Sanat-kumāra
बीजमन्त्रः श्रियः प्रोक्तो भजतामिष्टदायकः ॥ ऋषिर्भृगुर्निवृच्छंदो देवता श्रीः समीरिता
षड्दीर्घयुक्तबीजेन कुर्यादंगानि षट् क्रमात् ॥ ततो ध्यायेज्जगद्वेद्यां श्रियं संपत्तिदायिनीम्
कांचनाभां गजैः श्वेतैश्चतुर्भिः स्वकरोद्धृतैः ॥ हिरण्मयामृतघटैः सिच्यमानां सरोजगाम्
वराभयाब्जस्रग्धस्तां क्षौमवस्त्रां किरीटिनीम् ॥ सिद्धलक्षं जपेन्मंत्रं तत्सहस्रं हुनेत्तथा
सुगंधकुसुमैरिष्ट्वा कमलैर्मधुरप्लुतैः ॥ महालक्ष्म्युदिते पीठे मूर्तिं मूलेन कल्पयेत्
यजेत्पूर्ववदंगानि दिग्दलेष्वर्चयेत्ततः ॥ वासुदेवं संकर्षणं प्रद्युम्नमनिरुद्धकम्
हिमपीततमालेंद्रनीलाभान्पीतवाससः ॥ शंखचक्रगदापद्मधारिणस्तांश्चतुर्भुजान्
विदिगंतेषु पत्रेषु दमकादीन्यजेद्गजान् ॥ दमकं पुण्डरीकं च गुग्गुलं च कुरंटकम्
यजेच्छंखनिधिं देव्या दक्षिणे प्रमदान्वितम् ॥ मुक्तामाणिक्यसंकाशौ किंचित्स्मितमुखांबुजौ
अन्योन्यालिंगनपरौ शंखपंकजधारिणौ ॥ विगलद्रत्नवर्षाभ्यां शंखभ्या मूर्ध्नि लांछितौ
तुंदिलं कंबुकनिधिं वसुधारां घनस्तनीम् ॥ वामतः पंकजनिधिं प्रियया सहितं यजेत्
सिंदूराभौ भुजश्लिष्टौ रक्तपद्मोत्पलान्वितौ ॥ निःसरद्रत्नवर्षाभ्यां पद्माभ्यां मूर्ध्नि लांछितौ
तुंदिलं पंकजनिधिं तत्त्वां वसुमतीमपि ॥ दलाग्रेषु यजेदेताबलाक्याद्याः समंततः
बलाकी विमला चैव कमला वनमालिका ॥ विभीषिका मालिका च शांकरी वसुमालिका
bījamantraḥ śriyaḥ prokto bhajatāmiṣṭadāyakaḥ || ṛṣirbhṛgurnivṛcchaṃdo devatā śrīḥ samīritā
ṣaḍdīrghayuktabījena kuryādaṃgāni ṣaṭ kramāt || tato dhyāyejjagadvedyāṃ śriyaṃ saṃpattidāyinīm
kāṃcanābhāṃ gajaiḥ śvetaiścaturbhiḥ svakaroddhṛtaiḥ || hiraṇmayāmṛtaghaṭaiḥ sicyamānāṃ sarojagām
varābhayābjasragdhastāṃ kṣaumavastrāṃ kirīṭinīm || siddhalakṣaṃ japenmaṃtraṃ tatsahasraṃ hunettathā
sugaṃdhakusumairiṣṭvā kamalairmadhuraplutaiḥ || mahālakṣmyudite pīṭhe mūrtiṃ mūlena kalpayet
yajetpūrvavadaṃgāni digdaleṣvarcayettataḥ || vāsudevaṃ saṃkarṣaṇaṃ pradyumnamaniruddhakam
himapītatamāleṃdranīlābhānpītavāsasaḥ || śaṃkhacakragadāpadmadhāriṇastāṃścaturbhujān
vidigaṃteṣu patreṣu damakādīnyajedgajān || damakaṃ puṇḍarīkaṃ ca guggulaṃ ca kuraṃṭakam
yajecchaṃkhanidhiṃ devyā dakṣiṇe pramadānvitam || muktāmāṇikyasaṃkāśau kiṃcitsmitamukhāṃbujau
anyonyāliṃganaparau śaṃkhapaṃkajadhāriṇau || vigaladratnavarṣābhyāṃ śaṃkhabhyā mūrdhni lāṃchitau
tuṃdilaṃ kaṃbukanidhiṃ vasudhārāṃ ghanastanīm || vāmataḥ paṃkajanidhiṃ priyayā sahitaṃ yajet
siṃdūrābhau bhujaśliṣṭau raktapadmotpalānvitau || niḥsaradratnavarṣābhyāṃ padmābhyāṃ mūrdhni lāṃchitau
tuṃdilaṃ paṃkajanidhiṃ tattvāṃ vasumatīmapi || dalāgreṣu yajedetābalākyādyāḥ samaṃtataḥ
balākī vimalā caiva kamalā vanamālikā || vibhīṣikā mālikā ca śāṃkarī vasumālikā
«...мантра-семя Шри названа, дающая желанное чтущим; риши Бхригу, размер ниврит, божество названо Шри. Семенем с шестью долгими да сотворит он шесть членов по порядку, затем да созерцает познаваемую миром Шри, дающую богатство: с золотым блеском, омываемую четырьмя белыми слонами золотыми кувшинами амриты, поднятыми их хоботами, стоящую на лотосе, с даром, бесстрашием, лотосом и гирляндою в руках, в льняной одежде, в венце. Успешные сто тысяч да шепчет мантру и тысячу того да возливает; благоуханными цветами и лотосами, напитанными сладким, почтив, на названном для Махалакшми подножии образ коренною мантрою да устроит. Да чтит как прежде члены, а на лепестках сторон да чтит затем Васудеву, Санкаршану, Прадьюмну и Анируддху — цветом как снег, золото, тамала и сапфир, в жёлтых одеждах, держащих раковину, диск, палицу и лотос, четырёхруких. На концах промежуточных сторон, на лепестках, да чтит слонов, Дамаку и прочих: Дамаку, Пундарику, Гуггулу и Курантаку. Да чтит сокровище Шанкху справа от богини, с женою, — подобных жемчугу и рубину, с лотосами лиц в лёгкой улыбке, преданных взаимному объятию, держащих раковину и лотос, знаменованных на темени раковинами, струящими дожди самоцветов, — толстобрюхого, сокровище-раковину, и Васудхару с полною грудью. Слева да чтит сокровище-лотос с милою: цветом как синдур, обнявшихся руками, с красным лотосом и кувшинкою, знаменованных на темени лотосами, исходящими дождями самоцветов, — толстобрюхого, сокровище-лотос, и Васумати. На концах лепестков да чтит вокруг Балаки и прочих: Балаки, Вимала, Камала, Ванамалика, Вибхишика, Малика, Шанкари, Васумалика...»
7eb64d38b0c2 · publicado 5 sept 2026, 16:14:22 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Слоны в созерцании Шри поливают её не водою и не молоком, а амритой, и кувшины у них золотые. Это самый известный образ богини богатства, и в нём важна одна черта: она принимает, а не даёт; дают ей.
Сокровища названы толстобрюхими и стоят парами: Шанкханидхи с Васудхарой, Падманидхи с Васумати, — обнявшись, а на темени у них раковины и лотосы, из которых сыплются самоцветы. Богатство изображено женатым и весёлым, а не грозным.
Четыре вьюхи различены по цвету — снег, золото, тамала, сапфир, — и все в жёлтых одеждах. Различие в теле, единство в платье: приём, каким этот свод постоянно и показывает единое во многом.