ऐरावत-कुलेभांश् च चतुर्-दन्तांस् तरस्विनः
पाण्डुरांश् च चतुः-षष्टिं प्रेरयाम् आस केशवः
गत्वा सुरेन्द्र-भवनं दत्त्वादित्यै च कुण्डले
पूजितस् त्रिदशेन्द्रेण महेन्द्र्याण्या च स-प्रियः
चोदितो भार्ययोत्पाट्य पारीजातं गरुत्मति
आरोप्य सेन्द्रान् विबुधान् निर्जित्योपानयत् पुरम्
स्थापितः सत्यभामाया गृहोद्यानोपशोभनः
अन्वगुर् भ्रमराः स्वर्गात् तद्-गन्धासव-लम्पटाः
ययाच आनम्य किरीट-कोटिभिः पादौ स्पृशन्न् अच्युतम् अर्थ-साधनम्
सिद्धार्थ एतेन विगृह्यते महान् अहो सुराणां च तमो धिग् आढ्यताम्
अथो मुहूर्त एकस्मिन् नानागारेषु ताः स्त्रियः
यथोपयेमे भगवान् तावद्-रूप-धरो ऽव्ययः
गृहेषु तासाम् अनपाय्य् अतर्क-कृन् निरस्त-साम्यातिशयेष्व् अवस्थितः
रेमे रमाभिर् निज-काम-सम्प्लुतो यथेतरो गार्हक-मेधिकांश् चरन्
इत्थं रमा-पतिम् अवाप्य पतिं स्त्रियस् ता
ब्रह्मादयो ऽपि न विदुः पदवीं यदीयाम्
भेजुर् मुदाविरतम् एधितयानुराग
हासावलोक-नव-सङ्गम-जल्प-लज्जाः
प्रत्युद्गमासन-वरार्हण-पद-शौच-
ताम्बूल-विश्रमण-वीजन-गन्ध-माल्यैः
केश-प्रसार-शयन-स्नपनोपहार्यैः
दासी-शता अपि विभोर् विदधुः स्म दास्यम्
airāvata-kulebhāṃś ca catur-dantāṃs tarasvinaḥ
pāṇḍurāṃś ca catuḥ-ṣaṣṭiṃ prerayām āsa keśavaḥ
gatvā surendra-bhavanaṃ dattvādityai ca kuṇḍale
pūjitas tridaśendreṇa mahendryāṇyā ca sa-priyaḥ
codito bhāryayotpāṭya pārījātaṃ garutmati
āropya sendrān vibudhān nirjityopānayat puram
sthāpitaḥ satyabhāmāyā gṛhodyānopaśobhanaḥ
anvagur bhramarāḥ svargāt tad-gandhāsava-lampaṭāḥ
yayāca ānamya kirīṭa-koṭibhiḥ pādau spṛśann acyutam artha-sādhanam
siddhārtha etena vigṛhyate mahān aho surāṇāṃ ca tamo dhig āḍhyatām
atho muhūrta ekasmin nānāgāreṣu tāḥ striyaḥ
yathopayeme bhagavān tāvad-rūpa-dharo 'vyayaḥ
gṛheṣu tāsām anapāyy atarka-kṛn nirasta-sāmyātiśayeṣv avasthitaḥ
reme ramābhir nija-kāma-sampluto yathetaro gārhaka-medhikāṃś caran
itthaṃ ramā-patim avāpya patiṃ striyas tā
brahmādayo 'pi na viduḥ padavīṃ yadīyām
bhejur mudāviratam edhitayānurāga
hāsāvaloka-nava-saṅgama-jalpa-lajjāḥ
pratyudgamāsana-varārhaṇa-pada-śauca-
tāmbūla-viśramaṇa-vījana-gandha-mālyaiḥ
keśa-prasāra-śayana-snapanopahāryaiḥ
dāsī-śatā api vibhor vidadhuḥ sma dāsyam
«И слонов из рода Айраваты, четырёхбивневых, стремительных, белых, шестьдесят четыре, отправил Кешава. Придя в жилище владыки богов и отдав Адити серьги, он был почтён владыкою тридцати [богов] и великою Индрани — вместе с милою. Побуждённый супругою, вырвав париджату, [возложив] на Гаруду, победив богов вместе с Индрою, он привёз [её] в город. Посаженная [париджата], украшение сада при доме Сатьябхамы, — и пчёлы последовали [за нею] с неба, падкие на хмель её запаха. [Тот], кто, склоняясь остриями венца, касаясь стоп, просил Ачьюту об исполнении дела, достигнув цели, — с ним же вступает в распрю, великий; о, тьма у богов! — тьфу на богатство! Затем в один и тот же миг в разных домах тех женщин Владыка взял в жёны как должно, приняв столько же обликов, — Неубывающий. В их домах, не отлучаясь, творящий недоступное рассудку, пребывая [в домах], где отброшены равенство и превосходство, он услаждался с прекрасными, залитый собственным желанием, — как иной [человек], исполняющий домашние обряды. Так, обретя супругом владыку Рамы, те женщины — чьей стези не ведают и Брахма с прочими, — почитали [его] с радостью непрестанно, с возрастающею любовью — со смехом, взглядами, всякий раз новою близостью, беседою и стыдливостью, вставанием навстречу, сиденьем, лучшими почестями, омовением стоп, бетелем, отдыхом, обмахиванием, благовониями и венками, расчёсыванием волос, ложем, омовением и подношениями — хотя и с сотнями служанок, они сами совершали служение вездесущему».
d3de63cd75b9 · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 10:00:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Даттва адитьяи ча кундале — «отдав Адити серьги». Награбленное возвращается владелице, а не остаётся у победителя. Поход кончается тем же, чем начался, — списком вещей.
Чодитах бхарьяя — «побуждённый супругою». Похищение дерева сделано по её слову, и это сказано прямо. Ссора с Индрою вышла из домашнего разговора.
Ахо суранам ча тамах дхик адхьятам — «о, тьма у богов! тьфу на богатство!». Сказитель прямо бранит богов: только что просил, а теперь дерётся за дерево. Богатство названо причиною слепоты.
Тават-рупа-дхарах — «приняв столько же обликов». Свадьбы совершены разом в шестнадцати тысячах домов. Чудо названо числом обликов, а не описанием.
Ятха итарах гархака-медхикан чаран — «как иной [человек], исполняющий домашние обряды». Жизнь его в этих домах описана обыкновенным домохозяйством. Ни величия, ни исключительности.
Даси-шатах апи... дасьям — «хотя и с сотнями служанок... служение». Царицы служат сами, имея прислугу. Перечень их дел — от воды для ног до расчёсывания волос.