Sanaka
योजनत्रितयं यस्तु गङ्गायामधिगच्छति ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं समेति हि
सेयं गङ्गा महापुण्या नदी भक्त्या निषेविता ॥ मेषतौलिमृगार्केषु पावयत्यखिलं जगत्
गोदावरी भीमरथी कृष्णा रेवा सरस्वती ॥ तुङ्गभद्रा च कावेरी कालिन्दी बाहुदा तथा
वेत्रवती ताम्रपर्णी सरयूश्च द्विजोत्तम ॥ एवमादिषु तीर्थेषु गङ्गा मुख्यतमा स्मृता
यथा सर्वगतो विष्णुर्जगव्द्याप्य प्रतिष्टितः ॥ तथेयं व्यापिनी गङ्गा सर्वपापप्रणाशिनी
अहो गङ्गा जगद्धात्री स्नानपानादिभिर्जगत् ॥ पुनाति पावनीत्येषा न कथं सेव्यते नृभिः
तीर्थानामुत्तमं तीर्थं क्षेत्राणां क्षेत्रमुत्तमम् ॥ वाराणसीति विख्यातं सर्वदेवनिषेवितम्
ते एव श्रवणे धन्ये संविदाते बहुश्रुतम् ॥ इह श्रुतिमतां पुंसां काशी याभ्यां श्रुताऽसकृत्
ये यं स्मरन्ति संस्थानमविमुक्तं द्विजोत्तमम् ॥ निर्धूतसर्वपापास्ते शिवलोकं व्रजन्ति वै
yojanatritayaṃ yastu gaṅgāyāmadhigacchati || sarvapāpavinirmuktaḥ sūryalokaṃ sameti hi
seyaṃ gaṅgā mahāpuṇyā nadī bhaktyā niṣevitā || meṣataulimṛgārkeṣu pāvayatyakhilaṃ jagat
godāvarī bhīmarathī kṛṣṇā revā sarasvatī || tuṅgabhadrā ca kāverī kālindī bāhudā tathā
vetravatī tāmraparṇī sarayūśca dvijottama || evamādiṣu tīrtheṣu gaṅgā mukhyatamā smṛtā
yathā sarvagato viṣṇurjagavdyāpya pratiṣṭitaḥ || tatheyaṃ vyāpinī gaṅgā sarvapāpapraṇāśinī
aho gaṅgā jagaddhātrī snānapānādibhirjagat || punāti pāvanītyeṣā na kathaṃ sevyate nṛbhiḥ
tīrthānāmuttamaṃ tīrthaṃ kṣetrāṇāṃ kṣetramuttamam || vārāṇasīti vikhyātaṃ sarvadevaniṣevitam
te eva śravaṇe dhanye saṃvidāte bahuśrutam || iha śrutimatāṃ puṃsāṃ kāśī yābhyāṃ śrutā'sakṛt
ye yaṃ smaranti saṃsthānamavimuktaṃ dvijottamam || nirdhūtasarvapāpāste śivalokaṃ vrajanti vai
«Кто же проходит три йоджаны к Ганге, тот, освобождённый от всякого греха, приходит в мир Солнца. Эта самая Ганга, весьма благая река, с преданностью почитаемая, когда солнце в Овне, Весах и Козероге, очищает весь мир. Годавари, Бхимаратхи, Кришна, Рева, Сарасвати, Тунгабхадра, Кавери, Калинди, Бахуда, так же Ветравати, Тамрапарни и Сараю, о лучший из дваждырождённых, — среди таких и прочих тиртх Ганга помянута главнейшей. Как всепроникающий Вишну, объяв мир, утверждён в нём, так и эта простирающаяся Ганга, всякий грех уничтожающая. О, Ганга — кормилица мира; омовением, питьём и прочим она очищает мир, она — очистительница; как же не почитается она людьми? Из тиртх высшая тиртха, из полей высшее поле — прославленное как Варанаси, посещаемое всеми богами. Счастливы именно те два слуха многое слышавшего здесь человека, которыми Каши услышана не раз. Которые помнят место Авимукту, о лучший из дваждырождённых, — те, отряхнувшиеся от всех грехов, идут в мир Шивы».
b326c699032e · publicado 4 sept 2026, 20:34:42 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Двенадцать рек названы по именам, и ни одна не отвергнута: Ганга среди них главная, но не единственная. Возвышают одну, не унижая прочих.
Сравнение с Вишну поставлено осторожно: как Он, объяв мир, утверждён в нём, так простирается и она. Не река — божество, а её протяжённость подобна Его вездесущию.
Вопрос «как же не почитается она людьми?» задан с недоумением, а не с угрозой. Здесь удивляются человеческой невнимательности, а не грозят карой.