Sanaka
यो देवो जगतामीशः कारणानां च कारणम् ॥ युगान्ते निगदन्त्येतद्रुद्ररूपधरो हरिः
रुद्रो वै विष्णुरुपेण पालयत्यखिलंजगत् ॥ ब्रह्मरुपेण सृजति प्रान्तेः ह्येतत्त्रयं हरः
हरिशंकरयोर्मध्ये ब्रह्मणश्चापि यो नरः ॥ भेदं करोति सोऽभ्येति नरकं भृशदारुणम्
हरं हरिं विधातारं यः पश्यत्येकरूपिणम् ॥ स याति परमानन्दं शास्त्राणामेष निश्चयः
योऽसावनादिः सर्वज्ञो जगतामादिकृद्विभुः ॥ नित्यं संनिहितस्तत्र लिङ्गरूपी जनार्दनः
काशीविश्वेश्वरं लिङ्गं ज्योतिर्लिङ्गं तदुच्यते ॥ तं दृष्ट्वा परमं ज्योतिराप्नोति मनुजोत्तमः
काशीप्रदक्षिणा येन कृता त्रैलोक्यपावनी ॥ सप्तद्वीपासाब्धिशैला भूः परिक्रमितामुना
धातुमृद्दारपाषाणलेख्याद्या मूर्तयोऽमलाः ॥ शिवस्य वाच्युतस्यापि तासु संनिहितो हरिः
तुलसीकाननं यत्र यत्र पह्मवनं द्विजा ॥ पुराणपठनं यत्र यत्र संनिहितो हरिः
yo devo jagatāmīśaḥ kāraṇānāṃ ca kāraṇam || yugānte nigadantyetadrudrarūpadharo hariḥ
rudro vai viṣṇurupeṇa pālayatyakhilaṃjagat || brahmarupeṇa sṛjati prānteḥ hyetattrayaṃ haraḥ
hariśaṃkarayormadhye brahmaṇaścāpi yo naraḥ || bhedaṃ karoti so'bhyeti narakaṃ bhṛśadāruṇam
haraṃ hariṃ vidhātāraṃ yaḥ paśyatyekarūpiṇam || sa yāti paramānandaṃ śāstrāṇāmeṣa niścayaḥ
yo'sāvanādiḥ sarvajño jagatāmādikṛdvibhuḥ || nityaṃ saṃnihitastatra liṅgarūpī janārdanaḥ
kāśīviśveśvaraṃ liṅgaṃ jyotirliṅgaṃ taducyate || taṃ dṛṣṭvā paramaṃ jyotirāpnoti manujottamaḥ
kāśīpradakṣiṇā yena kṛtā trailokyapāvanī || saptadvīpāsābdhiśailā bhūḥ parikramitāmunā
dhātumṛddārapāṣāṇalekhyādyā mūrtayo'malāḥ || śivasya vācyutasyāpi tāsu saṃnihito hariḥ
tulasīkānanaṃ yatra yatra pahmavanaṃ dvijā || purāṇapaṭhanaṃ yatra yatra saṃnihito hariḥ
«Который бог — владыка миров и причина причин, о том в конце юги говорят: Хари, носящий облик Рудры. Рудра же в облике Вишну хранит весь мир, в облике Брахмы творит, а в конце — ведь эта троица есть Хара. Который человек творит различие между Хари и Шанкарой, а также Брахмой, тот приходит в весьма ужасный ад. Кто видит Хару, Хари и Творца единым обликом, тот идёт к высшему блаженству; таково решение учений. Который тот безначальный, всеведущий, вездесущий первотворец миров — постоянно пребывает там в облике лингама Джанардана. Лингам Каши-Вишвешвары зовётся лингамом света; увидев его, лучший из людей достигает высшего света. Кем совершён обход Каши, очищающий три мира, — тем обойдена земля с семью материками, океанами и горами. Чистые образы Шивы или Ачьюты — из металла, глины, дерева, камня, письма и прочего — в них присутствует Хари. Где роща туласи, где заросли лотосов, о дваждырождённые, где чтение пураны — там присутствует Хари».
2b166c374c23 · publicado 4 sept 2026, 20:34:42 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Три имени переставлены так, что ни одно не остаётся сверху: Хари в облике Рудры, Рудра в облике Вишну, и вся троица названа Харой. Порядок нарочно спутан, чтобы старшинство не вычислялось.
Образы перечислены по материалу — металл, глина, дерево, камень, даже начертанное. Дорогое и дешёвое уравнены: важно не из чего сделано, а чей это облик.
В конце место святыни отдано простым вещам: грядке туласи, пруду с лотосами, чтению вслух. Присутствие связано с тем, что можно завести у себя дома.