Mahābhārata
Vishvamitra and the Dog's Thigh in a Time of Famine12.139.77-87
10587 / 15823
Mahābhārata · 12.139.77-87
Devanāgarī

श्वपच उवाच
पतनीयम् इदं दुःखम् इति मे वर्तते मतिः ॥
दुष्कृती ब्राह्मणं सन्तं यस् त्वाम् अहम् उपालभे ॥
विश्वामित्र उवाच
पिबन्त्य् एवोदकं गावो मण्डूकेषु रुवत्स्व् अपि ॥
न ते ऽधिकारो धर्मे ऽस्ति मा भूर् आत्मप्रशंसकः ॥
श्वपच उवाच
सुहृद् भूत्वानुशास्मि त्वा कृपा हि त्वयि मे द्विज ॥
तद् एवं श्रेय आधत्स्व मा लोभाच् छ्वानम् आदिथाः ॥
विश्वामित्र उवाच
सुहृन् मे त्वं सुखेप्सुश् चेद् आपदो मां समुद्धर ॥
जाने ऽहं धर्मतो ऽऽत्मानं श्वानीम् उत्सृज जाघनीम् ॥
श्वपच उवाच
नैवोत्सहे भवते दातुम् एतां; नोपेक्षितुं ह्रियमाणं स्वम् अन्नम् ॥
उभौ स्यावः स्वमलेनावलिप्तौ; दाताहं च त्वं च विप्र प्रतीच्छन् ॥
विश्वामित्र उवाच
अद्याहम् एतद् वृजिनं कर्म कृत्वा; जीवंश् चरिष्यामि महापवित्रम् ॥
प्रपूतात्मा धर्मम् एवाभिपत्स्ये; यद् एतयोर् गुरु तद् वै ब्रवीहि ॥
श्वपच उवाच
आत्मैव साक्षी किल लोककृत्ये; त्वम् एव जानासि यद् अत्र दुष्टम् ॥
यो ह्य् आद्रियेद् भक्ष्यम् इति श्वमांसं; मन्ये न तस्यास्ति विवर्जनीयम् ॥
विश्वामित्र उवाच
उपादाने खादने वास्य दोषः; कार्यो न्यायैर् नित्यम् अत्रापवादः ॥
यस्मिन् न हिंसा नानृते वाक्यलेशो; भक्ष्यक्रिया तत्र न तद् गरीयः ॥
श्वपच उवाच
यद्य् एष हेतुस् तव खादनस्य; न ते वेदः कारणं नान्यधर्मः ॥
तस्माद् अभक्ष्ये भक्षणाद् वा द्विजेन्द्र; दोषं न पश्यामि यथेदम् आत्थ ॥
विश्वामित्र उवाच
न पातकं भक्षणम् अस्य दृष्टं; सुरां पीत्वा पततीतीह शब्दः ॥
अन्योन्यकर्माणि तथा तथैव; न लेशमात्रेण कृत्यं हिनस्ति ॥
श्वपच उवाच
अस्थानतो हीनतः कुत्सिताद् वा; तं विद्वांसं बाधते साधुवृत्तम् ॥
स्थानं पुनर् यो लभते निषङ्गात्; तेनापि दण्डः सहितव्य एव ॥

Transliteración (IAST)

śvapaca uvāca
patanīyam idaṃ duḥkham iti me vartate matiḥ ||
duṣkṛtī brāhmaṇaṃ santaṃ yas tvām aham upālabhe ||
viśvāmitra uvāca
pibanty evodakaṃ gāvo maṇḍūkeṣu ruvatsv api ||
na te 'dhikāro dharme 'sti mā bhūr ātmapraśaṃsakaḥ ||
śvapaca uvāca
suhṛd bhūtvānuśāsmi tvā kṛpā hi tvayi me dvija ||
tad evaṃ śreya ādhatsva mā lobhāc chvānam ādithāḥ ||
viśvāmitra uvāca
suhṛn me tvaṃ sukhepsuś ced āpado māṃ samuddhara ||
jāne 'haṃ dharmato ''tmānaṃ śvānīm utsṛja jāghanīm ||
śvapaca uvāca
naivotsahe bhavate dātum etāṃ; nopekṣituṃ hriyamāṇaṃ svam annam ||
ubhau syāvaḥ svamalenāvaliptau; dātāhaṃ ca tvaṃ ca vipra pratīcchan ||
viśvāmitra uvāca
adyāham etad vṛjinaṃ karma kṛtvā; jīvaṃś cariṣyāmi mahāpavitram ||
prapūtātmā dharmam evābhipatsye; yad etayor guru tad vai bravīhi ||
śvapaca uvāca
ātmaiva sākṣī kila lokakṛtye; tvam eva jānāsi yad atra duṣṭam ||
yo hy ādriyed bhakṣyam iti śvamāṃsaṃ; manye na tasyāsti vivarjanīyam ||
viśvāmitra uvāca
upādāne khādane vāsya doṣaḥ; kāryo nyāyair nityam atrāpavādaḥ ||
