Mahābhārata
Bhīṣma Describes the Greatness of Keśava12.200.17-24
10888 / 15823
Mahābhārata · 12.200.17-24
Devanāgarī

ब्रह्मा तु ससृजे पुत्रान् मानसान् दक्षसप्तमान् ॥
मरीचिम् अत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् ॥
मरीचिः कश्यपं तात पुत्रं चासृजद् अग्रजम् ॥
मानसं जनयाम् आस तैजसं ब्रह्मसत्तमम् ॥
अङ्गुष्ठाद् असृजद् ब्रह्मा मरीचेर् अपि पूर्वजम् ॥
सो ऽभवद् भरतश्रेष्ठ दक्षो नाम प्रजापतिः ॥
तस्य पूर्वम् अजायन्त दश तिस्रश् च भारत ॥
प्रजापतेर् दुहितरस् तासां ज्येष्ठाभवद् दितिः ॥
सर्वधर्मविशेषज्ञः पुण्यकीर्तिर् महायशाः ॥
मारीचः कश्यपस् तात सर्वासाम् अभवत् पतिः ॥
उत्पाद्य तु महाभागस् तासाम् अवरजा दश ॥
ददौ धर्माय धर्मज्ञो दक्ष एव प्रजापतिः ॥
धर्मस्य वसवः पुत्रा रुद्राश् चामिततेजसः ॥
विश्वेदेवाश् च साध्याश् च मरुत्वन्तश् च भारत ॥
अपरास् तु यवीयस्यस् ताभ्यो ऽन्याः सप्तविंशतिः ॥
सोमस् तासां महाभागः सर्वासाम् अभवत् पतिः ॥

Transliteración (IAST)

