युधिष्ठिर उवाच
अयं पितामहेनोक्तो राजधर्मः सनातनः ॥
ईश्वरश् च महादण्डो दण्डे सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥
देवतानाम् ऋषीणां च पितॄणां च महात्मनाम् ॥
यक्षरक्षःपिशाचानां मर्त्यानां च विशेषतः ॥
सर्वेषां प्राणिनां लोके तिर्यक्ष्व् अपि निवासिनाम् ॥
सर्वव्यापी महातेजा दण्डः श्रेयान् इति प्रभो ॥
इत्य् एतद् उक्तं भवता सर्वं दण्ड्यं चराचरम् ॥
दृश्यते लोकम् आसक्तं ससुरासुरमानुषम् ॥
एतद् इच्छाम्य् अहं ज्ञातुं तत्त्वेन भरतर्षभ ॥
को दण्डः कीदृशो दण्डः किंरूपः किंपरायणः ॥
किमात्मकः कथंभूतः कतिमूर्तिः कथंप्रभुः ॥
जागर्ति स कथं दण्डः प्रजास्व् अवहितात्मकः ॥
कश् च पूर्वापरम् इदं जागर्ति परिपालयन् ॥
कश् च विज्ञायते पूर्वं को ऽपरो दण्डसंज्ञितः ॥
किंसंस्थश् च भवेद् दण्डः का चास्य गतिर् इष्यते ॥
yudhiṣṭhira uvāca
ayaṃ pitāmahenokto rājadharmaḥ sanātanaḥ ||
īśvaraś ca mahādaṇḍo daṇḍe sarvaṃ pratiṣṭhitam ||
devatānām ṛṣīṇāṃ ca pitṝṇāṃ ca mahātmanām ||
yakṣarakṣaḥpiśācānāṃ martyānāṃ ca viśeṣataḥ ||
sarveṣāṃ prāṇināṃ loke tiryakṣv api nivāsinām ||
sarvavyāpī mahātejā daṇḍaḥ śreyān iti prabho ||
ity etad uktaṃ bhavatā sarvaṃ daṇḍyaṃ carācaram ||
dṛśyate lokam āsaktaṃ sasurāsuramānuṣam ||
etad icchāmy ahaṃ jñātuṃ tattvena bharatarṣabha ||
ko daṇḍaḥ kīdṛśo daṇḍaḥ kiṃrūpaḥ kiṃparāyaṇaḥ ||
kimātmakaḥ kathaṃbhūtaḥ katimūrtiḥ kathaṃprabhuḥ ||
jāgarti sa kathaṃ daṇḍaḥ prajāsv avahitātmakaḥ ||
kaś ca pūrvāparam idaṃ jāgarti paripālayan ||
kaś ca vijñāyate pūrvaṃ ko 'paro daṇḍasaṃjñitaḥ ||
kiṃsaṃsthaś ca bhaved daṇḍaḥ kā cāsya gatir iṣyate ||
Юдхиштхира сказал: «Дед объяснил эту вечную царскую дхарму: великий владычный daṇḍa, сила наказания и порядка, и то, что на нём всё держится. Ты сказал, что для богов, риши, великих предков, якшей, ракшасов, пишачей, особенно для смертных, для всех существ мира и даже для живущих среди животных этот всепроникающий, великосияющий daṇḍa является высшим. Ты сказал, что всё движущееся и недвижимое подлежит daṇḍa и что весь мир с богами, асурами и людьми опирается на него. Теперь, лучший из Бхаратов, я хочу узнать по сути: что такое daṇḍa, каков он, какого он облика, на что опирается, какова его сущность, сколько у него форм, как он владычествует, как он бодрствует среди подданных, кто охраняет весь порядок прошлого и будущего, что познаётся первым, что называется daṇḍa после этого, в чём он пребывает и каков его путь?»
14dd1dd7d926 · publicado 20 jun 2026, 21:32:29 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Юдхиштхира спрашивает о daṇḍa не как о грубой каре, а как о принципе порядка. Его вопрос охватывает право, власть, защиту, космическую устойчивость и нравственную ответственность.