स सत्यवादी धर्मात्मा गाम्भीर्यात् सागरोपमः । आकाश इव निष्पङ्को नरेन्द्रः प्रत्युवाच तम् ॥
सुमन्त्रानय मे दारान् ये के चिद् इह मामकाः । दारैः परिवृतः सर्वैर् द्रष्टुम् इच्छामि राघवम् ॥
सो ऽन्तःपुरम् अतीत्यैव स्त्रियस् ता वाक्यम् अब्रवीत् । आर्यो ह्वयति वो राजा गम्यतां तत्र माचिरम् ॥
एवम् उक्ताः स्त्रियः सर्वाः सुमन्त्रेण नृपाज्ञया । प्रचक्रमुस् तद् भवनं भर्तुर् आज्ञाय शासनम् ॥
अर्धसप्तशतास् तास् तु प्रमदास् ताम्रलोचनाः । कौसल्यां परिवार्याथ शनैर् जग्मुर् धृतव्रताः ॥
आगतेषु च दारेषु समवेक्ष्य महीपतिः । उवाच राजा तं सूतं सुमन्त्रानय मे सुतम् ॥
स सूतो रामम् आदाय लक्ष्मणं मैथिलीं तदा । जगामाभिमुखस् तूर्णं सकाशं जगतीपतेः ॥
sa satyavādī dharmātmā gāmbhīryāt sāgaropamaḥ | ākāśa iva niṣpaṅko narendraḥ pratyuvāca tam ||
sumantrānaya me dārān ye ke cid iha māmakāḥ | dāraiḥ parivṛtaḥ sarvair draṣṭum icchāmi rāghavam ||
so 'ntaḥpuram atītyaiva striyas tā vākyam abravīt | āryo hvayati vo rājā gamyatāṃ tatra māciram ||
evam uktāḥ striyaḥ sarvāḥ sumantreṇa nṛpājñayā | pracakramus tad bhavanaṃ bhartur ājñāya śāsanam ||
ardhasaptaśatās tās tu pramadās tāmralocanāḥ | kausalyāṃ parivāryātha śanair jagmur dhṛtavratāḥ ||
āgateṣu ca dāreṣu samavekṣya mahīpatiḥ | uvāca rājā taṃ sūtaṃ sumantrānaya me sutam ||
sa sūto rāmam ādāya lakṣmaṇaṃ maithilīṃ tadā | jagāmābhimukhas tūrṇaṃ sakāśaṃ jagatīpateḥ ||
Правдоречивый царь, душой праведный, глубиной подобный океану и чистый как небо, ответил Сумантре: «Сумантра, приведи ко мне всех моих жён, какие есть здесь. Я хочу увидеть Рагхаву, окружённый всеми супругами». Сумантра быстро прошёл во внутренние покои и сказал царицам: «Почтенный царь зовёт вас; идите туда без промедления». Услышав эти слова Сумантры и царское повеление, все женщины направились во дворец мужа. Триста пятьдесят цариц с покрасневшими от слёз глазами, окружив Каусалью, медленно пошли, верные своему долгу. Когда жёны пришли, владыка земли оглядел их и сказал вознице: «Сумантра, приведи моего сына». Тогда Сумантра быстро привёл Раму, Лакшману и Майтхили к царю.
465b3143d8d4 · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Дашаратха хочет видеть Раму не наедине, а перед всем домом. Это не частная семейная сцена: перед царскими жёнами раскрывается боль династии, где слово царя стало тяжелее его сердца.