पितुर् आज्ञां कथं कुर्यां न हन्यां मातरं कथम् ॥
कथं धर्मच्छले नास्मिन् निमज्जेयम् असाधुवत् ॥
पितुर् आज्ञा परो धर्मः स्वधर्मो मातृरक्षणम् ॥
अस्वतन्त्रं च पुत्रत्वं किं नु मां नात्र पीडयेत् ॥
स्त्रियं हत्वा मातरं च को हि जातु सुखी भवेत् ॥
पितरं चाप्य् अवज्ञाय कः प्रतिष्ठाम् अवाप्नुयात् ॥
अनवज्ञा पितुर् युक्ता धारणं मातृरक्षणम् ॥
युक्तक्षमाव् उभाव् एतौ नातिवर्तेतमां कथम् ॥
पिता ह्य् आत्मानम् आधत्ते जायायां जज्ञियाम् इति ॥
शीलचारित्रगोत्रस्य धारणार्थं कुलस्य च ॥
सो ऽहम् आत्मा स्वयं पित्रा पुत्रत्वे प्रकृतः पुनः ॥
विज्ञानं मे कथं न स्याद् बुबुधे चात्मसंभवम् ॥
जातकर्मणि यत् प्राह पिता यच् चोपकर्मणि ॥
पर्याप्तः स दृढीकारः पितुर् गौरवनिश्चये ॥
गुरुर् अग्र्यः परो धर्मः पोषणाध्ययनाद् धितः ॥
पिता यद् आह धर्मः स वेदेष्व् अपि सुनिश्चितः ॥
प्रीतिमात्रं पितुः पुत्रः सर्वं पुत्रस्य वै पिता ॥
शरीरादीनि देयानि पिता त्व् एकः प्रयच्छति ॥
तस्मात् पितुर् वचः कार्यं न विचार्यं कथं चन ॥
पातकान्य् अपि पूयन्ते पितुर् वचनकारिणः ॥
भोगे भाग्ये प्रसवने सर्वलोकनिदर्शने ॥
भर्त्रा चैव समायोगे सीमन्तोन्नयने तथा ॥
पिता स्वर्गः पिता धर्मः पिता परमकं तपः ॥
पितरि प्रीतिम् आपन्ने सर्वाः प्रीयन्ति देवताः ॥
आशिषस् ता भजन्त्य् एनं पुरुषं प्राह याः पिता ॥
निष्कृतिः सर्वपापानां पिता यद् अभिनन्दति ॥
मुच्यते बन्धनात् पुष्पं फलं वृन्तात् प्रमुच्यते ॥
क्लिश्यन्न् अपि सुतस्नेहैः पिता स्नेहं न मुञ्चति ॥
एतद् विचिन्तितं तावत् पुत्रस्य पितृगौरवम् ॥
पिता ह्य् अल्पतरं स्थानं चिन्तयिष्यामि मातरम् ॥
pitur ājñāṃ kathaṃ kuryāṃ na hanyāṃ mātaraṃ katham ||
kathaṃ dharmacchale nāsmin nimajjeyam asādhuvat ||
pitur ājñā paro dharmaḥ svadharmo mātṛrakṣaṇam ||
asvatantraṃ ca putratvaṃ kiṃ nu māṃ nātra pīḍayet ||
striyaṃ hatvā mātaraṃ ca ko hi jātu sukhī bhavet ||
pitaraṃ cāpy avajñāya kaḥ pratiṣṭhām avāpnuyāt ||
anavajñā pitur yuktā dhāraṇaṃ mātṛrakṣaṇam ||
yuktakṣamāv ubhāv etau nātivartetamāṃ katham ||
pitā hy ātmānam ādhatte jāyāyāṃ jajñiyām iti ||
śīlacāritragotrasya dhāraṇārthaṃ kulasya ca ||
so 'ham ātmā svayaṃ pitrā putratve prakṛtaḥ punaḥ ||
vijñānaṃ me kathaṃ na syād bubudhe cātmasaṃbhavam ||
jātakarmaṇi yat prāha pitā yac copakarmaṇi ||
paryāptaḥ sa dṛḍhīkāraḥ pitur gauravaniścaye ||
gurur agryaḥ paro dharmaḥ poṣaṇādhyayanād dhitaḥ ||
pitā yad āha dharmaḥ sa vedeṣv api suniścitaḥ ||
prītimātraṃ pituḥ putraḥ sarvaṃ putrasya vai pitā ||
śarīrādīni deyāni pitā tv ekaḥ prayacchati ||
tasmāt pitur vacaḥ kāryaṃ na vicāryaṃ kathaṃ cana ||
pātakāny api pūyante pitur vacanakāriṇaḥ ||
bhoge bhāgye prasavane sarvalokanidarśane ||
bhartrā caiva samāyoge sīmantonnayane tathā ||
pitā svargaḥ pitā dharmaḥ pitā paramakaṃ tapaḥ ||
pitari prītim āpanne sarvāḥ prīyanti devatāḥ ||
āśiṣas tā bhajanty enaṃ puruṣaṃ prāha yāḥ pitā ||
niṣkṛtiḥ sarvapāpānāṃ pitā yad abhinandati ||
mucyate bandhanāt puṣpaṃ phalaṃ vṛntāt pramucyate ||
kliśyann api sutasnehaiḥ pitā snehaṃ na muñcati ||
etad vicintitaṃ tāvat putrasya pitṛgauravam ||
pitā hy alpataraṃ sthānaṃ cintayiṣyāmi mātaram ||
Чиракари размышлял: «Как исполнить приказ отца и как не убить мать? Как не утонуть в этой ловушке дхармы, словно недостойный? Приказ отца - высшая дхарма, но моя собственная дхарма - защита матери; сын зависим от родителей. Что здесь не мучит меня? Убив женщину и мать, кто когда-либо станет счастлив? Но презрев отца, кто достигнет устойчивого достоинства? Не пренебрегать отцом правильно; поддерживать мать и защищать её тоже правильно. Как мне не преступить ни того, ни другого? Отец помещает себя в жену, желая родиться сыном, ради поддержания нрава, поведения, готры и рода. Я сам - тот атман, который отец снова поместил в сыновство. Как же у меня не будет понимания собственного происхождения? То, что отец сказал при рождении и при упакармане, достаточно укрепляет решение о почтении к отцу. Гуру - первый; он высшая дхарма, благой благодаря питанию и обучению. Что отец говорит, то дхарма: это твёрдо установлено даже в Ведах. Сын - радость отца, а отец для сына - всё: тело и прочие дары даёт один отец. Поэтому слово отца должно быть исполнено и никак не обсуждаться; даже грехи очищаются у того, кто исполняет слово отца. Отец связан с наслаждением, долей, рождением, примером для всех миров, соединением с мужем и обрядом беременности. Отец - небо, отец - дхарма, отец - высший тапас. Когда отец доволен, довольны все божества. Благословения, которые отец произносит, приходят к человеку; одобрение отца - искупление всех грехов. Как цветок освобождается от стебля и плод от плодоножки, так отец, даже страдая от любви к сыну, не оставляет эту любовь. Так я обдумал почтение сына к отцу. Но отец - лишь одна сторона; теперь я обдумаю мать».
1eea5ec81378 · publicado 21 jun 2026, 8:51:03 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Чиракари не ищет удобного оправдания. Он сначала честно доводит до максимума аргумент в пользу отцовского приказа, чтобы не прикрыть непослушание красивыми словами.