Mahābhārata
Uparicara Vasu, Bṛhaspati, and the Vision of Śvetadvīpa12.323.19-30
11548 / 15823
Mahābhārata · 12.323.19-30
Devanāgarī

एकतद्वितत्रिता ऊचुः
वयं हि ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः परिकीर्तिताः ॥
गता निःश्रेयसार्थं हि कदा चिद् दिशम् उत्तराम् ॥
तप्त्वा वर्षसहस्राणि चत्वारि तप उत्तमम् ॥
एकपादस्थिताः सम्यक् काष्ठभूताः समाहिताः ॥
मेरोर् उत्तरभागे तु क्षीरोदस्यानुकूलतः ॥
स देशो यत्र नस् तप्तं तपः परमदारुणम् ॥
कथं पश्येमहि वयं देवं नारायणं त्व् इति ॥
ततो व्रतस्यावभृथे वाग् उवाचाशरीरिणी ॥
सुतप्तं वस् तपो विप्राः प्रसन्नेनान्तरात्मना ॥
यूयं जिज्ञासवो भक्ताः कथं द्रक्ष्यथ तं प्रभुम् ॥
क्षीरोदधेर् उत्तरतः श्वेतद्वीपो महाप्रभः ॥
तत्र नारायणपरा मानवाश् चन्द्रवर्चसः ॥
एकान्तभावोपगतास् ते भक्ताः पुरुषोत्तमम् ॥
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्ति सनातनम् ॥
अतीन्द्रिया निराहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः ॥
एकान्तिनस् ते पुरुषाः श्वेतद्वीपनिवासिनः ॥
गच्छध्वं तत्र मुनयस् तत्रात्मा मे प्रकाशितः ॥
अथ श्रुत्वा वयं सर्वे वाचं ताम् अशरीरिणीम् ॥
यथाख्यातेन मार्गेण तं देशं प्रतिपेदिरे ॥
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं तच्चित्तास् तद्दिदृक्षवः ॥
ततो नो दृष्टिविषयस् तदा प्रतिहतो ऽभवत् ॥
न च पश्याम पुरुषं तत्तेजोहृतदर्शनाः ॥
ततो नः प्रादुरभवद् विज्ञानं देवयोगजम् ॥
न किलातप्ततपसा शक्यते द्रष्टुम् अञ्जसा ॥
ततः पुनर् वर्षशतं तप्त्वा तात्कालिकं महत् ॥

Transliteración (IAST)

