रावणेन तु वैदेही तदा पृष्टा जिहीर्षुणा । परिव्राजकरूपेण शशंसात्मानम् आत्मना ॥
ब्राह्मणश् चातिथिश् चैष अनुक्तो हि शपेत माम् । इति ध्यात्वा मुहूर्तं तु सीता वचनम् अब्रवीत् ॥
दुहिता जनकस्याहं मैथिलस्य महात्मनः । सीता नाम्नास्मि भद्रं ते रामभार्या द्विजोत्तम ॥
संवत्सरं चाध्युषिता राघवस्य निवेशने । भुञ्जाना मानुषान् भोगान् सर्वकामसमृद्धिनी ॥
ततः संवत्सराद् ऊर्ध्वं सममन्यत मे पतिम् । अभिषेचयितुं रामं समेतो राजमन्त्रिभिः ॥
तस्मिन् संभ्रियमाणे तु राघवस्याभिषेचने । कैकेयी नाम भर्तारं ममार्या याचते वरम् ॥
प्रतिगृह्य तु कैकेयी श्वशुरं सुकृतेन मे । मम प्रव्राजनं भर्तुर् भरतस्याभिषेचनम् । द्वाव् अयाचत भर्तारं सत्यसंधं नृपोत्तमम् ॥
नाद्य भोक्ष्ये न च स्वप्स्ये न पास्ये ऽहं कदा चन । एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्य् अभिषिच्यते ॥
इति ब्रुवाणां कैकेयीं श्वशुरो मे स मानदः । अयाचतार्थैर् अन्वर्थैर् न च याच्ञां चकार सा ॥
मम भर्ता महातेजा वयसा पञ्चविंशकः । रामेति प्रथितो लोके गुणवान् सत्यवाक् शुचिः । विशालाक्षो महाबाहुः सर्वभूतहिते रतः ॥
अभिषेकाय तु पितुः समीपं रामम् आगतम् । कैकेयी मम भर्तारम् इत्य् उवाच द्रुतं वचः ॥
तव पित्रा समाज्ञप्तं ममेदं शृणु राघव । भरताय प्रदातव्यम् इदं राज्यम् अकण्टकम् ॥
त्वया तु खलु वस्तव्यं नव वर्षाणि पञ्च च । वने प्रव्रज काकुत्स्थ पितरं मोचयानृतात् ॥
तथेत्य् उवाच तां रामः कैकेयीम् अकुतोभयः । चकार तद्वचस् तस्या मम भर्ता दृढव्रतः ॥
दद्यान् न प्रतिगृह्णीयात् सत्यब्रूयान् न चानृतम् । एतद् ब्राह्मण रामस्य व्रतं ध्रुवम् अनुत्तमम् ॥
तस्य भ्राता तु वैमात्रो लक्ष्मणो नाम वीर्यवान् । रामस्य पुरुषव्याघ्रः सहायः समरे ऽरिहा ॥
स भ्राता लक्ष्मणो नाम धर्मचारी दृढव्रतः । अन्वगच्छद् धनुष्पाणिः प्रव्रजन्तं मया सह ॥
ते वयं प्रच्युता राज्यात् कैलेय्यास् तु कृते त्रयः । विचराम द्विजश्रेष्ठ वनं गम्भीरम् ओजसा ॥
समाश्वस मुहूर्तं तु शक्यं वस्तुम् इह त्वया । आगमिष्यति मे भर्ता वन्यम् आदाय पुष्कलम् ॥
स त्वं नाम च गोत्रं च कुलम् आचक्ष्व तत्त्वतः । एकश् च दण्डकारण्ये किमर्थं चरसि द्विज ॥
rāvaṇena tu vaidehī tadā pṛṣṭā jihīrṣuṇā | parivrājakarūpeṇa śaśaṃsātmānam ātmanā ||
brāhmaṇaś cātithiś caiṣa anukto hi śapeta mām | iti dhyātvā muhūrtaṃ tu sītā vacanam abravīt ||
duhitā janakasyāhaṃ maithilasya mahātmanaḥ | sītā nāmnāsmi bhadraṃ te rāmabhāryā dvijottama ||
saṃvatsaraṃ cādhyuṣitā rāghavasya niveśane | bhuñjānā mānuṣān bhogān sarvakāmasamṛddhinī ||
tataḥ saṃvatsarād ūrdhvaṃ samamanyata me patim | abhiṣecayituṃ rāmaṃ sameto rājamantribhiḥ ||
tasmin saṃbhriyamāṇe tu rāghavasyābhiṣecane | kaikeyī nāma bhartāraṃ mamāryā yācate varam ||
pratigṛhya tu kaikeyī śvaśuraṃ sukṛtena me | mama pravrājanaṃ bhartur bharatasyābhiṣecanam | dvāv ayācata bhartāraṃ satyasaṃdhaṃ nṛpottamam ||
nādya bhokṣye na ca svapsye na pāsye 'haṃ kadā cana | eṣa me jīvitasyānto rāmo yady abhiṣicyate ||
iti bruvāṇāṃ kaikeyīṃ śvaśuro me sa mānadaḥ | ayācatārthair anvarthair na ca yācñāṃ cakāra sā ||
mama bhartā mahātejā vayasā pañcaviṃśakaḥ | rāmeti prathito loke guṇavān satyavāk śuciḥ | viśālākṣo mahābāhuḥ sarvabhūtahite rataḥ ||
abhiṣekāya tu pituḥ samīpaṃ rāmam āgatam | kaikeyī mama bhartāram ity uvāca drutaṃ vacaḥ ||
tava pitrā samājñaptaṃ mamedaṃ śṛṇu rāghava | bharatāya pradātavyam idaṃ rājyam akaṇṭakam ||
tvayā tu khalu vastavyaṃ nava varṣāṇi pañca ca | vane pravraja kākutstha pitaraṃ mocayānṛtāt ||
