तस्मिन्न् अन्तर्हिते चाथ प्रजानां संकरो ऽभवत् ॥
नैव कार्यं न चाकार्यं भोज्याभोज्यं न विद्यते ॥
पेयापेयं कुतः सिद्धिर् हिंसन्ति च परस्परम् ॥
गम्यागम्यं तदा नासीत् परस्वं स्वं च वै समम् ॥
परस्परं विलुम्पन्ते सारमेया इवामिषम् ॥
अबलं बलिनो जघ्नुर् निर्मर्यादम् अवर्तत ॥
ततः पितामहो विष्णुं भगवन्तं सनातनम् ॥
संपूज्य वरदं देवं महादेवम् अथाब्रवीत् ॥
अत्र साध्व् अनुकम्पां वै कर्तुम् अर्हसि केवलम् ॥
संकरो न भवेद् अत्र यथा वै तद् विधीयताम् ॥
ततः स भगवान् ध्यात्वा चिरं शूलजटाधरः ॥
आत्मानम् आत्मना दण्डम् असृजद् देवसत्तमः ॥
तस्माच् च धर्मचरणां नीतिं देवीं सरस्वतीम् ॥
असृजद् दण्डनीतिः सा त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥
tasminn antarhite cātha prajānāṃ saṃkaro 'bhavat ||
naiva kāryaṃ na cākāryaṃ bhojyābhojyaṃ na vidyate ||
peyāpeyaṃ kutaḥ siddhir hiṃsanti ca parasparam ||
gamyāgamyaṃ tadā nāsīt parasvaṃ svaṃ ca vai samam ||
parasparaṃ vilumpante sārameyā ivāmiṣam ||
abalaṃ balino jaghnur nirmaryādam avartata ||
tataḥ pitāmaho viṣṇuṃ bhagavantaṃ sanātanam ||
saṃpūjya varadaṃ devaṃ mahādevam athābravīt ||
atra sādhv anukampāṃ vai kartum arhasi kevalam ||
saṃkaro na bhaved atra yathā vai tad vidhīyatām ||
tataḥ sa bhagavān dhyātvā ciraṃ śūlajaṭādharaḥ ||
ātmānam ātmanā daṇḍam asṛjad devasattamaḥ ||
tasmāc ca dharmacaraṇāṃ nītiṃ devīṃ sarasvatīm ||
asṛjad daṇḍanītiḥ sā triṣu lokeṣu viśrutā ||
«Когда daṇḍa исчез, среди существ возникло смешение. Уже не было ни должного, ни недолжного, ни съедобного, ни несъедобного; откуда было взяться успеху, если люди стали вредить друг другу? Тогда не было различия между доступным и недоступным, чужое и своё стало одинаковым. Люди грабили друг друга, как псы мясо; сильные убивали слабых, и всё стало безграничным беспорядком. Тогда Прародитель, почтив вечного Бхагавана Вишну, бога, дающего дары, обратился к Махадеве: “Здесь ты должен оказать благую милость. Устрой так, чтобы не было этого смешения”. Тогда Бхагаван, носящий трезубец и джаты, долго созерцал и из самого себя создал daṇḍa. Из него он создал и следующую дхарме богиню нити, Сарасвати; она стала daṇḍa-nīti, наукой daṇḍa, прославленной в трёх мирах».
aa46d437cfae · publicado 20 jun 2026, 21:36:58 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Исчезновение daṇḍa означает не свободу, а распад различения: своё и чужое, должное и недолжное, чистое и нечистое смешиваются. Поэтому daṇḍa-nīti возникает как милость, возвращающая границы и защиту слабым.