Rāmāyaṇa
Рама покидает обитель Атри и уходит в лес2.111.1-11
775 / 2464
Rāmāyaṇa · 2.111.1-11
Devanāgarī

अनसूया तु धर्मज्ञा श्रुत्वा तां महतीं कथाम् । पर्यष्वजत बाहुभ्यां शिरस्य् आघ्राय मैथिलीम् ॥
व्यक्ताक्षरपदं चित्रं भाषितं मधुरं त्वया । यथा स्वयंवरं वृत्तं तत् सर्वं हि श्रुतं मया ॥
रमे ऽहं कथया ते तु दृष्ढं मधुरभाषिणि । रविर् अस्तं गतः श्रीमान् उपोह्य रजनीं शिवाम् ॥
दिवसं प्रति कीर्णानाम् आहारार्थं पतत्रिणाम् । संध्याकाले निलीनानां निद्रार्थं श्रूयते ध्वनिः ॥
एते चाप्य् अभिषेकार्द्रा मुनयः फलशोधनाः । सहिता उपवर्तन्ते सलिलाप्लुतवल्कलाः ॥
ऋषीणाम् अग्निहोत्रेषु हुतेषु विधिपुर्वकम् । कपोताङ्गारुणो धूमो दृश्यते पवनोद्धतः ॥
अल्पपर्णा हि तरवो घनीभूताः समन्ततः । विप्रकृष्टे ऽपि ये देशे न प्रकाशन्ति वै दिशः ॥
रजनी रससत्त्वानि प्रचरन्ति समन्ततः । तपोवनमृगा ह्य् एते वेदितीर्थेषु शेरते ॥
संप्रवृत्ता निशा सीते नक्षत्रसमलंकृता । ज्योत्स्ना प्रावरणश् चन्द्रो दृश्यते ऽभ्युदितो ऽम्बरे ॥
गम्यताम् अनुजानामि रामस्यानुचरी भव । कथयन्त्या हि मधुरं त्वयाहं परितोषिता ॥
अलंकुरु च तावत् त्वं प्रत्यक्षं मम मैथिलि । प्रीतिं जनय मे वत्स दिव्यालंकारशोभिनी ॥

Transliteración (IAST)