yasmin na hiṃsā nānṛte vākyaleśo; bhakṣyakriyā tatra na tad garīyaḥ ||
śvapaca uvāca
yady eṣa hetus tava khādanasya; na te vedaḥ kāraṇaṃ nānyadharmaḥ ||
tasmād abhakṣye bhakṣaṇād vā dvijendra; doṣaṃ na paśyāmi yathedam āttha ||
viśvāmitra uvāca
na pātakaṃ bhakṣaṇam asya dṛṣṭaṃ; surāṃ pītvā patatītīha śabdaḥ ||
anyonyakarmāṇi tathā tathaiva; na leśamātreṇa kṛtyaṃ hinasti ||
śvapaca uvāca
asthānato hīnataḥ kutsitād vā; taṃ vidvāṃsaṃ bādhate sādhuvṛttam ||
sthānaṃ punar yo labhate niṣaṅgāt; tenāpi daṇḍaḥ sahitavya eva ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
श्वपचः उवाचśvapacaḥ uvācaшвапача сказал; возразил
पतनीयम् इदम् दुःखम्patanīyam idam duḥkhamэто страдание ведёт к падению; падательное
इति मे वर्तते मतिःiti me vartate matiḥтакова моя мысль; мнение
दुष्कृती ब्राह्मणम् सन्तम्duṣkṛtī brāhmaṇam santamзлодей я, святого брахмана; существующего
यः त्वाम् अहम् उपालभेyaḥ tvām aham upālabheесли я тебя упрекаю; обвиняю
विश्वामित्रः उवाचviśvāmitraḥ uvācaВишвамитра сказал; ответил
पिबन्ति एव उदकम् गावःpibanti eva udakam gāvaḥкоровы всё равно пьют воду; пьют
मण्डूकेषु रुवत्सु अपिmaṇḍūkeṣu ruvatsu apiдаже когда лягушки квакают; кричат
न ते अधिकारः धर्मे अस्तिna te adhikāraḥ dharme astiнет у тебя права в дхарме; полномочия
मा भूः आत्म प्रशंसकःmā bhūḥ ātma praśaṃsakaḥне будь самохвальным; хвалящим себя
श्वपचः उवाचśvapacaḥ uvācaшвапача сказал; ответил
सुहृत् भूत्वा अनुशास्मि त्वाsuhṛt bhūtvā anuśāsmi tvāстав другом, я наставляю тебя; поучаю
कृपा हि त्वयि मे द्विजkṛpā hi tvayi me dvijaведь к тебе у меня сострадание, дваждырождённый; жалость
तत् एवम् श्रेयः आधत्स्वtat evam śreyaḥ ādhatsvaпоэтому так установи благо; лучшее
मा लोभात् श्वानम् आदिथाःmā lobhāt śvānam ādithāḥне бери собаку из жадности; пса
विश्वामित्रः उवाचviśvāmitraḥ uvācaВишвамитра сказал; ответил
सुहृत् मे त्वम्suhṛt me tvamты мой друг; благожелатель
सुख इप्सुः चेत्sukha ipsuḥ cetесли желаешь мне счастья; блага
आपदः माम् समुद्धरāpadaḥ mām samuddharaиз беды меня вытащи; спаси
जाने अहम् धर्मतः आत्मानम्jāne aham dharmataḥ ātmānamя знаю себя по дхарме; свой атман
श्वानीम् उत्सृज जाघनीम्śvānīm utsṛja jāghanīmотпусти собачью ляжку; отдай
श्वपचः उवाचśvapacaḥ uvācaшвапача сказал; ответил
न एव उत्सहे भवते दातुम्na eva utsahe bhavate dātumя не могу дать тебе; осмелиться
एताम्etāmэту; ляжку
न उपेक्षितुम् ह्रियमाणम्na upekṣitum hriyamāṇamи не могу оставить похищаемым; терпеть
स्वम् अन्नम्svam annamсвою пищу; еду
उभौ स्यावः स्व मलेन अवलिप्तौubhau syāvaḥ sva malena avaliptauоба станем обмазаны собственной скверной; грязью
दाता अहम् चdātā aham caи я как дающий; даритель
