श्रीमद्भागवतम्
Whoever Plays the Sheep10.37.9-17
4656 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 10.37.9-17
देवनागरी

देवर्षिर् उपसङ्गम्य भागवत-प्रवरो नृप
कृष्णम् अक्लिष्ट-कर्माणं रहस्य् एतद् अभाषत
कृष्ण कृष्णाप्रमेयात्मन् योगेश जगद्-ईश्वर
वासुदेवाखिलावास सात्वतां प्रवर प्रभो
त्वम् आत्मा सर्व-भूतानाम् एको ज्योतिर् इवैधसाम्
गूढो गुहा-शयः साक्षी महा-पुरुष ईश्वरः
आत्मनात्माश्रयः पूर्वं मायया ससृजे गुणान्
तैर् इदं सत्य-सङ्कल्पः सृजस्य् अत्स्य् अवसीश्वरः
स त्वं भूधर-भूतानां दैत्य-प्रमथ-रक्षसाम्
अवतीर्णो विनाशाय साधुनां रक्षणाय च
दिष्ट्या ते निहतो दैत्यो लीलयायं हयाकृतिः
यस्य हेषित-सन्त्रस्तास् त्यजन्त्य् अनिमिषा दिवम्
चाणूरं मुष्टिकं चैव मल्लान् अन्यांश् च हस्तिनम्
कंसं च निहतं द्रक्ष्ये परश्वो ऽहनि ते विभो
तस्यानु शङ्ख-यवन- मुराणां नरकस्य च
पारिजातापहरणम् इन्द्रस्य च पराजयम्
उद्वाहं वीर-कन्यानां वीर्य-शुल्कादि-लक्षणम्
नृगस्य मोक्षणं शापाद् द्वारकायां जगत्-पते

लिप्यंतरण (IAST)

