युधिष्ठिर उवाच
उत्पन्ना सा कथं देव पुण्या चैकादशी तिथिः । कथं पवित्रा विश्वेऽस्मिन्कथं वै देवता प्रिया
पुरा कृतयुगे पार्थ मुरनामा तु दानवः । अत्यद्धुतो महारौद्रः सर्वदेवभयङ्करः
इन्द्रोऽपि निर्जितस्तेन सर्वदेवास्तथा नृप । महासुरेण तेनैव मृत्युना च दुरात्मना
स्वर्गान्निराकृतास्तेन विचरन्ति महीतले । सशङ्काभयभीताश्च सर्वे गत्वा महेश्वरम्
इन्द्रेण कथितं सर्वमीश्वरस्यापि चाग्रतः । स्वर्गलोकपरिभ्रष्टा विचरन्ति महीतले
मर्त्येषु संस्थिता देवा न शोभन्ते महेश्वर । उपायं ब्रूहि मे देव ह्यमरा यान्ति कां गतिम्
देवराज सुरश्रेष्ठ यत्रास्ते गरुडध्वजः । शरण्यश्च जगन्नाथः परिपाता नारायणः
तत्र गच्छ सुरश्रेष्ठ स वो रक्षां विधास्यति । ईश्वरस्य वचः श्रुत्वा देवराजो महामतिः
त्रिदशैः सहितो यत्र गतस्तत्र युधिष्ठिर । जलमध्ये प्रसुप्तं तं दृष्ट्वा देवं गदाधरम् ॥ कृताञ्जलिपुटो भूत्वा इन्द्रः स्तोत्रमुदैरयत्
ॐ नमो देवदेवेश देवदानववन्दित । दैत्यारे पुण्डरीकाक्ष त्राहि नो मधुसूदन ॥ सुराः सर्वे समायाता भयभीताश्च दानवात् । शरणं त्वां जगन्नाथ त्राहि मां भक्तवत्सल
त्राहि नो देवदेवेश त्राहि त्राहि जनार्दन । त्राहि वै पुण्डरीकाक्ष दानवानां विनाशक
त्वत्समीपं गताः सर्वे त्वमेव शरणं प्रभो । शरणागतानां देवानां सहायं कुरु वै प्रभो
त्वं पतिस्त्वं मतिदेव त्वं कर्ता त्वं च कारणम् । त्वं माता सर्वलोकानां त्वमेव जगतः पिता
भगवन्देवदेवेश शरणागतवत्सल । शरणं तव चायाता भयभीताश्च देवताः
utpannā sā kathaṃ deva puṇyā caikādaśī tithiḥ | kathaṃ pavitrā viśve'sminkathaṃ vai devatā priyā
purā kṛtayuge pārtha muranāmā tu dānavaḥ | atyaddhuto mahāraudraḥ sarvadevabhayaṅkaraḥ
indro'pi nirjitastena sarvadevāstathā nṛpa | mahāsureṇa tenaiva mṛtyunā ca durātmanā
svargānnirākṛtāstena vicaranti mahītale | saśaṅkābhayabhītāśca sarve gatvā maheśvaram
indreṇa kathitaṃ sarvamīśvarasyāpi cāgrataḥ | svargalokaparibhraṣṭā vicaranti mahītale
martyeṣu saṃsthitā devā na śobhante maheśvara | upāyaṃ brūhi me deva hyamarā yānti kāṃ gatim
devarāja suraśreṣṭha yatrāste garuḍadhvajaḥ | śaraṇyaśca jagannāthaḥ paripātā nārāyaṇaḥ
tatra gaccha suraśreṣṭha sa vo rakṣāṃ vidhāsyati | īśvarasya vacaḥ śrutvā devarājo mahāmatiḥ
tridaśaiḥ sahito yatra gatastatra yudhiṣṭhira | jalamadhye prasuptaṃ taṃ dṛṣṭvā devaṃ gadādharam || kṛtāñjalipuṭo bhūtvā indraḥ stotramudairayat
oṃ namo devadeveśa devadānavavandita | daityāre puṇḍarīkākṣa trāhi no madhusūdana || surāḥ sarve samāyātā bhayabhītāśca dānavāt | śaraṇaṃ tvāṃ jagannātha trāhi māṃ bhaktavatsala
trāhi no devadeveśa trāhi trāhi janārdana | trāhi vai puṇḍarīkākṣa dānavānāṃ vināśaka
tvatsamīpaṃ gatāḥ sarve tvameva śaraṇaṃ prabho | śaraṇāgatānāṃ devānāṃ sahāyaṃ kuru vai prabho
tvaṃ patistvaṃ matideva tvaṃ kartā tvaṃ ca kāraṇam | tvaṃ mātā sarvalokānāṃ tvameva jagataḥ pitā
bhagavandevadeveśa śaraṇāgatavatsala | śaraṇaṃ tava cāyātā bhayabhītāśca devatāḥ
«Как же возникла, о бог, эта благая титхи экадаши? Как стала она очищающей в этом мире и любезной божествам?» — «В древности, в Крита-югу, о Партха, был данава по имени Мура, весьма дивный, весьма грозный, наводящий ужас на всех богов. Им был побеждён и сам Индра, и все боги, о царь, — тем великим асуром, смертоносным и злым душою. Изгнанные с небес, они скитались по лону земли и, в тревоге и объятые страхом, все пришли к Махешваре. Индрой было рассказано всё пред Владыкой: „Низвергнутые из мира небес, скитаемся мы по лону земли. Боги, пребывающие среди смертных, не сияют, о Махешвара. Скажи мне средство: каким путём пойдут бессмертные?“ — „О царь богов, о лучший из богов! Там, где пребывает Носящий Гаруду на знамени, дающий прибежище владыка мира, охранитель Нараяна, — туда и иди, о лучший из богов: он устроит вам защиту“. Услышав слово Владыки, царь богов, великий разумом, вместе с богами пошёл туда, о Юдхиштхира; и, увидев Держащего палицу спящим посреди вод, Индра со сложенными ладонями вознёс гимн: „Ом, поклон, о владыка богов, чтимый богами и данавами! О враг дайтьев, Лотосоокий, спаси нас, о Сокрушитель Мадху. Все боги пришли, объятые страхом пред данавой; тебя, владыка мира, просим о прибежище: спаси меня, о любящий преданных. Спаси нас, о владыка богов; спаси, спаси, о Джанардана; спаси, о Лотосоокий, о губитель данавов. Все пришли к тебе — ты один прибежище, о владыка; окажи помощь богам, прибегшим к тебе. Ты владыка, ты разум, о бог, ты творец и ты причина; ты мать всех миров и ты же отец вселенной“».
2300638dc091 · publicado 3 sept 2026, 4:13:54 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Шива, к которому боги приходят первым, не берётся за дело сам, а отсылает их к Вишну — и делает это без всякой обиды на своё положение. Дальше боги застают Господа спящим на водах, и весь гимн Индры — сплошное «спаси»: ни одной просьбы о победе, только о прибежище. Так подготовлен ответ, который последует: тот, кто спит, победит не проснувшись.