Rāmāyaṇa
Сугрива убивает Кумбху6.63.29-44
1846 / 2464
Rāmāyaṇa · 6.63.29-44
Devanāgarī

तांस् तु दृष्ट्वा हरिगणाञ् शरवृष्टिभिर् अर्दितान् । अङ्गदं पृष्ठतः कृत्वा भ्रातृजं प्लवगेश्वरः ॥
अभिदुद्राव वेगेन सुग्रीवः कुम्भम् आहवे । शैलसानु चरं नागं वेगवान् इव केसरी ॥
उत्पाट्य च महाशैलान् अश्वकर्णान् धवान् बहून् । अन्यांश् च विविधान् वृक्षांश् चिक्षेप च महाबलः ॥
तां छादयन्तीम् आकाशं वृक्षवृष्टिं दुरासदाम् । कुम्भकर्णात्मजः श्रीमांश् चिच्छेद निशितैः शरैः ॥
अभिलक्ष्येण तीव्रेण कुम्भेन निशितैः शरैः । आचितास् ते द्रुमा रेजुर् यथा घोराः शतघ्नयः ॥
द्रुमवर्षं तु तच् छिन्नं दृष्ट्वा कुम्भेन वीर्यवान् । वानराधिपतिः श्रीमान् महासत्त्वो न विव्यथे ॥
निर्भिद्यमानः सहसा सहमानश् च ताञ् शरान् । कुम्भस्य धनुर् आक्षिप्य बभञ्जेन्द्रधनुःप्रभम् ॥
अवप्लुत्य ततः शीघ्रं कृत्वा कर्म सुदुष्करम् । अब्रवीत् कुपितः कुम्भं भग्नशृङ्गम् इव द्विपम् ॥
निकुम्भाग्रज वीर्यं ते बाणवेगं तद् अद्भुतम् । संनतिश् च प्रभावश् च तव वा रावणस्य वा ॥
प्रह्रादबलिवृत्रघ्नकुबेरवरुणोपम । एकस् त्वम् अनुजातो ऽसि पितरं बलवत्तरः ॥
त्वाम् एवैकं महाबाहुं शूलहस्तम् अरिंदमम् । त्रिदशा नातिवर्तन्ते जितेन्द्रियम् इवाधयः ॥
वरदानात् पितृव्यस् ते सहते देवदानवान् । कुम्भकर्णस् तु वीर्येण सहते च सुरासुरान् ॥
धनुषीन्द्रजितस् तुल्यः प्रतापे रावणस्य च । त्वम् अद्य रक्षसां लोके श्रेष्ठो ऽसि बलवीर्यतः ॥
महाविमर्दं समरे मया सह तवाद्भुतम् । अद्य भूतानि पश्यन्तु शक्रशम्बरयोर् इव ॥
कृतम् अप्रतिमं कर्म दर्शितं चास्त्रकौशलम् । पातिता हरिवीराश् च त्वयैते भीमविक्रमाः ॥
उपालम्भभयाच् चापि नासि वीर मया हतः । कृतकर्मा परिश्रान्तो विश्रान्तः पश्य मे बलम् ॥

Transliteración (IAST)