ekatadvitatritā ūcuḥ
vayaṃ hi brahmaṇaḥ putrā mānasāḥ parikīrtitāḥ ||
gatā niḥśreyasārthaṃ hi kadā cid diśam uttarām ||
taptvā varṣasahasrāṇi catvāri tapa uttamam ||
ekapādasthitāḥ samyak kāṣṭhabhūtāḥ samāhitāḥ ||
meror uttarabhāge tu kṣīrodasyānukūlataḥ ||
sa deśo yatra nas taptaṃ tapaḥ paramadāruṇam ||
kathaṃ paśyemahi vayaṃ devaṃ nārāyaṇaṃ tv iti ||
tato vratasyāvabhṛthe vāg uvācāśarīriṇī ||
sutaptaṃ vas tapo viprāḥ prasannenāntarātmanā ||
yūyaṃ jijñāsavo bhaktāḥ kathaṃ drakṣyatha taṃ prabhum ||
kṣīrodadher uttarataḥ śvetadvīpo mahāprabhaḥ ||
tatra nārāyaṇaparā mānavāś candravarcasaḥ ||
ekāntabhāvopagatās te bhaktāḥ puruṣottamam ||
te sahasrārciṣaṃ devaṃ praviśanti sanātanam ||
atīndriyā nirāhārā aniṣpandāḥ sugandhinaḥ ||
ekāntinas te puruṣāḥ śvetadvīpanivāsinaḥ ||
gacchadhvaṃ tatra munayas tatrātmā me prakāśitaḥ ||
atha śrutvā vayaṃ sarve vācaṃ tām aśarīriṇīm ||
yathākhyātena mārgeṇa taṃ deśaṃ pratipedire ||
prāpya śvetaṃ mahādvīpaṃ taccittās taddidṛkṣavaḥ ||
tato no dṛṣṭiviṣayas tadā pratihato 'bhavat ||
na ca paśyāma puruṣaṃ tattejohṛtadarśanāḥ ||
tato naḥ prādurabhavad vijñānaṃ devayogajam ||
na kilātaptatapasā śakyate draṣṭum añjasā ||
tataḥ punar varṣaśataṃ taptvā tātkālikaṃ mahat ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
एकत द्वित त्रिताः ऊचुःekata dvita tritāḥ ūcuḥЭката, Двита и Трита сказали; произнесли
वयम् हि ब्रह्मणः पुत्राःvayam hi brahmaṇaḥ putrāḥмы ведь сыновья Брахмы; потомки
मानसाः परिकीर्तिताःmānasāḥ parikīrtitāḥназванные умственными; рождёнными мыслью
गताः निःश्रेयस अर्थम् हिgatāḥ niḥśreyasa artham hiушли ради высшего блага; освобождения
कदा चित् दिशम् उत्तराम्kadā cit diśam uttarāmнекогда в северную сторону; область
तप्त्वा वर्ष सहस्राणिtaptvā varṣa sahasrāṇiсовершив тапас тысячи лет; подвижничество
चत्वारि तपः उत्तमम्catvāri tapaḥ uttamamчетыре, высший тапас; четыре тысячи
एक पाद स्थिताः सम्यक्eka pāda sthitāḥ samyakстоя на одной ноге правильно; неподвижно
काष्ठ भूताः समाहिताःkāṣṭha bhūtāḥ samāhitāḥстав как дерево, сосредоточенные; погружённые
मेरोः उत्तर भागे तुmeroḥ uttara bhāge tuк северной стороне Меру; части
क्षीरोदस्य अनुकूलतःkṣīrodasya anukūlataḥпо берегу Молочного океана; у Кшироды
सः देशः यत्र नः तप्तम्saḥ deśaḥ yatra naḥ taptamта страна, где нами совершён; место
तपः परम दारुणम्tapaḥ parama dāruṇamкрайне суровый тапас; тяжкий
कथम् पश्येमहि वयम्katham paśyemahi vayamкак увидим мы; сможем созерцать
देवम् नारायणम् तु इतिdevam nārāyaṇam tu itiБога Нараяну, так; именно
ततः व्रतस्य अवभृथेtataḥ vratasya avabhṛtheзатем при завершении обета; омовении
वाक् उवाच अशरीरिणीvāk uvāca aśarīriṇīголос без тела сказал; бестелесная речь
सु तप्तम् वः तपः विप्राःsu taptam vaḥ tapaḥ viprāḥхорошо совершен ваш тапас, брахманы; подвижничество
प्रसन्नेन अन्तर आत्मनाprasannena antara ātmanāс ясным внутренним атманом; сердцем
यूयम् जिज्ञासवः भक्ताःyūyam jijñāsavaḥ bhaktāḥвы вопрошающие преданные; желающие знать
कथम् द्रक्ष्यथ तम् प्रभुम्katham drakṣyatha tam prabhumкак увидите того Владыку; Господа
क्षीरोदधेः उत्तरतःkṣīrodadheḥ uttarataḥк северу от Молочного океана; Кшироды
श्वेतद्वीपः महा प्रभःśvetadvīpaḥ mahā prabhaḥШветадвипа великосияющий; белый остров
तत्र नारायण पराःtatra nārāyaṇa parāḥтам преданные Нараяне; сосредоточенные
मानवाः चन्द्र वर्चसःmānavāḥ candra varcasaḥлюди с лунным сиянием; лучезарные
एकान्त भाव उपगताःekānta bhāva upagatāḥдостигшие единственного настроения; одной преданности
ते भक्ताः पुरुषोत्तमम्te bhaktāḥ puruṣottamamони преданы Пурушоттаме; Верховному
ते सहस्र अर्चिषम् देवम्te sahasra arciṣam devamони тысячелучевого Бога; сияющего
प्रविशन्ति सनातनम्praviśanti sanātanamвходят в вечного; санатанного
अतीन्द्रियाः निराहाराःatīndriyāḥ nirāhārāḥсверхчувственные, не питающиеся; без пищи
अनिष्पन्दाः सुगन्धिनःaniṣpandāḥ sugandhinaḥнеподвижные, благоуханные; ароматные
एकान्तिनः ते पुरुषाःekāntinaḥ te puruṣāḥте люди — экайантики; однонаправленные
श्वेतद्वीप निवासिनःśvetadvīpa nivāsinaḥжители Шветадвипы; белого острова
गच्छध्वम् तत्र मुनयःgacchadhvam tatra munayaḥидите туда, мудрецы; риши
तत्र आत्मा मे प्रकाशितःtatra ātmā me prakāśitaḥтам Моё Я проявлено; открыто
अथ श्रुत्वा वयम् सर्वेatha śrutvā vayam sarveзатем услышав, мы все; вняв
वाचम् ताम् अशरीरिणीम्vācam tām aśarīriṇīmтот бестелесный голос; речь
यथा आख्यातेन मार्गेणyathā ākhyātena mārgeṇaпо описанному пути; дороге
तम् देशम् प्रतिपेदिरेtam deśam pratipedireдостигли той страны; места
प्राप्य श्वेतम् महा द्वीपम्prāpya śvetam mahā dvīpamдостигнув белого великого острова; Шветадвипы
तत् चित्ताः तत् दिदृक्षवःtat cittāḥ tat didṛkṣavaḥс мыслями о Нём, желая Его видеть; Господа
ततः नः दृष्टि विषयःtataḥ naḥ dṛṣṭi viṣayaḥтогда область нашего зрения; видимость
तदा प्रतिहतः अभवत्tadā pratihataḥ abhavatтогда была поражена; остановлена
न च पश्याम पुरुषम्na ca paśyāma puruṣamи мы не видим Пурушу; личность
तत् तेजः हृत दर्शनाःtat tejaḥ hṛta darśanāḥчьим сиянием отнято зрение; видение
ततः नः प्रादुरभवत्tataḥ naḥ prādurabhavatтогда у нас возникло; проявилось
विज्ञानम् देव योग जम्vijñānam deva yoga jamзнание, рождённое божественной йогой; понимание
न किल अतप्त तपसाna kila atapta tapasāне, конечно, без совершённого тапаса; неподготовленным
शक्यते द्रष्टुम् अञ्जसाśakyate draṣṭum añjasāможно прямо увидеть; созерцать
ततः पुनः वर्ष शतम्tataḥ punaḥ varṣa śatamтогда снова сто лет; век
तप्त्वा तात्कालिकम् महत्taptvā tātkālikam mahatсовершив тогда великий тапас; подвижничество
Traducción

