Mahābhārata
Brahmā Teaches the Eternal Puruṣa as Nārāyaṇa12.339.6-10
11643 / 15823
Mahābhārata · 12.339.6-10
Devanāgarī

क्षेत्राणि हि शरीराणि बीजानि च शुभाशुभे ॥
तानि वेत्ति स योगात्मा ततः क्षेत्रज्ञ उच्यते ॥
नागतिर् न गतिस् तस्य ज्ञेया भूतेन केन चित् ॥
सांख्येन विधिना चैव योगेन च यथाक्रमम् ॥
चिन्तयामि गतिं चास्य न गतिं वेद्मि चोत्तमाम् ॥
यथाज्ञानं तु वक्ष्यामि पुरुषं तं सनातनम् ॥
तस्यैकत्वं महत्त्वं हि स चैकः पुरुषः स्मृतः ॥
महापुरुषशब्दं स बिभर्त्य् एकः सनातनः ॥
एको हुताशो बहुधा समिध्यते; एकः सूर्यस् तपसां योनिर् एका ॥
एको वायुर् बहुधा वाति लोके; महोदधिश् चाम्भसां योनिर् एकः ॥
पुरुषश् चैको निर्गुणो विश्वरूपस्; तं निर्गुणं पुरुषं चाविशन्ति ॥

Transliteración (IAST)

kṣetrāṇi hi śarīrāṇi bījāni ca śubhāśubhe ||
tāni vetti sa yogātmā tataḥ kṣetrajña ucyate ||
nāgatir na gatis tasya jñeyā bhūtena kena cit ||
sāṃkhyena vidhinā caiva yogena ca yathākramam ||
cintayāmi gatiṃ cāsya na gatiṃ vedmi cottamām ||
yathājñānaṃ tu vakṣyāmi puruṣaṃ taṃ sanātanam ||
tasyaikatvaṃ mahattvaṃ hi sa caikaḥ puruṣaḥ smṛtaḥ ||
mahāpuruṣaśabdaṃ sa bibharty ekaḥ sanātanaḥ ||
eko hutāśo bahudhā samidhyate; ekaḥ sūryas tapasāṃ yonir ekā ||
eko vāyur bahudhā vāti loke; mahodadhiś cāmbhasāṃ yonir ekaḥ ||
puruṣaś caiko nirguṇo viśvarūpas; taṃ nirguṇaṃ puruṣaṃ cāviśanti ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
क्षेत्राणि हि शरीराणिkṣetrāṇi hi śarīrāṇiполя ведь это тела; кшетры
बीजानि च शुभ अशुभेbījāni ca śubha aśubheи семена благие и неблагие; добро и зло
तानि वेत्ति सः योग आत्माtāni vetti saḥ yoga ātmāих знает тот йога-атман; собранный духом
ततः क्षेत्र ज्ञः उच्यतेtataḥ kṣetra jñaḥ ucyateпоэтому называется знающим поле; кшетраджней
न अगतिः न गतिः तस्यna agatiḥ na gatiḥ tasyaни отсутствие пути, ни путь его; движение
ज्ञेया भूतेन केन चित्jñeyā bhūtena kena citпознаваемы каким-либо существом; живым
सांख्येन विधिना च एवsāṃkhyena vidhinā ca evaсанкхья-методом именно; способом
योगेन च यथा क्रमम्yogena ca yathā kramamи йогой по порядку; последовательно
चिन्तयामि गतिम् च अस्यcintayāmi gatim ca asyaя размышляю и о его пути; движении
न गतिम् वेद्मि च उत्तमाम्na gatim vedmi ca uttamāmи высшего пути не знаю; не постигаю
यथा ज्ञानम् तु वक्ष्यामिyathā jñānam tu vakṣyāmiно согласно знанию скажу; насколько знаю
पुरुषम् तम् सनातनम्puruṣam tam sanātanamо том вечном Пуруше; извечном
तस्य एकत्वम् महत्त्वम् हिtasya ekatvam mahattvam hiего единство и величие ведь; великость
सः च एकः पुरुषः स्मृतःsaḥ ca ekaḥ puruṣaḥ smṛtaḥи он один Пурушей считается; именуется
महा पुरुष शब्दम् सःmahā puruṣa śabdam saḥслово «Махапуруша» он; имя
बिभर्ति एकः सनातनःbibharti ekaḥ sanātanaḥносит один, вечный; извечный
एकः हुताशः बहुधा समिध्यतेekaḥ hutāśaḥ bahudhā samidhyateодин огонь многими способами разгорается; пламенеет
एकः सूर्यः तपसाम् योनिः एकाekaḥ sūryaḥ tapasām yoniḥ ekāодно солнце, один источник жаров; сияний
एकः वायुः बहुधा वाति लोकेekaḥ vāyuḥ bahudhā vāti lokeодин ветер многообразно веет в мире; дует
महा उदधिः चmahā udadhiḥ caи великий океан; махасамудра
अम्भसाम् योनिः एकःambhasām yoniḥ ekaḥодин источник вод; лоно
पुरुषः च एकःpuruṣaḥ ca ekaḥи Пуруша один; единственный
निर्गुणः विश्व रूपःnirguṇaḥ viśva rūpaḥбез гун, вселенской формы; вишварупа
तम् निर्गुणम् पुरुषम् च आविशन्तिtam nirguṇam puruṣam ca āviśantiв того бескачественного Пурушу они входят; проникают
Traducción

«Тела — это поля, а благие и неблагие действия — семена. Он, чья сущность соединена с йогой, знает их; поэтому Его называют кшетраджней, знающим поле. Ни Его путь, ни отсутствие пути не могут быть познаны каким-либо существом, даже последовательно методом санкхьи и йоги. Я размышляю о Его пути, но не знаю высшего пути; всё же скажу о вечном Пуруше согласно своему знанию. Его единство и величие таковы: Он один считается Пурушей, и один вечный носит имя Махапуруши. Как один огонь разгорается многими способами, как одно солнце является источником жара, как один ветер многообразно веет в мире, как один великий океан является источником вод, так и Пуруша один, без гун и вместе с тем вселенской формы; в этого бескачественного Пурушу все входят».

Versión

9289d84d797e · publicado 21 jun 2026, 3:44:33 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con