भूयः स भगवान् ध्यात्वा चिरं शूलवरायुधः ॥
तस्य तस्य निकायस्य चकारैकैकम् ईशरम् ॥
देवानाम् ईश्वरं चक्रे देवं दशशतेक्षणम् ॥
यमं वैवस्वतं चापि पितॄणाम् अकरोत् पतिम् ॥
धनानां रक्षसां चापि कुबेरम् अपि चेश्वरम् ॥
पर्वतानां पतिं मेरुं सरितां च महोदधिम् ॥
अपां राज्ये सुराणां च विदधे वरुणं प्रभुम् ॥
मृत्युं प्राणेश्वरम् अथो तेजसां च हुताशनम् ॥
रुद्राणाम् अपि चेशानं गोप्तारं विदधे प्रभुः ॥
महात्मानं महादेवं विशालाक्षं सनातनम् ॥
वसिष्ठम् ईशं विप्राणां वसूनां जातवेदसम् ॥
तेजसां भास्करं चक्रे नक्षत्राणां निशाकरम् ॥
वीरुधाम् अंशुमन्तं च भूतानां च प्रभुं वरम् ॥
कुमारं द्वादशभुजं स्कन्दं राजानम् आदिशत् ॥
कालं सर्वेशम् अकरोत् संहारविनयात्मकम् ॥
मृत्योश् चतुर्विभागस्य दुःखस्य च सुखस्य च ॥
ईश्वरः सर्वदेहस् तु राजराजो धनाधिपः ॥
सर्वेषाम् एव रुद्राणां शूलपाणिर् इति श्रुतिः ॥
तम् एकं ब्रह्मणः पुत्रम् अनुजातं क्षुपं ददौ ॥
प्रजानाम् अधिपं श्रेष्ठं सर्वधर्मभृताम् अपि ॥
महादेवस् ततस् तस्मिन् वृत्ते यज्ञे यथाविधि ॥
दण्डं धर्मस्य गोप्तारं विष्णवे सत्कृतं ददौ ॥
विष्णुर् अङ्गिरसे प्रादाद् अङ्गिरा मुनिसत्तमः ॥
प्रादाद् इन्द्रमरीचिभ्यां मरीचिर् भृगवे ददौ ॥
भृगुर् ददाव् ऋषिभ्यस् तु तं दण्डं धर्मसंहितम् ॥
ऋषयो लोकपालेभ्यो लोकपालाः क्षुपाय च ॥
क्षुपस् तु मनवे प्रादाद् आदित्यतनयाय च ॥
पुत्रेभ्यः श्राद्धदेवस् तु सूक्ष्मधर्मार्थकारणात् ॥
तं ददौ सूर्यपुत्रस् तु मनुर् वै रक्षणात्मकम् ॥
bhūyaḥ sa bhagavān dhyātvā ciraṃ śūlavarāyudhaḥ ||
tasya tasya nikāyasya cakāraikaikam īśaram ||
devānām īśvaraṃ cakre devaṃ daśaśatekṣaṇam ||
yamaṃ vaivasvataṃ cāpi pitṝṇām akarot patim ||
dhanānāṃ rakṣasāṃ cāpi kuberam api ceśvaram ||
parvatānāṃ patiṃ meruṃ saritāṃ ca mahodadhim ||
apāṃ rājye surāṇāṃ ca vidadhe varuṇaṃ prabhum ||
mṛtyuṃ prāṇeśvaram atho tejasāṃ ca hutāśanam ||
rudrāṇām api ceśānaṃ goptāraṃ vidadhe prabhuḥ ||
mahātmānaṃ mahādevaṃ viśālākṣaṃ sanātanam ||
vasiṣṭham īśaṃ viprāṇāṃ vasūnāṃ jātavedasam ||
tejasāṃ bhāskaraṃ cakre nakṣatrāṇāṃ niśākaram ||
vīrudhām aṃśumantaṃ ca bhūtānāṃ ca prabhuṃ varam ||
kumāraṃ dvādaśabhujaṃ skandaṃ rājānam ādiśat ||
kālaṃ sarveśam akarot saṃhāravinayātmakam ||
mṛtyoś caturvibhāgasya duḥkhasya ca sukhasya ca ||
īśvaraḥ sarvadehas tu rājarājo dhanādhipaḥ ||
sarveṣām eva rudrāṇāṃ śūlapāṇir iti śrutiḥ ||
tam ekaṃ brahmaṇaḥ putram anujātaṃ kṣupaṃ dadau ||
prajānām adhipaṃ śreṣṭhaṃ sarvadharmabhṛtām api ||
mahādevas tatas tasmin vṛtte yajñe yathāvidhi ||
daṇḍaṃ dharmasya goptāraṃ viṣṇave satkṛtaṃ dadau ||
viṣṇur aṅgirase prādād aṅgirā munisattamaḥ ||
prādād indramarīcibhyāṃ marīcir bhṛgave dadau ||
bhṛgur dadāv ṛṣibhyas tu taṃ daṇḍaṃ dharmasaṃhitam ||
ṛṣayo lokapālebhyo lokapālāḥ kṣupāya ca ||
kṣupas tu manave prādād ādityatanayāya ca ||
putrebhyaḥ śrāddhadevas tu sūkṣmadharmārthakāraṇāt ||
taṃ dadau sūryaputras tu manur vai rakṣaṇātmakam ||
«Снова Бхагаван, держащий превосходный трезубец, долго созерцал и поставил по одному владыке для каждой группы существ. Владыкой богов он сделал тысячеглазого Индру, владыкой предков — Яму Вайвасвату; владыкой богатств и ракшасов — Куберу; владыкой гор — Меру, рек — великий океан; над водами и сурами поставил Варуну; владыкой жизней — Смерть, владыкой сияний — огонь. Владыкой Рудр и защитником он назначил широкоокого вечного Махадеву, Ишану; владыкой брахманов — Васиштху, Васу — Джатаведаса, сияний — солнце, созвездий — луну; над растениями и существами поставил лучистого владыку, а двенадцатирукого Кумару-Сканду назначил царём. Калу он сделал владыкой всего, имеющим природу разрушения и сдерживания, причастным к четырёхчастной смерти, страданию и счастью. Предание говорит, что всевоплощённый владыка, царь царей и владыка богатства, Шулапани, стоит над всеми Рудрами. Затем он дал Кшупе, единственному сыну Брахмы, лучшую власть над подданными и над всеми хранителями дхармы. Когда жертва была завершена по правилу, Махадева почтительно передал Вишну daṇḍa, защитника дхармы. Вишну передал его Ангирасу; лучший муни Ангирас — Индре и Маричи; Маричи дал Бхригу; Бхригу — риши; риши — хранителям миров; хранители миров — Кшупе; Кшупа — Ману, сыну Адитьи; Шраддхадева передал его сыновьям ради тонкой причины дхармы и артхи, и сын Солнца Ману передал этот daṇḍa, имеющий природу защиты».
7ca46136d1a8 · publicado 20 jun 2026, 21:36:58 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
После создания daṇḍa устанавливается иерархия ответственности. Власть распределяется по сферам, а daṇḍa передаётся через цепь божественных и мудрых хранителей, чтобы он оставался связанным с дхармой.