devarṣir upasaṅgamya bhāgavata-pravaro nṛpa
kṛṣṇam akliṣṭa-karmāṇaṃ rahasy etad abhāṣata
kṛṣṇa kṛṣṇāprameyātman yogeśa jagad-īśvara
vāsudevākhilāvāsa sātvatāṃ pravara prabho
tvam ātmā sarva-bhūtānām eko jyotir ivaidhasām
gūḍho guhā-śayaḥ sākṣī mahā-puruṣa īśvaraḥ
ātmanātmāśrayaḥ pūrvaṃ māyayā sasṛje guṇān
tair idaṃ satya-saṅkalpaḥ sṛjasy atsy avasīśvaraḥ
sa tvaṃ bhūdhara-bhūtānāṃ daitya-pramatha-rakṣasām
avatīrṇo vināśāya sādhunāṃ rakṣaṇāya ca
diṣṭyā te nihato daityo līlayāyaṃ hayākṛtiḥ
yasya heṣita-santrastās tyajanty animiṣā divam
cāṇūraṃ muṣṭikaṃ caiva mallān anyāṃś ca hastinam
kaṃsaṃ ca nihataṃ drakṣye paraśvo 'hani te vibho
tasyānu śaṅkha-yavana- murāṇāṃ narakasya ca
pārijātāpaharaṇam indrasya ca parājayam
udvāhaṃ vīra-kanyānāṃ vīrya-śulkādi-lakṣaṇam
nṛgasya mokṣaṇaṃ śāpād dvārakāyāṃ jagat-pate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
देव-ऋषिः उपसङ्गम्य भागवत-प्रवरः नृपdeva-ṛṣiḥ upasaṅgamya bhāgavata-pravaraḥ nṛpaбожественный риши, подойдя, — лучший из бхагават, о царь,; божественный риши подойдя бхагават лучший, о царь
कृष्णम् अ-क्लिष्ट-कर्माणम् रहसि एतत् अभाषतkṛṣṇam a-kliṣṭa-karmāṇam rahasi etat abhāṣataсказал Кришне, чьи деяния без натуги, наедине вот что; Кришне ненатужнодеятельному наедине это сказал
कृष्ण कृष्ण अ-प्रमेय-आत्मन् योग-ईश जगत्-ईश्वरkṛṣṇa kṛṣṇa a-prameya-ātman yoga-īśa jagat-īśvara«Кришна, Кришна, чья самость неизмерима, владыка йоги, господь мира,; Кришна, Кришна, неизмеримосамостный, йоги владыка, мира господь
वासुदेव अ-खिल-आवास सात्वताम् प्रवर प्रभोvāsudeva a-khila-āvāsa sātvatām pravara prabhoВасудева, обитель всего, лучший из Сатватов, о владыка; Васудева, всего обитель, Сатватов лучший, владыка
त्वम् आत्मा सर्व-भूतानाम् एकः ज्योतिः इव एधसाम्tvam ātmā sarva-bhūtānām ekaḥ jyotiḥ iva edhasām«ты — самость всех существ, один, как огонь в дровах;; ты самость всех существ один свет словно в дровах
गूढः गुहा-शयः साक्षी महा-पुरुषः ईश्वरःgūḍhaḥ guhā-śayaḥ sākṣī mahā-puruṣaḥ īśvaraḥсокрытый, лежащий в тайнике [сердца], свидетель, великий Пуруша, господь; сокрытый в тайнике лежащий свидетель великий Пуруша господь
आत्मना आत्म-आश्रयः पूर्वम् मायया ससृजे गुणान्ātmanā ātma-āśrayaḥ pūrvam māyayā sasṛje guṇān«собою, себе прибежищем, прежде майею ты сотворил гуны;; собою себеприбежищный прежде майею сотворил гуны
तैः इदम् सत्य-सङ्कल्पः सृजसि अत्सि अवसि ईश्वरःtaiḥ idam satya-saṅkalpaḥ sṛjasi atsi avasi īśvaraḥими это [всё] ты, чьё намерение истинно, творишь, поглощаешь и хранишь — господь; ими это истинномысленный творишь, поглощаешь, хранишь господь
सः त्वम् भू-धर-भूतानाम् दैत्य-प्रमथ-रक्षसाम्saḥ tvam bhū-dhara-bhūtānām daitya-pramatha-rakṣasām«ты нисшёл ради гибели дайтьев, праматхов и ракшасов,; он ты землюдержащихсуществ дайтьев-праматхов-ракшасов
अवतीर्णः विनाशाय साधूनाम् रक्षणाय चavatīrṇaḥ vināśāya sādhūnām rakṣaṇāya caставших бременем земли, и ради охраны праведных; нисшедший гибели ради, праведных охраны ради же
दिष्ट्या ते निहतः दैत्यः लीलया अयम् हय-आकृतिःdiṣṭyā te nihataḥ daityaḥ līlayā ayam haya-ākṛtiḥ«по счастью, тобою убит играючи этот дайтья в облике коня,; по счастью тобою убит дайтья игрою этот конеобразный
यस्य हेषित-सन्त्रस्ताः त्यजन्ति अ-निमिषाः दिवम्yasya heṣita-santrastāḥ tyajanti a-nimiṣāḥ divamот чьего ржания в ужасе немигающие покидали небо; чьим ржаниемустрашённые покидают немигающие небо
चाणूरम् मुष्टिकम् च एव मल्लान् अन्यान् च हस्तिनम्cāṇūram muṣṭikam ca eva mallān anyān ca hastinam«Чануру и Муштику, и прочих борцов, и слона,; Чануру, Муштику же, борцов иных же, слона
कंसम् च निहतम् द्रक्ष्ये परश्वः अहनि ते विभोkaṃsam ca nihatam drakṣye paraśvaḥ ahani te vibhoи Кансу убитыми я увижу послезавтра, о вездесущий; Кансу же убитого увижу послезавтра в день твоём, вездесущий
तस्य अनु शङ्ख-यवन-मुराणाम् नरकस्य चtasya anu śaṅkha-yavana-murāṇām narakasya ca«за тем — [гибель] Шанкхи, Яваны, Муры и Нараки,; за тем Шанкхи-Яваны-Муры, Нараки же
पारिजात-अपहरणम् इन्द्रस्य च पराजयम्pārijāta-apaharaṇam indrasya ca parājayamпохищение париджаты и поражение Индры; париджаты похищение, Индры же поражение
उद्वाहम् वीर-कन्यानाम् वीर्य-शुल्क-आदि-लक्षणम्udvāham vīra-kanyānām vīrya-śulka-ādi-lakṣaṇam«женитьбу на царских дочерях, где выкупом [служит] доблесть и подобное,; женитьбу героев дочерей доблестьвыкупопрочепризнаковую
नृगस्य मोक्षणम् शापात् द्वारकायाम् जगत्-पतेnṛgasya mokṣaṇam śāpāt dvārakāyām jagat-pateосвобождение Нриги от проклятия — в Двараке, о владыка мира; Нриги освобождение от проклятия в Двараке, мира владыка
अनुवाद

«Божественный риши, подойдя, — лучший из бхагават, о царь, — сказал Кришне, чьи деяния без натуги, наедине вот что: „Кришна, Кришна, чья самость неизмерима, владыка йоги, господь мира, Васудева, обитель всего, лучший из Сатватов, о владыка! Ты — самость всех существ, один, как огонь в дровах; сокрытый, лежащий в тайнике [сердца], свидетель, великий Пуруша, господь. Собою, себе прибежищем, прежде майею ты сотворил гуны; ими это [всё] ты, чьё намерение истинно, творишь, поглощаешь и хранишь — господь. Ты нисшёл ради гибели дайтьев, праматхов и ракшасов, ставших бременем земли, и ради охраны праведных. По счастью, тобою убит играючи этот дайтья в облике коня, от чьего ржания в ужасе немигающие покидали небо. Чануру и Муштику, и прочих борцов, и слона, и Кансу убитыми я увижу послезавтра, о вездесущий. За тем — [гибель] Шанкхи, Яваны, Муры и Нараки, похищение париджаты и поражение Индры, женитьбу на царских дочерях, где выкупом [служит] доблесть и подобное, освобождение Нриги от проклятия — в Двараке, о владыка мира“».

संस्करण

fd707d97d15a · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 8:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से