Эката, Двита и Трита сказали: «Мы — уморождённые сыновья Брахмы. Некогда ради высшего блага мы отправились на север. Четыре тысячи лет мы совершали высший тапас, стоя на одной ноге, как деревянные столбы, в полном сосредоточении. На северной стороне Меру, у Молочного океана, в той стране мы совершали крайне суровый тапас, желая понять, как увидеть Бога Нараяну. Когда обет завершался, бестелесный голос сказал: “Ваш тапас хорошо совершен, брахманы, с чистым внутренним сердцем. Вы преданные, желающие знать, но как вы увидите того Владыку? К северу от Молочного океана есть великосияющий Шветадвипа. Там пребывают люди с лунным сиянием, полностью обращённые к Нараяне, достигшие единственного настроения; они преданы Пурушоттаме. Эти сверхчувственные, не питающиеся, неподвижные и благоуханные экайантики входят в вечного тысячелучевого Бога. Идите туда, мудрецы: там проявлено Моё Я”. Услышав этот бестелесный голос, мы все пошли указанным путём и достигли той страны. Добравшись до великого белого острова, мы были обращены мыслью к Нему и хотели Его увидеть, но область нашего зрения была поражена. Мы не могли видеть Пурушу: Его сияние отняло у нас способность видеть. Тогда у нас возникло знание, рождённое божественной йогой: без достаточно совершённого тапаса Его нельзя прямо увидеть. Поэтому мы снова совершали великий тапас сто лет».

Versión

4918a3292b81 · publicado 21 jun 2026, 7:43:05 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con