Vasu
प्रयागं विदधे देवि प्रजानां हितकाम्यया ॥ स्नानस्थानमिदं सम्यक् सितासितजलं किल
पापरूपपशूनां हि ब्रह्मणा निर्मितं पुरा ॥ सितासिता तु या धारा सरस्वत्या विदर्भिता
तं मार्गं ब्रह्मलोकस्य सृष्टिकर्त्ता ससर्ज वै ॥ ज्ञानदो मानसे माघो न तु मोक्षफलप्रदः
हिमवत्पृष्ठतीर्थेषु सर्वपापप्रणाशनः ॥ वेदविद्भिर्विनिर्द्दिष्टं इंद्रलोकप्रदो हि सः ॥ सर्वमासोत्तमो माघो मोक्षदो बदरीवने
पापहा दुःखहारी च सर्वकामफलप्रदः ॥ रुद्रलोक प्रदो माघो नार्मदे परिकीर्तितः
सारस्वतौघविध्वंसी सर्वलोकसुखप्रदः ॥ विशालफलदो माघो विशालाया प्रकीर्तितः
पापेंधनदवाग्निश्च गर्भवासविनाशनः ॥ विष्णुलोकाय मोक्षाय जाह्नवः परिकीर्तितः
सरयूर्गंडकी सिंधुश्चंद्रभागा च कौशिकी ॥ तापी गोदावरी भीमा पयोष्णी कृष्णवेणिका
कावेरी तुंगभद्रा च यास्तथान्याः समुद्रगाः ॥ तासु स्नायी नरो याति स्वर्गलोकं विकल्मषः
नैमिषे विष्णुसारूप्यं पुष्करे ब्रह्मणेंऽतिकम् ॥ आखंडलस्य लोको हि कुरुक्षेत्रे च माघतः
prayāgaṃ vidadhe devi prajānāṃ hitakāmyayā || snānasthānamidaṃ samyak sitāsitajalaṃ kila
pāparūpapaśūnāṃ hi brahmaṇā nirmitaṃ purā || sitāsitā tu yā dhārā sarasvatyā vidarbhitā
taṃ mārgaṃ brahmalokasya sṛṣṭikarttā sasarja vai || jñānado mānase māgho na tu mokṣaphalapradaḥ
himavatpṛṣṭhatīrtheṣu sarvapāpapraṇāśanaḥ || vedavidbhirvinirddiṣṭaṃ iṃdralokaprado hi saḥ || sarvamāsottamo māgho mokṣado badarīvane
pāpahā duḥkhahārī ca sarvakāmaphalapradaḥ || rudraloka prado māgho nārmade parikīrtitaḥ
sārasvataughavidhvaṃsī sarvalokasukhapradaḥ || viśālaphalado māgho viśālāyā prakīrtitaḥ
pāpeṃdhanadavāgniśca garbhavāsavināśanaḥ || viṣṇulokāya mokṣāya jāhnavaḥ parikīrtitaḥ
sarayūrgaṃḍakī siṃdhuścaṃdrabhāgā ca kauśikī || tāpī godāvarī bhīmā payoṣṇī kṛṣṇaveṇikā
kāverī tuṃgabhadrā ca yāstathānyāḥ samudragāḥ || tāsu snāyī naro yāti svargalokaṃ vikalmaṣaḥ
naimiṣe viṣṇusārūpyaṃ puṣkare brahmaṇeṃ'tikam || ākhaṃḍalasya loko hi kurukṣetre ca māghataḥ
устроил, о богиня, желая блага тварям. Это место омовения, поистине с белою и тёмною водою, некогда сотворено Брахмою для скота в образе греха. Та белая и тёмная струя, в которую вплетена Сарасвати, — тот путь в мир Брахмы сотворил творец творения. В Манасе магха даёт знание, но не даёт в плод освобождения; в тиртхах на хребте Химавата он уничтожает все грехи и, как указано знатоками Веды, даёт мир Индры. Лучший из всех месяцев, магха даёт освобождение в лесу Бадари; губит грех, уносит скорбь и даёт в плод все желания, — и назван дающим мир Рудры на Нармаде. Сокрушающий сарасватские потоки, дающий счастье всем мирам, дающий обширный плод, — так назван магха в Вишале. И лесной огонь для дров греха, уничтожающий пребывание во чреве, ведущий к миру Вишну и к освобождению, — так назван он на Джахнави. Сараю, Гандаки, Синдху, Чандрабхага, Каушики, Тапи, Годавари, Бхима, Пайошни, Кришнавеника, Кавери, Тунгабхадра и иные, текущие в океан, — омывающийся в них человек, свободный от скверны, идёт в небесный мир. В Наймише — сообразность с Вишну, в Пушкаре — близость к Брахме, в Курукшетре — мир Разрушителя твердынь от магхи.
886e5e20b387 · publicado 6 sept 2026, 17:42:51 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Место названо сделанным «для скота в образе греха» — пашу здесь и жертвенное животное, и связанное существо. Праяга устроена не для праведных, а для тех, кого некуда деть.
Один и тот же месяц оценён по-разному в каждой тиртхе: в Манасе — знание, в Бадари — освобождение, на Нармаде — мир Рудры. Плод зависит не от срока, а от места, где ты его встретил.
Сарасвати названа «вплетённой» в две видимые струи. Третья река не видна, но именно она делает слияние путём в мир Брахмы.