tāṃs tu dṛṣṭvā harigaṇāñ śaravṛṣṭibhir arditān | aṅgadaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā bhrātṛjaṃ plavageśvaraḥ ||
abhidudrāva vegena sugrīvaḥ kumbham āhave | śailasānu caraṃ nāgaṃ vegavān iva kesarī ||
utpāṭya ca mahāśailān aśvakarṇān dhavān bahūn | anyāṃś ca vividhān vṛkṣāṃś cikṣepa ca mahābalaḥ ||
tāṃ chādayantīm ākāśaṃ vṛkṣavṛṣṭiṃ durāsadām | kumbhakarṇātmajaḥ śrīmāṃś ciccheda niśitaiḥ śaraiḥ ||
abhilakṣyeṇa tīvreṇa kumbhena niśitaiḥ śaraiḥ | ācitās te drumā rejur yathā ghorāḥ śataghnayaḥ ||
drumavarṣaṃ tu tac chinnaṃ dṛṣṭvā kumbhena vīryavān | vānarādhipatiḥ śrīmān mahāsattvo na vivyathe ||
nirbhidyamānaḥ sahasā sahamānaś ca tāñ śarān | kumbhasya dhanur ākṣipya babhañjendradhanuḥprabham ||
avaplutya tataḥ śīghraṃ kṛtvā karma suduṣkaram | abravīt kupitaḥ kumbhaṃ bhagnaśṛṅgam iva dvipam ||
nikumbhāgraja vīryaṃ te bāṇavegaṃ tad adbhutam | saṃnatiś ca prabhāvaś ca tava vā rāvaṇasya vā ||
prahrādabalivṛtraghnakuberavaruṇopama | ekas tvam anujāto 'si pitaraṃ balavattaraḥ ||
tvām evaikaṃ mahābāhuṃ śūlahastam ariṃdamam | tridaśā nātivartante jitendriyam ivādhayaḥ ||
varadānāt pitṛvyas te sahate devadānavān | kumbhakarṇas tu vīryeṇa sahate ca surāsurān ||
dhanuṣīndrajitas tulyaḥ pratāpe rāvaṇasya ca | tvam adya rakṣasāṃ loke śreṣṭho 'si balavīryataḥ ||
mahāvimardaṃ samare mayā saha tavādbhutam | adya bhūtāni paśyantu śakraśambarayor iva ||
kṛtam apratimaṃ karma darśitaṃ cāstrakauśalam | pātitā harivīrāś ca tvayaite bhīmavikramāḥ ||
upālambhabhayāc cāpi nāsi vīra mayā hataḥ | kṛtakarmā pariśrānto viśrāntaḥ paśya me balam ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
तान् तु दृष्ट्वा हरिगणान्tān tu dṛṣṭvā harigaṇānих же увидев, отряды обезьян
शरवृष्टिभिः अर्दितान्śaravṛṣṭibhiḥ arditānдождями стрел измученных
अङ्गदम् पृष्ठतः कृत्वाaṅgadam pṛṣṭhataḥ kṛtvāАнгаду позади сделав
भ्रातृजम् प्लवगेश्वरःbhrātṛjam plavageśvaraḥплемянника, владыка прыгунов
अभिदुद्राव वेगेनabhidudrāva vegenaринулся стремительно
सुग्रीवः कुम्भम् आहवेsugrīvaḥ kumbham āhaveСугрива на Кумбху в бою
शैलसानुचरम् नागम्śailasānucaram nāgamслона, ходящего по горному склону
वेगवान् इव केसरीvegavān iva kesarīкак быстрый лев
उत्पाट्य च महाशैलान्utpāṭya ca mahāśailānвырвав и большие скалы
अश्वकर्णान् धवान् बहून्aśvakarṇān dhavān bahūnмного ашвакарн и дхав
अन्यान् च विविधान् वृक्षान्anyān ca vividhān vṛkṣānи другие разные деревья
चिक्षेप च महाबलःcikṣepa ca mahābalaḥметнул могучий
ताम् छादयन्तीम् आकाशम्tām chādayantīm ākāśamтот, закрывающий небо
वृक्षवृष्टिम् दुरासदाम्vṛkṣavṛṣṭim durāsadāmдождь деревьев труднопреодолимый
कुम्भकर्णात्मजः श्रीमान्kumbhakarṇātmajaḥ śrīmānсын Кумбхакарны славный
चिच्छेद निशितैः शरैःciccheda niśitaiḥ śaraiḥрассёк острыми стрелами
अभिलक्ष्येण तीव्रेणabhilakṣyeṇa tīvreṇaметкой, сильной
कुम्भेन निशितैः शरैःkumbhena niśitaiḥ śaraiḥКумбхой острыми стрелами
आचिताः ते द्रुमाः रेजुःācitāḥ te drumāḥ rejuḥте деревья, покрытые, сияли
यथा घोराः शतघ्नयःyathā ghorāḥ śataghnayaḥкак страшные шатаґхни
द्रुमवर्षम् तु तत् छिन्नम्drumavarṣam tu tat chinnamдождь деревьев же тот рассечённым
दृष्ट्वा कुम्भेन वीर्यवान्dṛṣṭvā kumbhena vīryavānувидев Кумбхой, доблестный
वानराधिपतिः श्रीमान्vānarādhipatiḥ śrīmānвладыка ванаров славный
महासत्त्वः न विव्यथेmahāsattvaḥ na vivyatheвеликосильный не дрогнул
निर्भिद्यमानः सहसाnirbhidyamānaḥ sahasāвнезапно пронзаемый
सहमानः च तान् शरान्sahamānaḥ ca tān śarānи терпя те стрелы
कुम्भस्य धनुः आक्षिप्यkumbhasya dhanuḥ ākṣipyaКумбхи лук вырвав
बभञ्ज इन्द्रधनुःप्रभम्babhañja indradhanuḥprabhamсломал, сиянием как лук Индры
अवप्लुत्य ततः शीघ्रम्avaplutya tataḥ śīghramспрыгнув затем быстро
कृत्वा कर्म सुदुष्करम्kṛtvā karma suduṣkaramсовершив дело труднейшее
अब्रवीत् कुपितः कुम्भम्abravīt kupitaḥ kumbhamсказал разгневанный Кумбхе
भग्नशृङ्गम् इव द्विपम्bhagnaśṛṅgam iva dvipamкак слону со сломанным бивнем
निकुम्भाग्रजnikumbhāgrajaо старший брат Никумбхи
वीर्यम् तेvīryam teдоблесть твоя
बाणवेगम् तत् अद्भुतम्bāṇavegam tat adbhutamскорость стрел та удивительна
संनतिः च प्रभावः चsaṃnatiḥ ca prabhāvaḥ caи стойкость, и мощь
तव वा रावणस्य वाtava vā rāvaṇasya vāтвоя ли, или Раваны
प्रह्रादबलिवृत्रघ्नprahrādabalivṛtraghnaПрахладе, Бали, убийце Вритры
कुबेर वरुण उपमkubera varuṇa upamaКубере, Варуне подобный
एकः त्वम् अनुजातः असिekaḥ tvam anujātaḥ asiодин ты родился вслед
पितरम् बलवत्तरःpitaram balavattaraḥза отцом, более сильный
त्वाम् एव एकम् महाबाहुम्tvām eva ekam mahābāhumтебя одного, могучерукого
शूलहस्तम् अरिंदमम्śūlahastam ariṃdamamс копьём в руке, победителя врагов
त्रिदशाः न अतिवर्तन्तेtridaśāḥ na ativartanteбоги не переходят
जितेन्द्रियम् इव आधयःjitendriyam iva ādhayaḥкак страдания победившего чувства
वरदानात् पितृव्यः तेvaradānāt pitṛvyaḥ teиз-за дара твой дядя
सहते देवदानवान्sahate devadānavānвыдерживает богов и данавов
कुम्भकर्णः तु वीर्येणkumbhakarṇaḥ tu vīryeṇaКумбхакарна же доблестью
सहते च सुरासुरान्sahate ca surāsurānвыдерживает и богов с асурами
धनुषा इन्द्रजितः तुल्यःdhanuṣā indrajitaḥ tulyaḥлуком Индраджиту равный
प्रतापे रावणस्य चpratāpe rāvaṇasya caи могуществом Раваны
त्वम् अद्य रक्षसाम् लोकेtvam adya rakṣasām lokeты сегодня в мире ракшасов
श्रेष्ठः असि बलवीर्यतःśreṣṭhaḥ asi balavīryataḥлучший силой и доблестью
महाविमर्दम् समरेmahāvimardam samareвеликое столкновение в битве
मया सह तव अद्भुतम्mayā saha tava adbhutamсо мной твоё удивительное
अद्य भूतानि पश्यन्तुadya bhūtāni paśyantuсегодня существа пусть увидят
शक्रशम्बरयोः इवśakraśambarayoḥ ivaкак Шакры и Шамбары
कृतम् अप्रतिमम् कर्मkṛtam apratimam karmaсовершено несравненное дело
दर्शितम् च अस्त्रकौशलम्darśitam ca astrakauśalamи показано искусство оружия
पातिताः हरिवीराः चpātitāḥ harivīrāḥ caи повержены герои-обезьяны
त्वया एते भीमविक्रमाःtvayā ete bhīmavikramāḥтобой эти страшноподвижные
उपालम्भभयात् च अपिupālambhabhayāt ca apiи из страха упрёка также
न असि वीर मया हतःna asi vīra mayā hataḥне убит ты мной, герой
कृतकर्मा परिश्रान्तःkṛtakarmā pariśrāntaḥдело совершивший, утомлённый
विश्रान्तः पश्य मे बलम्viśrāntaḥ paśya me balamотдохнувший, смотри мою силу
Traducción