brahmā tu sasṛje putrān mānasān dakṣasaptamān ||
marīcim atryaṅgirasau pulastyaṃ pulahaṃ kratum ||
marīciḥ kaśyapaṃ tāta putraṃ cāsṛjad agrajam ||
mānasaṃ janayām āsa taijasaṃ brahmasattamam ||
aṅguṣṭhād asṛjad brahmā marīcer api pūrvajam ||
so 'bhavad bharataśreṣṭha dakṣo nāma prajāpatiḥ ||
tasya pūrvam ajāyanta daśa tisraś ca bhārata ||
prajāpater duhitaras tāsāṃ jyeṣṭhābhavad ditiḥ ||
sarvadharmaviśeṣajñaḥ puṇyakīrtir mahāyaśāḥ ||
mārīcaḥ kaśyapas tāta sarvāsām abhavat patiḥ ||
utpādya tu mahābhāgas tāsām avarajā daśa ||
dadau dharmāya dharmajño dakṣa eva prajāpatiḥ ||
dharmasya vasavaḥ putrā rudrāś cāmitatejasaḥ ||
viśvedevāś ca sādhyāś ca marutvantaś ca bhārata ||
aparās tu yavīyasyas tābhyo 'nyāḥ saptaviṃśatiḥ ||
somas tāsāṃ mahābhāgaḥ sarvāsām abhavat patiḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
ब्रह्मा तु ससृजे पुत्रान्brahmā tu sasṛje putrānБрахма же создал сыновей; произвёл
मानसान् दक्ष सप्तमान्mānasān dakṣa saptamānмысленных, с Дакшей седьмым; манасапутр
मरीचिम् अत्रि अङ्गिरसौmarīcim atri aṅgirasauМаричи, Атри и Ангираса; мудрецов
पुलस्त्यम् पुलहम् क्रतुम्pulastyam pulaham kratumПуластью, Пулаху, Крату; риши
मरीचिः कश्यपम् तातmarīciḥ kaśyapam tātaМаричи Кашьяпу, о сын; дорогой
पुत्रम् च असृजत् अग्रजम्putram ca asṛjat agrajamсына также создал первородного; старшего
मानसम् जनयाम् आसmānasam janayām āsaмысленного породил; произвёл
तैजसम् ब्रह्म सत्तमम्taijasam brahma sattamamсияющего, лучшего брахмана; духовного
अङ्गुष्ठात् असृजत् ब्रह्माaṅguṣṭhāt asṛjat brahmāиз большого пальца Брахма создал; произвёл
मरीचेः अपि पूर्वजम्marīceḥ api pūrvajamдаже прежде Маричи; старшего
सः अभवत् भरत श्रेष्ठsaḥ abhavat bharata śreṣṭhaон стал, о лучший Бхарата; возник
दक्षः नाम प्रजापतिःdakṣaḥ nāma prajāpatiḥПраджапати по имени Дакша; творец
तस्य पूर्वम् अजायन्तtasya pūrvam ajāyantaу него прежде родились; появились
दश तिस्रः च भारतdaśa tisraḥ ca bhārataдесять и три, о Бхарата; тринадцать
प्रजापतेः दुहितरःprajāpateḥ duhitaraḥдочери Праджапати; Дакши
तासाम् ज्येष्ठा अभवत् दितिःtāsām jyeṣṭhā abhavat ditiḥстаршей из них была Дити; стала
सर्व धर्म विशेष ज्ञःsarva dharma viśeṣa jñaḥзнающий все различия дхармы; особенности
पुण्य कीर्तिः महा यशाःpuṇya kīrtiḥ mahā yaśāḥс благой славой, великославный; знаменитый
मारीचः कश्यपः तातmārīcaḥ kaśyapaḥ tātaсын Маричи Кашьяпа, о сын; дорогой
सर्वासाम् अभवत् पतिःsarvāsām abhavat patiḥстал мужем всех их; супругом
उत्पाद्य तु महा भागःutpādya tu mahā bhāgaḥпородив же, великий благословенный; удачливый
तासाम् अवरजाः दशtāsām avarajāḥ daśaдесять младших из них; дочерей
ददौ धर्मायdadau dharmāyaотдал Дхарме; передал
धर्म ज्ञः दक्षः एव प्रजापतिःdharma jñaḥ dakṣaḥ eva prajāpatiḥзнающий дхарму Дакша Праджапати; именно
धर्मस्य वसवः पुत्राःdharmasya vasavaḥ putrāḥсыновья Дхармы Васу; боги
रुद्राः च अमित तेजसःrudrāḥ ca amita tejasaḥи Рудры неизмеримо сияющие; могущественные
विश्वेदेवाः च साध्याः चviśvedevāḥ ca sādhyāḥ caи Вишведевы, и Садхьи; божества
मरुत्वन्तः च भारतmarutvantaḥ ca bhārataи Марутванты, о Бхарата; Маруты
अपराः तु यवीयस्यःaparāḥ tu yavīyasyaḥдругие же младшие; дочери
ताभ्यः अन्याः सप्तविंशतिःtābhyaḥ anyāḥ saptaviṃśatiḥещё другие двадцать семь; из них
सोमः तासाम् महा भागःsomaḥ tāsām mahā bhāgaḥСома их, благословенный; лунный бог
सर्वासाम् अभवत् पतिःsarvāsām abhavat patiḥстал мужем всех; супругом
Traducción

«Брахма создал мысленных сыновей, с Дакшей как седьмым: Маричи, Атри, Ангираса, Пуластью, Пулаху и Крату. Маричи породил первородного сына Кашьяпу, мысленного, сияющего, лучшего среди брахманов. А из большого пальца Брахма создал того, кто был даже прежде Маричи: он стал Праджапати по имени Дакша. У Дакши родились тринадцать дочерей, старшей из которых была Дити. Сын Маричи Кашьяпа, знаток всех различий дхармы, с благой славой и великой известностью, стал мужем всех этих дочерей. Затем Дакша, знающий дхарму Праджапати, отдал Дхарме десять младших дочерей. От Дхармы произошли Васу, Рудры неизмеримого сияния, Вишведевы, Садхьи и Марутванты. А двадцать семь других, младших, взял в жёны благословенный Сома».

Versión

42f48b23e792 · publicado 21 jun 2026, 0:43:59 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con