Mahābhārata
Virūpākṣa Honors Gautama12.165.1-4
10717 / 15823
Mahābhārata · 12.165.1-4
Devanāgarī

भीष्म उवाच
ततः स विदितो राज्ञः प्रविश्य गृहम् उत्तमम् ॥
पूजितो राक्षसेन्द्रेण निषसादासनोत्तमे ॥
पृष्टश् च गोत्रचरणं स्वाध्यायं ब्रह्मचारिकम् ॥
न तत्र व्याजहारान्यद् गोत्रमात्राद् ऋते द्विजः ॥
ब्रह्मवर्चसहीनस्य स्वाध्यायविरतस्य च ॥
गोत्रमात्रविदो राजा निवासं समपृच्छत ॥
क्व ते निवासः कल्याण किंगोत्रा ब्राह्मणी च ते ॥
तत्त्वं ब्रूहि न भीः कार्या विश्रमस्व यथासुखम् ॥

Transliteración (IAST)

bhīṣma uvāca
tataḥ sa vidito rājñaḥ praviśya gṛham uttamam ||
pūjito rākṣasendreṇa niṣasādāsanottame ||
pṛṣṭaś ca gotracaraṇaṃ svādhyāyaṃ brahmacārikam ||
na tatra vyājahārānyad gotramātrād ṛte dvijaḥ ||
brahmavarcasahīnasya svādhyāyaviratasya ca ||
gotramātravido rājā nivāsaṃ samapṛcchata ||
kva te nivāsaḥ kalyāṇa kiṃgotrā brāhmaṇī ca te ||
tattvaṃ brūhi na bhīḥ kāryā viśramasva yathāsukham ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; Бхишма продолжил
ततः सः विदितः राज्ञःtataḥ saḥ viditaḥ rājñaḥзатем он, известный царю; объявленный
प्रविश्य गृहम् उत्तमम्praviśya gṛham uttamamвойдя в превосходный дом; дворец
पूजितः राक्षस इन्द्रेणpūjitaḥ rākṣasa indreṇaпочтённый владыкой ракшасов; царём ракшасов
निषसाद आसन उत्तमेniṣasāda āsana uttameсел на превосходном сиденье; тронном месте
पृष्टः च गोत्र चरणम्pṛṣṭaḥ ca gotra caraṇamи спрошенный о роде и школе; ведической линии
स्वाध्यायम् ब्रह्मचारिकम्svādhyāyam brahmacārikamо изучении Веды и ученичестве; об обете ученика
न तत्र व्याजहार अन्यत्na tatra vyājahāra anyatтам он не произнёс ничего другого; не ответил
गोत्र मात्रात् ऋते द्विजःgotra mātrāt ṛte dvijaḥкроме одного рода, дваждырождённый; только готру
ब्रह्म वर्चस हीनस्यbrahma varcasa hīnasyaлишённого брахманского сияния; духовного блеска
स्वाध्याय विरतस्य चsvādhyāya viratasya caи оставившего изучение Веды; прекратившего
गोत्र मात्र विदः राजाgotra mātra vidaḥ rājāзнающего только род, царь; только готру
निवासम् समपृच्छतnivāsam samapṛcchataспросил о месте жительства; об обитании
क्व ते निवासः कल्याणkva te nivāsaḥ kalyāṇaгде твоё жилище, добрый; место
किम् गोत्रा ब्राह्मणी च तेkim gotrā brāhmaṇī ca teкакого рода твоя брахманская жена; брахмани
तत् त्वम् ब्रूहिtat tvam brūhiто ты скажи; скажи это
न भीः कार्याna bhīḥ kāryāстраха не нужно делать; не бойся
विश्रमस्व यथा सुखम्viśramasva yathā sukhamотдыхай как удобно; по своему удовольствию
Traducción

Бхишма сказал: «Когда о нём сообщили царю, Гаутама вошёл в превосходный дворец, был почтён владыкой ракшасов и сел на лучшее сиденье. Его спросили о роде, ведической школе, изучении Веды и ученическом обете, но этот дваждырождённый не сказал ничего, кроме названия рода. Тогда царь спросил о месте жительства того, кто был лишён брахманского сияния, оставил изучение Веды и знал только свой род: “Где ты живёшь, добрый? Какого рода твоя жена-брахмани? Скажи это. Не бойся и отдыхай как тебе удобно”».

Versión

e86f8bc9f79d · publicado 20 jun 2026, 22:41:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con