Viṣṇu Purāṇa
Māyāmoha, and the Tale of Śatadhanu3.18.73-83
625 / 1027
Viṣṇu Purāṇa · 3.18.73-83
Devanāgarī

सापि द्वितीये संप्राप्ते वर्षे दिव्येन चक्षुषा ज्ञात्वा सृगालं तं द्रष्टुं ययौ कोलाहलं गिरिम् ।
तत्रापि दृष्ट्वा तं प्राह शार्गालीं योनिम् आगतम् भर्तारम् अपि चार्वङ्गी तनया पृथिवीक्षितः ।
अपि स्मरसि राजेन्द्र श्वयोनिस्थस्य यन् मया प्रोक्तं ते पूर्वचरितं पाषण्डालापसंश्रयम् ।
पुनस् तयोक्तं तज् ज्ञात्वा सत्यं सत्यवतां वरः कानने स निराहारस् तत्याज स्वं कलेवरम् ।
भूयस् ततो वृकं जातं गत्वा तं निर्जने वने स्मारयाम् आस भर्तारं पूर्ववृत्तम् अनिन्दिता ।
न त्वं वृको महाभाग राजा शतधनुर् भवान् श्वा भूत्वा त्वं शृगालो ऽभूर् वृकत्वं साम्प्रतं गतः ।
स्मारितेन यथा व्यक्तस् तेनात्मा गृध्रतां गतः अपापा सा पुनश् चैनं बोधयाम् आस भामिनी ।
नरेन्द्र स्मर्यताम् आत्मा ह्य् अलं ते गृध्रचेष्टया पाषण्डालापजातो ऽयं दोषो यद् गृध्रतां गतः ।
ततः काकत्वम् आपन्नं समनन्तरजन्मनि उवाच तन्वी भर्तारम् उपलभ्यात्मयोगतः ।
अशेषा भूभृतः पूर्वं वश्या यस्मै बलिं ददुः स त्वं काकत्वम् आपन्नो जातो ऽद्य बलिभुक् प्रभो ।
एवम् एव च काकत्वे स्मारितः स पुरातनम् तत्याज भूपतिः प्राणान् मयूरत्वम् अवाप च ।

Transliteración (IAST)

sāpi dvitīye saṃprāpte varṣe divyena cakṣuṣā jñātvā sṛgālaṃ taṃ draṣṭuṃ yayau kolāhalaṃ girim /
tatrāpi dṛṣṭvā taṃ prāha śārgālīṃ yonim āgatam bhartāram api cārvaṅgī tanayā pṛthivīkṣitaḥ /
api smarasi rājendra śvayonisthasya yan mayā proktaṃ te pūrvacaritaṃ pāṣaṇḍālāpasaṃśrayam /
punas tayoktaṃ taj jñātvā satyaṃ satyavatāṃ varaḥ kānane sa nirāhāras tatyāja svaṃ kalevaram /
bhūyas tato vṛkaṃ jātaṃ gatvā taṃ nirjane vane smārayām āsa bhartāraṃ pūrvavṛttam aninditā /
na tvaṃ vṛko mahābhāga rājā śatadhanur bhavān śvā bhūtvā tvaṃ śṛgālo 'bhūr vṛkatvaṃ sāmprataṃ gataḥ /
smāritena yathā vyaktas tenātmā gṛdhratāṃ gataḥ apāpā sā punaś cainaṃ bodhayām āsa bhāminī /
narendra smaryatām ātmā hy alaṃ te gṛdhraceṣṭayā pāṣaṇḍālāpajāto 'yaṃ doṣo yad gṛdhratāṃ gataḥ /
tataḥ kākatvam āpannaṃ samanantarajanmani uvāca tanvī bhartāram upalabhyātmayogataḥ /
aśeṣā bhūbhṛtaḥ pūrvaṃ vaśyā yasmai baliṃ daduḥ sa tvaṃ kākatvam āpanno jāto 'dya balibhuk prabho /
evam eva ca kākatve smāritaḥ sa purātanam tatyāja bhūpatiḥ prāṇān mayūratvam avāpa ca /