त्वम् च विप्र प्रतीच्छन्tvam ca vipra pratīcchanи ты, брахман, принимающий; получатель
विश्वामित्रः उवाचviśvāmitraḥ uvācaВишвамитра сказал; ответил
अद्य अहम् एतत् वृजिनम्adya aham etat vṛjinamсегодня я это кривое; греховное
कर्म कृत्वाkarma kṛtvāдействие совершив; сделав
जीवन् चरिष्यामिjīvan cariṣyāmiживой буду исполнять; практиковать
महा पवित्रम्mahā pavitramвеликое очищение; чистое
प्रपूत आत्माprapūta ātmāочистивший себя; став чистым
धर्मम् एव अभिपत्स्येdharmam eva abhipatsyeк дхарме именно приду; стремлюсь
यत् एतयोः गुरुyat etayoḥ guruчто из этих двух тяжелее; важнее
तत् वै ब्रवीहिtat vai bravīhiто воистину скажи; говори
श्वपचः उवाचśvapacaḥ uvācaшвапача сказал; ответил
आत्मा एव साक्षी किलātmā eva sākṣī kilaАтман сам свидетель ведь; очевидец
लोक कृत्येloka kṛtyeв деле мира; поступке
त्वम् एव जानासिtvam eva jānāsiты сам знаешь; ведаешь
यत् अत्र दुष्टम्yat atra duṣṭamчто здесь дурно; испорчено
यः हि आद्रियेत्yaḥ hi ādriyetкто ведь стал бы почитать; принимать
भक्ष्यम् इति श्व मांसम्bhakṣyam iti śva māṃsamсобачье мясо как съедобное; пищу
मन्ये न तस्य अस्तिmanye na tasya astiдумаю, у него нет; не существует
विवर्जनीयम्vivarjanīyamтого, что следует избегать; запретного
विश्वामित्रः उवाचviśvāmitraḥ uvācaВишвамитра сказал; ответил
उपादाने खादने वा अस्यupādāne khādane vā asyaв взятии или поедании этого; мяса
दोषःdoṣaḥпорок; грех
कार्यः न्यायैः नित्यम्kāryaḥ nyāyaiḥ nityamдолжен рассматриваться правилами всегда; логикой
अत्र अपवादःatra apavādaḥздесь исключение; особый случай
यस्मिन् न हिंसाyasmin na hiṃsāгде нет насилия; вреда
न अनृते वाक्य लेशःna anṛte vākya leśaḥнет и частицы ложного слова; лжи
भक्ष्य क्रिया तत्रbhakṣya kriyā tatraтам действие еды; поедания
न तत् गरीयःna tat garīyaḥне является настолько тяжким; важным
श्वपचः उवाचśvapacaḥ uvācaшвапача сказал; ответил
यदि एष हेतुः तवyadi eṣa hetuḥ tavaесли эта причина твоя; основание
खादनस्यkhādanasyaпоедания; еды
न ते वेदः कारणम्na te vedaḥ kāraṇamне Веда твоя причина; основание
न अन्य धर्मःna anya dharmaḥи не иная дхарма; закон
तस्मात् अभक्ष्ये भक्षणात्tasmāt abhakṣye bhakṣaṇātпоэтому из-за поедания несъедобного; запретного
वा द्विज इन्द्रvā dvija indraили, лучший дваждырождённых; брахман
दोषम् न पश्यामिdoṣam na paśyāmiя не вижу порока; греха
यथा इदम् आत्थyathā idam ātthaкак это ты сказал; утверждаешь
विश्वामित्रः उवाचviśvāmitraḥ uvācaВишвамитра сказал; ответил
न पातकम् भक्षणम् अस्यna pātakam bhakṣaṇam asyaпоедание этого не считается грехом; падением
दृष्टम्dṛṣṭamувиденным; известным
सुराम् पीत्वा पतति इतिsurām pītvā patati itiвыпив вино, падает - так; говорится
इह शब्दःiha śabdaḥздесь слово; утверждение
