नाट्यसङ्गीतवादित्रैर्विभ्रमालिङ्गनार्हणैः
स तु राज्ञो ऽनपत्यस्य निरूप्येष्टिं मरुत्वते
प्रजामदाद्दशरथो येन लेभे ऽप्रजाः प्रजाः
चतुरङ्गो रोमपादात् पृथुलाक्षस्तु तत्सुतः
बृहद्रथो बृहत्कर्मा बृहद्भानुश्च तत्सुताः
आद्याद्बृहन्मनास्तस्माज् जयद्रथ उदाहृतः
विजयस्तस्य सम्भूत्यां ततो धृतिरजायत
ततो धृतव्रतस्तस्य सत्कर्माधिरथस्ततः
यो ऽसौ गङ्गातटे क्रीडन् मञ्जूषान्तर्गतं शिशुम्
कुन्त्यापविद्धं कानीनमनपत्यो ऽकरोत् सुतम्
वृषसेनः सुतस्तस्य कर्णस्य जगतीपते
द्रुह्योश्च तनयो बभ्रुः सेतुस्तस्यात्मजस्ततः
आरब्धस्तस्य गान्धारस्तस्य धर्मस्ततो धृतः
धृतस्य दुर्मदस्तस्मात् प्रचेताः प्राचेतसः शतम्
म्लेच्छाधिपतयो ऽभूवन्नुदीचीं दिशमाश्रिताः
तुर्वसोश्च सुतो वह्निर्वह्नेर्भर्गो ऽथ भानुमान्
nāṭyasaṅgītavāditrairvibhramāliṅganārhaṇaiḥ
sa tu rājño 'napatyasya nirūpyeṣṭiṃ marutvate
prajāmadāddaśaratho yena lebhe 'prajāḥ prajāḥ
caturaṅgo romapādāt pṛthulākṣastu tatsutaḥ
bṛhadratho bṛhatkarmā bṛhadbhānuśca tatsutāḥ
ādyādbṛhanmanāstasmāj jayadratha udāhṛtaḥ
vijayastasya sambhūtyāṃ tato dhṛtirajāyata
tato dhṛtavratastasya satkarmādhirathastataḥ
yo 'sau gaṅgātaṭe krīḍan mañjūṣāntargataṃ śiśum
kuntyāpaviddhaṃ kānīnamanapatyo 'karot sutam
vṛṣasenaḥ sutastasya karṇasya jagatīpate
druhyośca tanayo babhruḥ setustasyātmajastataḥ
ārabdhastasya gāndhārastasya dharmastato dhṛtaḥ
dhṛtasya durmadastasmāt pracetāḥ prācetasaḥ śatam
mlecchādhipatayo 'bhūvannudīcīṃ diśamāśritāḥ
turvasośca suto vahnirvahnerbhargo 'tha bhānumān
«Плясками, пением, музыкой, заигрыванием, объятиями, почестями [привели его]; он же, назначив бездетному царю жертву Марутвану, дал потомство: тем Дашаратха, бездетный, обрёл потомство. От Ромапады Чатуранга, его сын — Притхулакша; Брихадратха, Брихаткарма и Брихадбхану — его сыновья; от первого — Брихан-манас, от него назван Джаядратха; у него от Самбхути [родился] Виджая, затем родился Дхрити, затем Дхритаврата, его [сын] Саткарма, затем Адхиратха — тот, кто, гуляя на берегу Ганги, [нашёл] младенца внутри ларца, брошенного Кунти, рождённого девицею, — бездетный, сделал [своим] сыном. Вришасена — сын того Карны, о владыка земли. У Друхью сын Бабхру, его сын Сету, затем Арабдха, его [сын] Гандхара, его [сын] Дхарма, затем Дхрита; у Дхриты Дурмада, от него Прачетас, [у него] сотня Прачетасов; они стали владыками млеччхов, поселившись в северной стороне».
7be1e30b5553 · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 3:00:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Праджам адат дашаратхах... а-праджах праджах — «дал потомство... бездетный обрёл потомство». Рама Айодхьи родится благодаря обряду, устроенному человеком-оленем. Две великие книги здесь сцеплены одним стихом родословия.
Манджуша-антах-гатам шишум — «младенца внутри ларца». Величайший из отверженных героев назван находкой на берегу. Ни имени, ни матери — только ларец и гуляющий колесничий.
Кунтья апавиддхам канинам — «брошенного Кунти, рождённого девицею». Канина — «сын незамужней». Родословие называет мать прямо, там, где вся Махабхарата хранит тайну до последнего часа Карны.
Ан-апатьях акарот сутам — «бездетный сделал [своим] сыном». Две бездетности сходятся в одном стихе: девушка, которой сын был не нужен, и мужчина, которому был нужен. Река отнесла ребёнка ровно туда, где его ждали.
Млеччха-адхипатаях... удичим дишам — «владыками млеччхов... в северной стороне». Ветвь лунного рода уходит за пределы своего мира. Родословие не осуждает: просто отмечает, куда делись сто царевичей.