एवं विलपमानासु रावणो राक्षसाधिपः । प्रविवेश पुरीं लङ्कां पूज्यमानो निशाचरैः ॥
ततो राक्षसराजस्य स्वसा परमदुःखिता । पादयोः पतिता तस्य वक्तुम् एवोपचक्रमे ॥
ततः स्वसारम् उत्थाप्य रावणः परिसान्त्वयन् । अब्रवीत् किम् इदं भद्रे वक्तुम् अर्हसि मे द्रुतम् ॥
सा बाष्पपरिरुद्धाक्षी राक्षसी वाक्यम् अब्रवीत् । हतास्मि विधवा राजंस् त्वया बलवता कृता ॥
एते विर्यात् त्वया राजन् दैत्या विनिहता रणे । कालकेया इति ख्याता महाबलपराक्रमाः ॥
तत्र मे निहतो भर्ता गरीयाञ् जीविताद् अपि । स त्वया दयितस् तत्र भ्रात्रा शत्रुसमेन वै ॥
या त्वयास्मि हता राजन् स्वयम् एवेह बन्धुना । दुःखं वैधव्यशब्दं च दत्तं भोक्ष्याम्य् अहं त्वया ॥
ननु नाम त्वया रक्ष्यो जामाता समरेष्व् अपि । तं निहत्य रणे राजन् स्वयम् एव न लज्जसे ॥
evaṃ vilapamānāsu rāvaṇo rākṣasādhipaḥ | praviveśa purīṃ laṅkāṃ pūjyamāno niśācaraiḥ ||
tato rākṣasarājasya svasā paramaduḥkhitā | pādayoḥ patitā tasya vaktum evopacakrame ||
tataḥ svasāram utthāpya rāvaṇaḥ parisāntvayan | abravīt kim idaṃ bhadre vaktum arhasi me drutam ||
sā bāṣpapariruddhākṣī rākṣasī vākyam abravīt | hatāsmi vidhavā rājaṃs tvayā balavatā kṛtā ||
ete viryāt tvayā rājan daityā vinihatā raṇe | kālakeyā iti khyātā mahābalaparākramāḥ ||
tatra me nihato bhartā garīyāñ jīvitād api | sa tvayā dayitas tatra bhrātrā śatrusamena vai ||
yā tvayāsmi hatā rājan svayam eveha bandhunā | duḥkhaṃ vaidhavyaśabdaṃ ca dattaṃ bhokṣyāmy ahaṃ tvayā ||
nanu nāma tvayā rakṣyo jāmātā samareṣv api | taṃ nihatya raṇe rājan svayam eva na lajjase ||
Пока женщины так плакали, владыка ракшасов Равана вошёл в город Ланку, почитаемый ночными странниками. Затем его сестра, крайне несчастная, упала к ногам царя ракшасов и начала говорить. Равана поднял сестру, стал утешать её и сказал: «Что это, благая? Скажи мне скорее». Тогда ракшаси, глаза которой были залиты слезами, сказала: «Я убита, о царь: ты, сильный, сделал меня вдовой. В битве ты своей мощью убил дайтьев, известных как Калакеи, великих силой и доблестью. Там был убит мой муж, который был мне дороже самой жизни. Тот, кто был любим мной, был убит тобой, братом, ставшим подобным врагу. Здесь я убита собственным родственником: ты дал мне страдание и имя вдовы, и теперь я должна вкушать их. Разве зять не должен быть защищён тобой даже в битвах? Убив его в бою, о царь, разве ты сам не стыдишься?»
178c0f793a85 · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Горе Шурпанакхи показывает, что насилие Раваны возвращается внутрь его же рода. Завоеватель, который не различает своих и чужих в опьянении битвой, разрушает не только врагов, но и семейные связи.