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
साона
अपिapiже
द्वितीयेdvitīyeна второй
संप्राप्तेsaṃprāpteнаступивший
वर्षेvarṣeгод
दिव्येनdivyenaбожественным
चक्षुषाcakṣuṣāоком
ज्ञात्वाjñātvāузнав
सृगालम्sṛgālamшакала
तम्tamего
द्रष्टुम्draṣṭumувидеть
ययौyayauпошла
कोलाहलम्kolāhalamКолахалу
गिरिम्girimна гору
तत्रtatraтам
अपिapiже
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
तम्tamего
प्राहprāhaсказала
शार्गालीम्śārgālīmшакалье
योनिम्yonimлоно
आगतम्āgatamобретшему
भर्तारम्bhartāramмужу
अपिapiже
चारु-अङ्गीcāru-aṅgīпрекрасная станом
तनयाtanayāдочь
पृथिवी-क्षितःpṛthivī-kṣitaḥвладыки земли
अपिapiужели
स्मरसिsmarasiпомнишь
राज-इन्द्रrāja-indraо владыка царей
श्व-योनि-स्थस्यśva-yoni-sthasyaбывшего в псином лоне
यत्yatчто
मयाmayāмною
प्रोक्तम्proktamсказано
तेteтебе
पूर्व-चरितम्pūrva-caritamпрежнее деяние
पाषण्ड-आलाप-संश्रयम्pāṣaṇḍa-ālāpa-saṃśrayamсвязанное с разговором с еретиком
पुनःpunaḥснова
तयाtayāею
उक्तम्uktamсказанное
तत्tatто
ज्ञात्वाjñātvāузнав
सत्यम्satyamистиной
सत्य-वताम्satya-vatāmиз правдивых
वरःvaraḥлучший
काननेkānaneв лесу
सःsaḥтот
निराहारःnirāhāraḥбез пищи
तत्याजtatyājaоставил
स्वम्svamсвоё
कलेवरम्kalevaramтело
भूयःbhūyaḥснова
ततःtataḥзатем
वृकम्vṛkamволком
जातम्jātamродившегося
गत्वाgatvāпридя
तम्tamк нему
निर्जनेnirjaneв безлюдном
वनेvaneлесу
स्मारयाम् आसsmārayām āsaнапомнила
भर्तारम्bhartāramмужу
पूर्व-वृत्तम्pūrva-vṛttamпрежнее
अनिन्दिताaninditāбезупречная
naне
त्वम्tvamты
वृकःvṛkaḥволк
महा-भागmahā-bhāgaо достойный
राजाrājāцарь
शतधनुःśatadhanuḥШатадхану
भवान्bhavānты
श्वाśvāпсом
भूत्वाbhūtvāстав
त्वम्tvamты
शृगालःśṛgālaḥшакалом
अभूःabhūḥстал
वृकत्वम्vṛkatvamволчества
साम्प्रतम्sāmpratamныне
गतःgataḥдостигший
स्मारितेनsmāritenaнапомненным
यथाyathāкак
व्यक्तःvyaktaḥявленный
तेनtenaтем
आत्माātmāсебя
गृध्रताम्gṛdhratāmкоршунства
गतःgataḥдостиг
अपापाapāpāбезгрешная
साона
पुनःpunaḥснова
caи
एनम्enamего
बोधयाम् आसbodhayām āsaвразумила
भामिनीbhāminīпрекрасная
नर-इन्द्रnara-indraо владыка людей
स्मर्यताम्smaryatāmда вспомнится
आत्माātmāсебя
हिhiведь
अलम्alamдовольно
तेteтебе
गृध्र-चेष्टयाgṛdhra-ceṣṭayāкоршуньей повадки
पाषण्ड-आलाप-जातःpāṣaṇḍa-ālāpa-jātaḥрождённый разговором с еретиком
अयम्ayamэтот
दोषःdoṣaḥизъян
यत्yatчто
गृध्रताम्gṛdhratāmкоршунства
गतःgataḥдостиг
ततःtataḥзатем
काकत्वम्kākatvamворонства
आपन्नम्āpannamдостигшему
समनन्तर-जन्मनिsamanantara-janmaniв следующем рождении
उवाचuvācaсказала
तन्वीtanvīстройная
भर्तारम्bhartāramмужу
उपलभ्यupalabhyaобретя
आत्म-योगतःātma-yogataḥсилою своего сосредоточения
अशेषाःaśeṣāḥвсе
भू-भृतःbhū-bhṛtaḥцари
पूर्वम्pūrvamпрежде
वश्याःvaśyāḥпокорные
यस्मैyasmaiкому
बलिम्balimдань
ददुःdaduḥдавали
सःsaḥтот
त्वम्tvamты
काकत्वम्kākatvamворонства
आपन्नःāpannaḥдостигший
जातःjātaḥставший
अद्यadyaныне
बलि-भुक्bali-bhukклюющим подачку
प्रभोprabhoо владыка
एवम्evamтак
एवevaже
caи
काकत्वेkākatveв воронстве
स्मारितःsmāritaḥнапомненный
सःsaḥтот
पुरातनम्purātanamбылое
तत्याजtatyājaоставил
भू-पतिःbhū-patiḥвладыка земли
प्राणान्prāṇānжизни
मयूरत्वम्mayūratvamпавлинства
अवापavāpaдостиг
caи
Traducción

И она, на второй наступивший год узнав его божественным оком, пошла на гору Колахалу увидеть шакала.

И там, увидев мужа, обретшего шакалье лоно, прекрасная станом дочь владыки земли сказала:

«Ужели помнишь, о владыка царей, что было сказано мною тебе, бывшему в псином лоне, — о прежнем твоём деянии, о разговоре с еретиком?»

Снова узнав сказанное ею истиной, тот, лучший из правдивых, в лесу без пищи оставил своё тело.

Затем, придя к нему, родившемуся волком, в безлюдном лесу безупречная напомнила мужу былое:

«Не волк ты, о достойный, ты — царь Шатадхану; став псом, ты стал шакалом, а ныне достиг волчества.»

И, как явлен был себе напоминанием, он достиг коршунства; и безгрешная, прекрасная, снова вразумила его:

«Да вспомнится тебе, кто ты, о владыка людей! Довольно с тебя коршуньей повадки: этот изъян рождён разговором с еретиком — оттого ты и достиг коршунства.»

Затем, когда в следующем рождении он достиг воронства, стройная, обретя мужа силою своего сосредоточения, сказала:

«Тот, кому прежде давали дань все покорные цари, — ты ныне достиг воронства и стал клюющим подачку, о владыка!»

Так же напомненный о былом и в воронстве, владыка земли оставил жизни и достиг павлинства.

Versión

1d2e81c3099b · publicado 22 ago 2026, 5:11:43 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con