तुष्टो भूतपतिर्यत्र सर्वलोकैः सनातनः । उपास्यते तिग्मतेजा यत्र भूतैः समन्ततः
नरनारायणौ ब्रह्मा मनुः स्थाणुश्च पञ्चमः । तत्र दिव्या त्रिपथगा प्रथमं तु प्रतिष्ठिता
ब्रह्मलोकादपाक्रान्ता सप्तधा प्रतिपद्यते । वटोदका सा नलिनी पार्वती च सरस्वती
जम्बूनदी च सीता च गङ्गा सिन्धुश्च सप्तमी । अचिन्त्या दिव्यसंज्ञा सा प्रभावैश्च समन्विता
उपास्यते यत्र सत्रं सहस्रयुगपर्यये । दृश्याऽदृश्या च भवति तत्र तत्र सरस्वती
एता दिव्याः सप्तगङ्गास्त्रिषु लोकेषु विश्रुताः । रक्षांसि वै हिमवति हेमकूटे च गुह्यकाः
सर्पा नागाश्च निषधे गोकर्णं च तपोवनम् । देवासुराणां सर्वेषां श्वेतः पर्वत उच्यते
tuṣṭo bhūtapatiryatra sarvalokaiḥ sanātanaḥ | upāsyate tigmatejā yatra bhūtaiḥ samantataḥ
naranārāyaṇau brahmā manuḥ sthāṇuśca pañcamaḥ | tatra divyā tripathagā prathamaṃ tu pratiṣṭhitā
brahmalokādapākrāntā saptadhā pratipadyate | vaṭodakā sā nalinī pārvatī ca sarasvatī
jambūnadī ca sītā ca gaṅgā sindhuśca saptamī | acintyā divyasaṃjñā sā prabhāvaiśca samanvitā
upāsyate yatra satraṃ sahasrayugaparyaye | dṛśyā'dṛśyā ca bhavati tatra tatra sarasvatī
etā divyāḥ saptagaṅgāstriṣu lokeṣu viśrutāḥ | rakṣāṃsi vai himavati hemakūṭe ca guhyakāḥ
sarpā nāgāśca niṣadhe gokarṇaṃ ca tapovanam | devāsurāṇāṃ sarveṣāṃ śvetaḥ parvata ucyate
«Где доволен Владыка существ, вечный, почитаемый всеми мирами; где Он, острого сияния, почитаем существами отовсюду; где Нара и Нараяна, Брахма, Ману и пятый — Стхану, — там сперва утвердилась дивная, текущая тремя путями. Сойдя из Брахмалоки, она разделяется на семь: Ватодака, Налини, Парвати и Сарасвати, Джамбунади и Сита, и Ганга — Синдху седьмая; непостижимая, дивно именуемая, наделённая силами. Где в исходе тысячи юг совершается саттра, там и сям Сарасвати бывает то видима, то невидима. Эти дивные семь Ганг прославлены в трёх мирах. Ракшасы — на Химавате, гухьяки — на Хемакуте, змеи и наги — на Нишадхе, и Гокарна — лес подвижничества; горою всех богов и асуров зовётся Швета».
71732918fb78 · publicado 3 sept 2026, 4:13:38 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Небесная река делится на семь и расходится по мирам, и среди семи названы имена, знакомые всякому по земле, — Ганга, Синдху, Сарасвати. У этих рек, стало быть, есть верховье, которого не найти на карте: они сошли из Брахмалоки. Об одной из них сказано с той честностью, которая делает предание достоверным: Сарасвати то видима, то невидима. Река, ушедшая под землю, не объявлена ни исчезнувшей, ни мнимой — сказано ровно то, что видит всякий. И следом расписано, кто где живёт: ракшасы на Химавате, наги на Нишадхе, гухьяки на Хемакуте. Мир поделён между разными родами существ, и ни одному из них не отказано в своём месте.