Увидев отряды обезьян, измученные дождями стрел, владыка прыгунов Сугрива оставил племянника Ангаду позади и стремительно бросился на Кумбху в бою, как быстрый лев бросается на слона, ходящего по горному склону. Могучий Сугрива вырвал большие скалы, множество ашвакарн и дхав, а также другие разные деревья, и метнул их. Славный сын Кумбхакарны острыми стрелами рассёк этот труднопреодолимый дождь деревьев, закрывавший небо. Пробитые меткими и сильными стрелами Кумбхи, деревья сияли как страшные шатаґхни. Увидев, что Кумбха рассёк дождь деревьев, славный и великосильный владыка ванаров не дрогнул; внезапно пронзаемый и терпя эти стрелы, он вырвал лук Кумбхи, сиявший как лук Индры, и сломал его. Быстро спрыгнув и совершив труднейшее дело, разгневанный Сугрива сказал Кумбхе, похожему на слона со сломанным бивнем: «О старший брат Никумбхи, удивительны твоя доблесть, скорость стрел, стойкость и мощь — твоя ли это сила или Раваны? Ты подобен Прахладе, Бали, убийце Вритры, Кубере и Варуне; ты один родился вслед за отцом и стал ещё сильнее. Тебя одного, могучерукого, с копьём в руке, победителя врагов, боги не могут переступить, как страдания не переступают того, кто победил чувства. Благодаря дару твой дядя выдерживает богов и данавов, а Кумбхакарна доблестью выдерживает богов и асуров. Луком ты равен Индраджиту, могуществом — Раване; сегодня в мире ракшасов ты лучший силой и доблестью. Пусть сегодня существа увидят наше с тобой удивительное великое столкновение в битве, подобное битве Шакры и Шамбары. Ты совершил несравненное дело, показал искусство оружия и поверг этих страшноподвижных героев-обезьян. Из страха упрёка я не убил тебя, герой, когда ты уже совершил дело и утомился. Отдохни — и смотри мою силу».

Versión

bde4e4f483ac · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con