāśnanti caи приношение едят; хавис вкушают
अध्वरेadhvareв жертве; в обряде
प्रास तोमर संघाताःprāsa tomara saṃghātāḥскопления дротиков и копий; удары прас и томаров
खड्ग शक्ति परश्वधाःkhaḍga śakti paraśvadhāḥмечи, пики и секиры; оружие
ज्वलन्तः निशिताः पीताःjvalantaḥ niśitāḥ pītāḥсверкающие, острые, жёлтые; сияющие отточенные
स्रुचः तस्यsrucaḥ tasyaего жертвенные ложки; ковши этой жертвы
अथ सत्रिणःatha satriṇaḥтакже участники сатры; обрядовые орудия
चाप वेग आयतःcāpa vega āyataḥрастянутый силой лука; направленный из лука
तीक्ष्णःtīkṣṇaḥострый; резкий
पर काय अवदारणःpara kāya avadāraṇaḥраздирающий тело врага; рассекающий чужое тело
ऋजुः सुनिशितः पीतःṛjuḥ suniśitaḥ pītaḥпрямой, отлично отточенный, жёлтый; ровный острый
सायकः अस्यsāyakaḥ asyaего стрела; эта стрела
स्रुवः महान्sruvaḥ mahānвеликий жертвенный черпак; большая ложка
द्वीपि चर्म अवनद्धः चdvīpi carma avanaddhaḥ caи обтянутый шкурой пантеры; покрытый тигровой кожей
नाग दन्त कृत त्सरुःnāga danta kṛta tsaruḥс рукоятью из слоновой кости; со слонокостяной рукоятью
हस्ति हस्त गतः खड्गःhasti hasta gataḥ khaḍgaḥмеч в руке воина; меч, находящийся в руке
स्फ्यः भवेत्sphyaḥ bhavetстановится жертвенным ножом; служит сфьей
तस्य संयुगेtasya saṃyugeдля него в битве; в сражении
ज्वलितैः निशितैः पीतैःjvalitaiḥ niśitaiḥ pītaiḥсверкающими, острыми, жёлтыми; сияющими отточенными
प्रास शक्ति परश्वधैःprāsa śakti paraśvadhaiḥдротиками, пиками и секирами; оружиями
शैक्य आयस मयैःśaikya āyasa mayaiḥиз железа и стали; металлическими
तीक्ष्णैःtīkṣṇaiḥострыми; резкими
अभिघातः भवेत्abhighātaḥ bhavetудар становится; поражение бывает
वसुvasuбогатством; ценным даром
आवेगात् यत् तु रुधिरम्āvegāt yat tu rudhiramа кровь, которая от натиска; из-за удара
संग्रामे स्यन्दतेsaṃgrāme syandateв битве течёт; струится
भुविbhuviна землю; по земле
सा अस्य पूर्ण आहुतिःsā asya pūrṇa āhutiḥэто его полное возлияние; завершающая жертва
होत्रेhotreхотару; для жреца
समृद्धा सर्व काम धुक्samṛddhā sarva kāma dhukобильная, дающая все желания; исполняющая всё
Traducción

Амбариша спросил: «Стократу, какие здесь приношения в этой жертве? Что здесь топлёное масло, какая дакшина и кто названы жрецами? Скажи мне это». Индра ответил: «Там слоны — жрецы, кони — адхварью; лучшие части плоти служат приношениями, а кровь — топлёным маслом. Шакалы, грифы и вороны там заседатели и участники сатры: они пьют остаток масла и вкушают приношение в этом обряде. Скопления дротиков и копий, мечи, пики и секиры, сверкающие, острые и жёлтые, служат жертвенными ложками этой сатры. Стрела, растянутая силой лука, острая, прямая, отлично отточенная, жёлтая и раздирающая тело врага, становится его великим жертвенным черпаком. Меч, обтянутый шкурой пантеры, с рукоятью из слоновой кости и находящийся в руке, в битве становится жертвенным ножом. Удар сверкающими, острыми, жёлтыми дротиками, пиками, секирами и стальными остриями становится ценным даром. А кровь, которая от натиска течёт на землю в битве, для хотара является его полной, обильной завершающей жертвой, дарующей все желания».

Versión

badd0ce26927 · publicado 20 jun 2026, 20:09:44 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con