anasūyā tu dharmajñā śrutvā tāṃ mahatīṃ kathām | paryaṣvajata bāhubhyāṃ śirasy āghrāya maithilīm ||
vyaktākṣarapadaṃ citraṃ bhāṣitaṃ madhuraṃ tvayā | yathā svayaṃvaraṃ vṛttaṃ tat sarvaṃ hi śrutaṃ mayā ||
rame 'haṃ kathayā te tu dṛṣḍhaṃ madhurabhāṣiṇi | ravir astaṃ gataḥ śrīmān upohya rajanīṃ śivām ||
divasaṃ prati kīrṇānām āhārārthaṃ patatriṇām | saṃdhyākāle nilīnānāṃ nidrārthaṃ śrūyate dhvaniḥ ||
ete cāpy abhiṣekārdrā munayaḥ phalaśodhanāḥ | sahitā upavartante salilāplutavalkalāḥ ||
ṛṣīṇām agnihotreṣu huteṣu vidhipurvakam | kapotāṅgāruṇo dhūmo dṛśyate pavanoddhataḥ ||
alpaparṇā hi taravo ghanībhūtāḥ samantataḥ | viprakṛṣṭe 'pi ye deśe na prakāśanti vai diśaḥ ||
rajanī rasasattvāni pracaranti samantataḥ | tapovanamṛgā hy ete veditīrtheṣu śerate ||
saṃpravṛttā niśā sīte nakṣatrasamalaṃkṛtā | jyotsnā prāvaraṇaś candro dṛśyate 'bhyudito 'mbare ||
gamyatām anujānāmi rāmasyānucarī bhava | kathayantyā hi madhuraṃ tvayāhaṃ paritoṣitā ||
alaṃkuru ca tāvat tvaṃ pratyakṣaṃ mama maithili | prītiṃ janaya me vatsa divyālaṃkāraśobhinī ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
अनसूया तुanasūyā tuАнасуйя же; подвижница Анасуйя
धर्म-ज्ञाdharma-jñāзнающая дхарму; ведающая долг
श्रुत्वाśrutvāуслышав; выслушав
तांtāṃту; эту
महतींmahatīṃвеликую; значительную
कथाम्kathāmисторию; повесть
पर्यष्वजतparyaṣvajataобняла; заключила в объятия
बाहुभ्याम्bāhubhyāmдвумя руками; обеими руками
शिरसिśirasiв голову; на темя
आघ्रायāghrāyaпоцеловав; понюхав
मैथिलीम्maithilīmМайтхили; Ситу
व्यक्त-अक्षर-पदंvyakta-akṣara-padaṃс ясными слогами и словами; чёткое по буквам и словам
चित्रंcitraṃпрекрасное; живописное
भाषितंbhāṣitaṃсказано; произнесено
मधुरंmadhuraṃсладко; приятно
त्वयाtvayāтобой; от тебя
यथाyathāкак; каким образом
स्वयंवरंsvayaṃvaraṃсваямвара; выбор мужа
वृत्तंvṛttaṃпроизошла; совершилась
तत्tatто; это
सर्वंsarvaṃвсё; полностью
हिhiведь; поистине
श्रुतंśrutaṃуслышано; выслушано
मयाmayāмной; от меня
रमेrameя радуюсь; наслаждаюсь
अहम्ahamя; сама я
कथयाkathayāрассказом; историей
ते तुte tuтвоей же; твоей
दृढम्dṛḍhamсильно; твёрдо
मधुर-भाषिणिmadhura-bhāṣiṇiо сладкоречивая; говорящая приятно
रविःraviḥсолнце; Сурья
अस्तम्astamк закату; за горизонт
गतःgataḥушло; зашло
श्रीमान्śrīmānславное; сияющее
उपोह्यupohyaподведя; приведя
रजनींrajanīṃночь; ночное время
शिवाम्śivāmблагую; спокойную
दिवसं प्रतिdivasaṃ pratiна день; в течение дня
कीर्णानाम्kīrṇānāmрассыпавшихся; разлетевшихся
आहार-अर्थम्āhāra-arthamради пищи; в поисках корма
पतत्रिणाम्patatriṇāmптиц; крылатых
संध्या-कालेsaṃdhyā-kāleв сумеречное время; на закате
निलीनानाम्nilīnānāmукрывшихся; устроившихся
निद्रा-अर्थम्nidrā-arthamради сна; для отдыха
श्रूयतेśrūyateслышится; слушается
ध्वनिःdhvaniḥзвук; голос
एते च अपिete ca apiи эти также; вот и они
अभिषेक-आर्द्राःabhiṣeka-ārdrāḥвлажные от омовения; мокрые после купания
मुनयःmunayaḥмудрецы; муни
फल-शोधनाःphala-śodhanāḥочищающие плоды; моющие плоды
सहिताःsahitāḥсобравшись; вместе
उपवर्तन्तेupavartanteвозвращаются; подходят
सलिल-आप्लुत-वल्कलाःsalila-āpluta-valkalāḥс корой, омытой водой; с мокрыми от воды одеждами из коры
ऋषीणाम्ṛṣīṇāmриши; мудрецов
अग्निहोत्रेषुagnihotreṣuв агнихотрах; при огненных обрядах
हुतेषुhuteṣuкогда возлияния совершены; после подношений
विधि-पूर्वकम्vidhi-pūrvakamсогласно правилу; по обряду