tathety uvāca tāṃ rāmaḥ kaikeyīm akutobhayaḥ | cakāra tadvacas tasyā mama bhartā dṛḍhavrataḥ ||
dadyān na pratigṛhṇīyāt satyabrūyān na cānṛtam | etad brāhmaṇa rāmasya vrataṃ dhruvam anuttamam ||
tasya bhrātā tu vaimātro lakṣmaṇo nāma vīryavān | rāmasya puruṣavyāghraḥ sahāyaḥ samare 'rihā ||
sa bhrātā lakṣmaṇo nāma dharmacārī dṛḍhavrataḥ | anvagacchad dhanuṣpāṇiḥ pravrajantaṃ mayā saha ||
te vayaṃ pracyutā rājyāt kaileyyās tu kṛte trayaḥ | vicarāma dvijaśreṣṭha vanaṃ gambhīram ojasā ||
samāśvasa muhūrtaṃ tu śakyaṃ vastum iha tvayā | āgamiṣyati me bhartā vanyam ādāya puṣkalam ||
sa tvaṃ nāma ca gotraṃ ca kulam ācakṣva tattvataḥ | ekaś ca daṇḍakāraṇye kimarthaṃ carasi dvija ||
Когда Равана, желавший похитить Вайдехи, спросил её в облике странствующего аскета, она сама рассказала о себе. «Это брахман и гость; если я не отвечу, он может проклясть меня», — подумала Сита мгновение и сказала: «Я дочь великодушного Джанаки, царя Митхилы. Меня зовут Сита; благо тебе, лучший из дваждырождённых. Я жена Рамы. Один год я прожила в доме Рагхавы, наслаждаясь человеческими благами и имея всё желанное. После этого года царь вместе с советниками решил помазать моего мужа Раму на царство. Когда готовилось помазание Рагхавы, Кайкейи, одна из жён моего свёкра, попросила у него дар. Получив от моего свёкра обещание за прежнее доброе дело, она попросила у правдивого лучшего царя два дара: изгнание моего мужа и помазание Бхараты. Она сказала: “Сегодня я не буду есть, не буду спать и никогда не буду пить; это конец моей жизни, если Рама будет помазан”. Мой почтенный свёкор умолял Кайкейи разумными доводами, но она не исполнила его просьбы. Мой муж, великосияющий Рама, которому было двадцать пять лет, известен в мире как добродетельный, правдивый и чистый; он широкоглаз, великорук и предан благу всех существ. Когда Рама пришёл к отцу для помазания, Кайкейи поспешно сказала моему мужу: “Твоим отцом дан приказ; слушай моё слово, Рагхава. Это царство без помех должно быть отдано Бхарате. А ты должен жить в лесу четырнадцать лет. Уйди в изгнание, Какутстха, и освободи отца от неправды”. “Да будет так”, — сказал ей Рама, ничего не боясь, и мой твёрдообетный муж исполнил её слово. Давать, а не принимать; говорить истину, а не ложь — таков, о брахман, твёрдый и непревзойдённый обет Рамы. Его сводный брат, доблестный Лакшмана, тигр среди людей, помощник Рамы в битве и губитель врагов, последовал за ним с луком в руке; этот брат Лакшмана идёт путём дхармы и твёрд в обете. Так мы трое, лишённые царства из-за Кайкейи, бродим по глубокому лесу, лучший из дваждырождённых. Отдохни здесь немного; тебе можно побыть у нас. Мой муж скоро придёт, принеся много лесной пищи. А ты теперь скажи по правде своё имя, род и семью. Зачем ты один ходишь по лесу Дандака, о дваждырождённый?»
75712f9c67a5 · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Даже перед неизвестным гостем Сита говорит прежде всего о Раме: о его правдивости, бесстрашии и верности слову отца. Её рассказ показывает, что изгнание для неё не потеря достоинства, а следование за дхармой мужа.