श्रीमद्भागवतम्
The Wheel of the Oil-Press5.21.13-14
3601 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 5.21.13-14
देवनागरी

यस्यैकं चक्रं द्वादशारं षण्-नेमि त्रि-णाभि संवत्सरात्मकं समामनन्ति तस्याक्षो मेरोर् मूर्धनि कृतो मानसोत्तरे कृतेतर-भागो यत्र प्रोतं रवि-रथ-चक्रं तैल-यन्त्र-चक्रवद् भ्रमन् मानसोत्तर-गिरौ परिभ्रमति
तस्मिन्न् अक्षे कृतमूलो द्वितीयो ऽक्षस् तुर्यमानेन सम्मितस् तैल-यन्त्राक्षवद् ध्रुवे कृतोपरि-भागः

लिप्यंतरण (IAST)

yasyaikaṃ cakraṃ dvādaśāraṃ ṣaṇ-nemi tri-ṇābhi saṃvatsarātmakaṃ samāmananti tasyākṣo meror mūrdhani kṛto mānasottare kṛtetara-bhāgo yatra protaṃ ravi-ratha-cakraṃ taila-yantra-cakravad bhraman mānasottara-girau paribhramati
tasminn akṣe kṛtamūlo dvitīyo 'kṣas turyamānena sammitas taila-yantrākṣavad dhruve kṛtopari-bhāgaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यस्य एकम् चक्रम् द्वादश-अरम् षट्-नेमि त्रि-नाभि संवत्सर-आत्मकम् समामनन्तिyasya ekam cakram dvādaśa-aram ṣaṭ-nemi tri-nābhi saṃvatsara-ātmakam samāmanantiу неё одно колесо с двенадцатью спицами, шестью ободьями и тремя ступицами; его называют самим годом; у чего одно колесо, двенадцатиспицевое, шестиободное, трёхступичное, годом сущее, называют
तस्य अक्षः मेरोः मूर्धनि कृतः मानसोत्तरे कृत-इतर-भागःtasya akṣaḥ meroḥ mūrdhani kṛtaḥ mānasottare kṛta-itara-bhāgaḥось её одним концом укреплена на темени Меру, другим — на Манасоттаре; у того ось при Меру темени сделана, при Манасоттаре сделанную другую часть имеющая
यत्र प्रोतम् रवि-रथ-चक्रम् तैल-यन्त्र-चक्र-वत् भ्रमन्yatra protam ravi-ratha-cakram taila-yantra-cakra-vat bhramanна неё насажено колесо солнечной колесницы, и, вращаясь, как колесо маслодавильни; где насаженное солнца колесницы колесо, маслодавильни колесу подобно вращающееся
मानसोत्तर-गिरौ परिभ्रमतिmānasottara-girau paribhramatiоно обходит гору Манасоттару; при Манасоттара-горе обходит
तस्मिन् अक्षे कृत-मूलः द्वितीयः अक्षः तुर्य-मानेन सम्मितःtasmin akṣe kṛta-mūlaḥ dvitīyaḥ akṣaḥ turya-mānena sammitaḥна той оси укреплена основанием вторая ось, размером в четверть; при той оси сделанное основание имеющая вторая ось четвертною мерою соразмерная
तैल-यन्त्र-अक्ष-वत् ध्रुवे कृत-उपरि-भागःtaila-yantra-akṣa-vat dhruve kṛta-upari-bhāgaḥкак ось маслодавильни, верхним концом закреплённая на Дхруве; маслодавильни оси подобно при Дхруве сделанную верхнюю часть имеющая
अनुवाद

«У неё одно колесо с двенадцатью спицами, шестью ободьями и тремя ступицами; его называют самим годом. Ось её одним концом укреплена на темени Меру, другим — на Манасоттаре; на неё насажено колесо солнечной колесницы, и, вращаясь, как колесо маслодавильни, оно обходит гору Манасоттару. На той оси укреплена основанием вторая ось, размером в четверть первой; как ось маслодавильни, верхним концом она закреплена на Дхруве».

संस्करण

91fe6529ac3d · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 4:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से