कपोत-अङ्ग-अरुणःkapota-aṅga-aruṇaḥкрасный как тело голубя; голубино-розовый
धूमःdhūmaḥдым; дымок
दृश्यतेdṛśyateвиден; показывается
पवन-उद्धतःpavana-uddhataḥподнятый ветром; взметённый воздухом
अल्प-पर्णाःalpa-parṇāḥмалолистные; с редкими листьями
हिhiведь; поистине
तरवःtaravaḥдеревья; стволы
घनी-भूताःghanī-bhūtāḥсгустившиеся; ставшие плотными
समन्ततःsamantataḥотовсюду; со всех сторон
विप्रकृष्टे अपिviprakṛṣṭe apiдаже в отдалённом; хотя и далёком
येyeкоторые; те, что
देशेdeśeместе; стране
naне; никак не
प्रकाशन्तिprakāśantiпроясняются; видны
वैvaiже; поистине
दिशःdiśaḥстороны света; направления
रजनीrajanīночь; ночное время
रस-सत्त्वानिrasa-sattvāniночные существа; существа ночной влаги
प्रचरन्तिpracarantiбродят; движутся
समन्ततःsamantataḥотовсюду; повсюду
तपो-वन-मृगाःtapo-vana-mṛgāḥзвери леса подвижничества; животные аскетического леса
हिhiведь; поистине
एतेeteэти; вот эти
वेदि-तीर्थेषुvedi-tīrtheṣuу краёв алтарей; у жертвенных мест
शेरतेśerateлежат; спят
संप्रवृत्ताsaṃpravṛttāнаступила; началась
निशाniśāночь; ночное время
सीतेsīteо Сита; Сита
नक्षत्र-समलंकृताnakṣatra-samalaṃkṛtāукрашенная звёздами; звёздно украшенная
ज्योत्स्ना-प्रावरणःjyotsnā-prāvaraṇaḥпокрытый лунным светом; с покровом сияния
चन्द्रःcandraḥлуна; месяц
दृश्यतेdṛśyateвиден; является
अभ्युदितःabhyuditaḥвзошедший; поднявшийся
अम्बरेambareв небе; в пространстве
गम्यताम्gamyatāmиди; пусть будет уход
अनुजानामिanujānāmiя разрешаю; отпускаю
रामस्यrāmasyaРамы; за Рамой
अनुचरीanucarīспутницей; следующей
भवbhavaбудь; стань
कथयन्त्या हिkathayantyā hiведь рассказывающей; когда ты рассказывала
मधुरंmadhuraṃсладко; приятно
त्वयाtvayāтобой; от тебя
अहम्ahamя; сама я
परितोषिताparitoṣitāполностью довольна; удовлетворена
अलंकुरु चalaṃkuru caи укрась; нарядись также
तावत्tāvatтеперь; пока
त्वम्tvamты; сама ты
प्रत्यक्षंpratyakṣaṃперед глазами; непосредственно
ममmamaмоими; для меня
मैथिलिmaithiliо Майтхили; Сита
प्रीतिंprītiṃрадость; удовольствие
जनयjanayaпороди; доставь
मेmeмне; для меня
वत्सvatsaдитя; дочь моя
दिव्य-अलंकार-शोभिनीdivya-alaṃkāra-śobhinīсияющая божественными украшениями; прекрасная в небесных уборах
Traducción

Знающая дхарму Анасуйя, услышав эту великую историю, обняла Майтхили обеими руками, поцеловала её в темя и сказала: «Ты рассказала сладко, прекрасно и ясно, с отчётливыми словами и слогами. Я услышала всё о том, как произошла сваямвара. О сладкоречивая, твой рассказ очень радует меня. Сияющее солнце зашло, приведя благую ночь. Слышен голос птиц, которые днём разлетались за пищей, а в сумерках укрылись ради сна. Вот мудрецы, влажные после омовения, с мокрыми от воды одеждами из коры, возвращаются вместе, очищая плоды. Когда у риши по правилу совершены подношения в агнихотрах, виден голубино-розовый дым, взметённый ветром. Малолистные деревья со всех сторон сгустились, и даже вдали стороны света уже не видны. Ночью повсюду движутся ночные существа, а звери аскетического леса лежат у жертвенных мест. О Сита, наступила ночь, украшенная звёздами; в небе видна взошедшая луна, покрытая сиянием. Иди, я отпускаю тебя. Будь спутницей Рамы. Своим сладким рассказом ты полностью меня удовлетворила. О Майтхили, теперь украсься перед моими глазами и доставь мне радость, дитя, сияя божественными украшениями».

Versión

5177b91999f4 · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con