इन्द्रियाणीन्द्रियार्थाश् च स्वभावश् चेतना मनः ॥
प्राणापानौ च जीवश् च नित्यं देहेषु देहिनाम् ॥
आश्रयो नास्ति सत्त्वस्य गुणशब्दो न चेतना ॥
सत्त्वं हि तेजः सृजति न गुणान् वै कदा चन ॥
एवं सप्तदशं देहे वृतं षोडशभिर् गुणैः ॥
मनीषी मनसा विप्रः पश्यत्य् आत्मानम् आत्मनि ॥
न ह्य् अयं चक्षुषा दृश्यो न च सर्वैर् अपीन्द्रियैः ॥
मनसा संप्रदीप्तेन महान् आत्मा प्रकाशते ॥
अशब्दस्पर्शरूपं तद् अरसागन्धम् अव्ययम् ॥
अशरीरं शरीरे स्वे निरीक्षेत निरिन्द्रियम् ॥
अव्यक्तं व्यक्तदेहेषु मर्त्येष्व् अमरम् आश्रितम् ॥
यो ऽनुपश्यति स प्रेत्य कल्पते ब्रह्मभूयसे ॥
indriyāṇīndriyārthāś ca svabhāvaś cetanā manaḥ ||
prāṇāpānau ca jīvaś ca nityaṃ deheṣu dehinām ||
āśrayo nāsti sattvasya guṇaśabdo na cetanā ||
sattvaṃ hi tejaḥ sṛjati na guṇān vai kadā cana ||
evaṃ saptadaśaṃ dehe vṛtaṃ ṣoḍaśabhir guṇaiḥ ||
manīṣī manasā vipraḥ paśyaty ātmānam ātmani ||
na hy ayaṃ cakṣuṣā dṛśyo na ca sarvair apīndriyaiḥ ||
manasā saṃpradīptena mahān ātmā prakāśate ||
aśabdasparśarūpaṃ tad arasāgandham avyayam ||
aśarīraṃ śarīre sve nirīkṣeta nirindriyam ||
avyaktaṃ vyaktadeheṣu martyeṣv amaram āśritam ||
yo 'nupaśyati sa pretya kalpate brahmabhūyase ||
«Чувства, предметы чувств, природа, сознание, ум, прана, апана и джива всегда пребывают в телах воплощённых. У саттвы нет отдельной опоры; слово “гуна” ещё не означает сознание. Саттва порождает сияние, но никогда не порождает сами гуны. Так мудрый брахман умом видит в теле семнадцатый принцип, окружённый шестнадцатью качествами, и созерцает Атман в Атмане. Этот Атман не видим глазом и даже всеми чувствами; великий Атман проявляется только полностью озарённым умом. В своём теле следует созерцать непреходящее: без звука, касания, образа, вкуса и запаха, бестелесное и лишённое чувств. Кто видит Непроявленное в проявленных телах, бессмертное в смертных, тот после смерти становится пригодным для бытия Брахманом».
47840a8fd517 · publicado 21 jun 2026, 4:56:27 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Вьяса отделяет Атман от сенсорного мира. Он не объект глаза, слуха или вкуса; он открывается очищенному уму как бессмертное, пребывающее внутри смертного тела.