Vasu
मोक्षस्तु लभ्यते काश्यां नरेणावलितात्मना ॥ ख्यातो धर्मनदो नाम ह्रदस्तत्रैव सुंदरि
धर्म एव स्वरूपेण महापातकनाशनः ॥ धूली च धूतपापा सा सर्वतीर्थमयी शुभा
हरेन्महापापसंघान्कूलजानिव पादपान् ॥ किरणा धूतपापा च पुण्यतोया सरस्वती
गंगा च यमुना चैव पंच नद्यः प्रकीर्तिताः ॥ अतः पञ्चनदं नाम तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्
तत्राप्लुतो न गृह्णीयाद्देहितां पांचभौतिकीम् ॥ अस्मिन्पंचनदीनां तु संगमेऽघौघभेदने
स्नानमात्रान्नरो याति भित्वा ब्रह्मांडमंडपम् ॥ प्रयागे माघमासे तु सम्यक् स्नानस्य यत्फलम्
तत्फलं स्याद्दिनैकेन काश्यां पंचनदे ध्रुवम् ॥ स्नात्वा पंचनदे तीर्थे कृत्वा च पितृतर्पणम्
विष्णुं माधवमभ्यर्च्य न भूयो जन्मभाग्भवेत् ॥ यावत्संख्यास्तिला दत्ताः पितृभ्यो जलतर्पणे
पुण्ये पञ्चनदे तीर्थे तृप्तिः स्यात्तावदाब्दिकी ॥ श्रद्धया यैः कृतं श्राद्धं तीर्थे पञ्चनदे शुभे
तेषां पितामहा मुक्तानानायोनिगता अपि ॥ यमलोके पितृगणैर्गार्थयं परिगीयते
महिमानं पांचनदं दृष्ट्वा श्राद्धविधानतः ॥ अस्माकमपि वंश्योऽत्र कश्चिच्छ्राद्धं करिष्यति
mokṣastu labhyate kāśyāṃ nareṇāvalitātmanā || khyāto dharmanado nāma hradastatraiva suṃdari
dharma eva svarūpeṇa mahāpātakanāśanaḥ || dhūlī ca dhūtapāpā sā sarvatīrthamayī śubhā
harenmahāpāpasaṃghānkūlajāniva pādapān || kiraṇā dhūtapāpā ca puṇyatoyā sarasvatī
gaṃgā ca yamunā caiva paṃca nadyaḥ prakīrtitāḥ || ataḥ pañcanadaṃ nāma tīrthaṃ trailokyaviśrutam
tatrāpluto na gṛhṇīyāddehitāṃ pāṃcabhautikīm || asminpaṃcanadīnāṃ tu saṃgame'ghaughabhedane
snānamātrānnaro yāti bhitvā brahmāṃḍamaṃḍapam || prayāge māghamāse tu samyak snānasya yatphalam
tatphalaṃ syāddinaikena kāśyāṃ paṃcanade dhruvam || snātvā paṃcanade tīrthe kṛtvā ca pitṛtarpaṇam
viṣṇuṃ mādhavamabhyarcya na bhūyo janmabhāgbhavet || yāvatsaṃkhyāstilā dattāḥ pitṛbhyo jalatarpaṇe
puṇye pañcanade tīrthe tṛptiḥ syāttāvadābdikī || śraddhayā yaiḥ kṛtaṃ śrāddhaṃ tīrthe pañcanade śubhe
teṣāṃ pitāmahā muktānānāyonigatā api || yamaloke pitṛgaṇairgārthayaṃ parigīyate
mahimānaṃ pāṃcanadaṃ dṛṣṭvā śrāddhavidhānataḥ || asmākamapi vaṃśyo'tra kaścicchrāddhaṃ kariṣyati
освобождение обретается в Каши человеком с собранной душою. Прославлено там же озеро по имени Дхарманада, о прекрасная, — сама Дхарма своим образом, уничтожающая великие грехи. И Дхули, и Дхутапапа — благая, состоящая из всех тиртх, уносящая сонмы великих грехов, как деревья, выросшие на берегу. Кирана, Дхутапапа, святоводная Сарасвати, Ганга и Ямуна — пять названных рек; потому и тиртха эта по имени Панчанада, прославленная в трёхмирье. Окунувшийся там не принимает более пятистихийной телесности; в этом слиянии пяти рек, рассекающем потоки греха, одним лишь омовением идёт человек, пробив чертог Брахманды. Какой плод — от совершённого как должно омовения в Праяге в месяц магху, тот плод непременно будет одним днём в Каши, в Панчанаде. Омывшись в тиртхе Панчанаде, сотворив насыщение предков и почтив Вишну-Мадхаву, да не будет он более причастен рождению. Сколько числом сезамов дано предкам в водном насыщении в святой тиртхе Панчанаде, на столько лет и будет им насыщение. Чьими руками с верою совершена шраддха в благой тиртхе Панчанаде, — их деды освобождены, даже ушедшие в разные лона. В мире Ямы сонмами предков воспевается песнь: «Увидев величие Панчанады по уставу шраддхи, — и нашего рода потомок здесь кто-нибудь совершит шраддху,
792d2978005b · publicado 6 sept 2026, 14:02:29 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Пять рек названы по именам, и среди них Дхутапапа — «отряхнувшая грех». Слияние здесь не географическое: реки собраны потому, что их должно быть пять, и место получает имя от счёта.
Мера насыщения предков дана буквально: сколько зёрен сезама, столько лет сытости. Обряд переведён в счёт, и это не поэзия, а расчёт домохозяина.
Самое живое здесь — песня, которую поют предки в мире Ямы. Они не требуют и не грозят; они надеются, что кто-нибудь из потомков вспомнит и придёт. Дальше эта песня и договорит.