Вибхишана
इत्य् उक्तो भ्रातृपुत्रेण प्रत्युवाच विभीषणः । अजानन्न् इव मच्छीलं किं राक्षस विकत्थसे ॥
राक्षसेन्द्रसुतासाधो पारुष्यं त्यज गौरवात् । कुले यद्य् अप्य् अहं जातो रक्षसां क्रूरकर्मणाम् । गुणो ऽयं प्रथमो नॄणां तन् मे शीलम् अराक्षसं ॥
न रमे दारुणेनाहं न चाधर्मेण वै रमे । भ्रात्रा विषमशीलेन कथं भ्राता निरस्यते ॥
परस्वानां च हरणं परदाराभिमर्शनम् । सुहृदाम् अतिशङ्कां च त्रयो दोषाः क्षयावहाः ॥
महर्षीणां वधो घोरः सर्वदेवैश् च विग्रहः । अभिमानश् च कोपश् च वैरित्वं प्रतिकूलता ॥
एते दोषा मम भ्रातुर् जीवितैश्वर्यनाशनाः । गुणान् प्रच्छादयाम् आसुः पर्वतान् इव तोयदाः ॥
दोषैर् एतैः परित्यक्तो मया भ्राता पिता तव । नेयम् अस्ति पुरी लङ्का न च त्वं न च ते पिता ॥
अतिमानी च बालश् च दुर्विनीतश् च राक्षस । बद्धस् त्वं कालपाशेन ब्रूहि मां यद् यद् इच्छसि ॥
अद्य ते व्यसनं प्राप्तं किम् इह त्वं तु वक्ष्यसि । प्रवेष्टुं न त्वया शक्यो न्यग्रोधो राक्षसाधम ॥
धर्षयित्वा तु काकुत्स्थौ न शक्यं जीवितुं त्वया । युध्यस्व नरदेवेन लक्ष्मणेन रणे सह । हतस् त्वं देवता कार्यं करिष्यसि यमक्षये ॥
निदर्शयस्वात्मबलं समुद्यतं; कुरुष्व सर्वायुधसायकव्ययम् । न लक्ष्मणस्यैत्य हि बाणगोचरं; त्वम् अद्य जीवन् सबलो गमिष्यसि ॥
ity ukto bhrātṛputreṇa pratyuvāca vibhīṣaṇaḥ | ajānann iva macchīlaṃ kiṃ rākṣasa vikatthase ||
rākṣasendrasutāsādho pāruṣyaṃ tyaja gauravāt | kule yady apy ahaṃ jāto rakṣasāṃ krūrakarmaṇām | guṇo 'yaṃ prathamo nṝṇāṃ tan me śīlam arākṣasaṃ ||
na rame dāruṇenāhaṃ na cādharmeṇa vai rame | bhrātrā viṣamaśīlena kathaṃ bhrātā nirasyate ||
parasvānāṃ ca haraṇaṃ paradārābhimarśanam | suhṛdām atiśaṅkāṃ ca trayo doṣāḥ kṣayāvahāḥ ||
maharṣīṇāṃ vadho ghoraḥ sarvadevaiś ca vigrahaḥ | abhimānaś ca kopaś ca vairitvaṃ pratikūlatā ||
ete doṣā mama bhrātur jīvitaiśvaryanāśanāḥ | guṇān pracchādayām āsuḥ parvatān iva toyadāḥ ||
doṣair etaiḥ parityakto mayā bhrātā pitā tava | neyam asti purī laṅkā na ca tvaṃ na ca te pitā ||
atimānī ca bālaś ca durvinītaś ca rākṣasa | baddhas tvaṃ kālapāśena brūhi māṃ yad yad icchasi ||
adya te vyasanaṃ prāptaṃ kim iha tvaṃ tu vakṣyasi | praveṣṭuṃ na tvayā śakyo nyagrodho rākṣasādhama ||
dharṣayitvā tu kākutsthau na śakyaṃ jīvituṃ tvayā | yudhyasva naradevena lakṣmaṇena raṇe saha | hatas tvaṃ devatā kāryaṃ kariṣyasi yamakṣaye ||
nidarśayasvātmabalaṃ samudyataṃ; kuruṣva sarvāyudhasāyakavyayam | na lakṣmaṇasyaitya hi bāṇagocaraṃ; tvam adya jīvan sabalo gamiṣyasi ||
metro no identificado
Так сказанный сыном брата, Вибхишана ответил: «Ты говоришь так, будто не знаешь моего нрава. Зачем хвастаешься, ракшас? Неправедный сын владыки ракшасов, оставь грубость из уважения. Хотя я и рождён в роду жестокодейственных ракшасов, это первое качество людей — мой нрав не ракшасский. Я не радуюсь жестокости и не радуюсь адхарме. Как может брат быть отвергнут братом неровного нрава? Похищение чужого имущества, прикосновение к чужим жёнам и чрезмерное подозрение к друзьям — три порока, несущие гибель. Страшное убийство великих риши, вражда со всеми богами, гордость, гнев, враждебность и противление — эти пороки моего брата, губящие жизнь и владычество, скрыли его качества, как облака скрывают горы. Из-за этих пороков я оставил брата, твоего отца. Уже нет этой крепости Ланки, нет и тебя, нет и твоего отца. Ты чрезмерно горд, незрел и дурно воспитан, ракшас; ты связан петлёй времени, поэтому говори мне что хочешь. Сегодня к тебе пришла беда. Что же ты здесь скажешь? Ты не сможешь войти к ньягродхе, худший из ракшасов. Оскорбив Какутстхов, ты не сможешь жить. Сражайся в бою с царевичем Лакшманой. Когда будешь убит, ты совершишь дело богов в обители Ямы. Покажи свою поднятую силу, израсходуй всё оружие и стрелы: сегодня, войдя в область стрел Лакшманы, ты не уйдёшь живым вместе со своим войском».
cc8614c88b53 · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Вибхишана отвечает не личной обидой, а перечислением причин, по которым родство перестаёт быть оправданием. Верность семье не может требовать соучастия в адхарме.