अन्योन्य कर्माणि तथा तथैवanyonya karmāṇi tathā tathaivaвзаимные действия так же; различны
न लेश मात्रेणna leśa mātreṇaне из-за одной малой частицы; мелочи
कृत्यम् हिनस्तिkṛtyam hinastiдело губится; дхарма
श्वपचः उवाचśvapacaḥ uvācaшвапача сказал; ответил
अस्थानतः हीनतः कुत्सितात् वाasthānataḥ hīnataḥ kutsitāt vāиз неподобающего, низкого или презренного; места
तम् विद्वांसम् बाधतेtam vidvāṃsam bādhateтого знающего поражает; мучит
साधु वृत्तम्sādhu vṛttamдоброе поведение; нрав
स्थानम् पुनः यः लभतेsthānam punaḥ yaḥ labhateно кто снова получает положение; место
निषङ्गात्niṣaṅgātпосле связи; соприкосновения
तेन अपि दण्डः सहितव्यः एवtena api daṇḍaḥ sahitavyaḥ evaтем также наказание должно быть вынесено; перенесено
Traducción

Швапача сказал: «Мне кажется, это страдание ведёт к падению; но я буду злодеем, если упрекаю тебя, святого брахмана». Вишвамитра ответил: «Коровы всё равно пьют воду, даже когда квакают лягушки. У тебя нет власти судить о дхарме; не хвали себя». Швапача сказал: «Я наставляю тебя как друг, из сострадания к тебе, дваждырождённый. Поэтому выбери благо и не бери собаку из жадности». Вишвамитра сказал: «Если ты мой друг и желаешь мне счастья, вытащи меня из беды. Я знаю себя по дхарме; отпусти собачью ляжку». Швапача сказал: «Я не могу дать тебе её и не могу смотреть, как мою пищу уносят. Мы оба будем обмазаны собственной скверной: я как дающий и ты как принимающий». Вишвамитра сказал: «Сегодня, совершив это кривое действие, я, оставшись живым, совершу великое очищение и, очистив себя, приду к дхарме. Скажи, что из двух тяжелее?» Швапача сказал: «Атман сам свидетель в делах мира; ты сам знаешь, что здесь дурно. Если кто принимает собачье мясо как съедобное, думаю, для него уже нет ничего запретного». Вишвамитра сказал: «Порок взятия или поедания нужно рассматривать по правилам, и здесь есть исключение. Где нет насилия и нет ни частицы лжи, там действие еды не столь тяжко». Швапача сказал: «Если это твоя причина для поедания, то основанием для тебя служит не Веда и не иная дхарма. Потому, лучший дваждырождённых, я и не вижу порока так, как ты говоришь». Вишвамитра сказал: «Поедание этого не известно как падение; сказано, что падают от питья вина. Действия различны: дело не гибнет из-за малой частицы». Швапача сказал: «Но доброе поведение знающего страдает от неподобающего, низкого или презренного источника; и тот, кто снова получает своё положение после такой связи, всё равно должен вынести наказание».

Versión

0fea185f07e1 · publicado 21 jun 2026, 9:24:41 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con