स तं सस्मितम् आभाष्य पुत्रं पुत्रवतां वरः । उवाचेदं वचो राजा देवेन्द्रम् इव कश्यपः ॥
ज्येष्ठायाम् असि मे पत्न्यां सदृश्यां सदृशः सुतः । उत्पन्नस् त्वं गुणश्रेष्ठो मम रामात्मजः प्रियः ॥
त्वया यतः प्रजाश् चेमाः स्वगुणैर् अनुरञ्जिताः । तस्मात् त्वं पुष्ययोगेन यौवराज्यम् अवाप्नुहि ॥
कामतस् त्वं प्रकृत्यैव विनीतो गुणवान् असि । गुणवत्य् अपि तु स्नेहात् पुत्र वक्ष्यामि ते हितम् ॥
भूयो विनयम् आस्थाय भव नित्यं जितेन्द्रियः । कामक्रोधसमुत्थानि त्यजेथा व्यसनानि च ॥
परोक्षया वर्तमानो वृत्त्या प्रत्यक्षया तथा । अमात्यप्रभृतीः सर्वाः प्रकृतीश् चानुरञ्जय ॥
तुष्टानुरक्तप्रकृतिर् यः पालयति मेदिनीम् । तस्य नन्दन्ति मित्राणि लब्ध्वामृतम् इवामराः । तस्मात् पुत्र त्वम् आत्मानं नियम्यैव समाचर ॥
sa taṃ sasmitam ābhāṣya putraṃ putravatāṃ varaḥ | uvācedaṃ vaco rājā devendram iva kaśyapaḥ ||
jyeṣṭhāyām asi me patnyāṃ sadṛśyāṃ sadṛśaḥ sutaḥ | utpannas tvaṃ guṇaśreṣṭho mama rāmātmajaḥ priyaḥ ||
tvayā yataḥ prajāś cemāḥ svaguṇair anurañjitāḥ | tasmāt tvaṃ puṣyayogena yauvarājyam avāpnuhi ||
kāmatas tvaṃ prakṛtyaiva vinīto guṇavān asi | guṇavaty api tu snehāt putra vakṣyāmi te hitam ||
bhūyo vinayam āsthāya bhava nityaṃ jitendriyaḥ | kāmakrodhasamutthāni tyajethā vyasanāni ca ||
parokṣayā vartamāno vṛttyā pratyakṣayā tathā | amātyaprabhṛtīḥ sarvāḥ prakṛtīś cānurañjaya ||
tuṣṭānuraktaprakṛtir yaḥ pālayati medinīm | tasya nandanti mitrāṇi labdhvāmṛtam ivāmarāḥ | tasmāt putra tvam ātmānaṃ niyamyaiva samācara ||
Лучший из отцов с улыбкой обратился к сыну, и царь сказал ему, словно Кашьяпа обращался бы к Индре: «О Рама, ты родился от моей старшей и достойной супруги как достойный сын; ты превосходен добродетелями, мой любимый сын. Поскольку эти подданные расположены к тебе благодаря твоим собственным качествам, прими наследную власть при соединении с Пушьей. Ты по самой природе воспитан и добродетелен; но даже добродетельному, о сын, я по любви скажу то, что полезно. Ещё глубже утвердись в смирении и всегда владей чувствами. Оставь пороки, возникающие из желания и гнева. Действуя и скрытым, и открытым образом, располагай к себе министров и все составные силы царства. У того, кто защищает землю с довольными и преданными подданными, друзья радуются, как бессмертные, обретшие нектар. Поэтому, сын мой, действуй, непременно обуздав самого себя».
38c0503270ee · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Наставление Дашаратхи показывает, что даже Раме, уже совершенного качества, царская власть требует ещё большего самообладания. Управление начинается не с приказов другим, а с победы над желанием, гневом и собственной небрежностью.