श्रीमद्भागवतम्
They Came and They Went10.85.39-50
4843 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 10.85.39-50

balir uvāca

देवनागरी

नमो ऽनन्ताय बृहते नमः कृष्णाय वेधसे
साङ्ख्य-योग-वितानाय ब्रह्मणे परमात्मने
दर्शनं वां हि भूतानां दुष्प्रापं चाप्य् अदुर्लभम्
रजस्-तमः-स्वभावानां यन् नः प्राप्तौ यदृच्छया
दैत्य-दानव-गन्धर्वाः सिद्ध-विद्याध्र-चारणाः
यक्ष-रक्षः-पिशाचाश् च भूत-प्रमथ-नायकाः
विशुद्ध-सत्त्व-धाम्न्य् अद्धा त्वयि शास्त्र-शरीरिणि
नित्यं निबद्ध-वैरास् ते वयं चान्ये च तादृशाः
केचनोद्बद्ध-वैरेण भक्त्या केचन कामतः
न तथा सत्त्व-संरब्धाः सन्निकृष्टाः सुरादयः
इदम् इत्थम् इति प्रायस् तव योगेश्वरेश्वर
न विदन्त्य् अपि योगेशा योग-मायां कुतो वयम्
तन् नः प्रसीद निरपेक्ष-विमृग्य-युष्मत्
पादारविन्द-धिषणान्य-गृहान्ध-कूपात्
निष्क्रम्य विश्व-शरणाङ्घ्र्य्-उपलब्ध-वृत्तिः
शान्तो यथैक उत सर्व-सखैश् चरामि
शाध्य् अस्मान् ईशितव्येश निष्पापान् कुरु नः प्रभो
पुमान् यच् छ्रद्धयातिष्ठंश् चोदनाया विमुच्यते
आसन् मरीचेः षट् पुत्रा ऊर्णायां प्रथमे ऽन्तरे
देवाः कं जहसुर् वीक्ष्य सुतं यभितुम् उद्यतम्
तेनासुरीम् अगन् योनिम् अधुनावद्य-कर्मणा
हिरण्यकशिपोर् जाता नीतास् ते योग-मायया
देवक्या उदरे जाता राजन् कंस-विहिंसिताः
सा तान् शोचत्य् आत्मजान् स्वांस् त इमे ऽध्यासते ऽन्तिके
इत एतान् प्रणेष्यामो मातृ-शोकापनुत्तये
ततः शापाद् विनिर्मक्ता लोकं यास्यन्ति विज्वराः

लिप्यंतरण (IAST)

namo 'nantāya bṛhate namaḥ kṛṣṇāya vedhase
sāṅkhya-yoga-vitānāya brahmaṇe paramātmane
darśanaṃ vāṃ hi bhūtānāṃ duṣprāpaṃ cāpy adurlabham
rajas-tamaḥ-svabhāvānāṃ yan naḥ prāptau yadṛcchayā
daitya-dānava-gandharvāḥ siddha-vidyādhra-cāraṇāḥ
yakṣa-rakṣaḥ-piśācāś ca bhūta-pramatha-nāyakāḥ
viśuddha-sattva-dhāmny addhā tvayi śāstra-śarīriṇi
nityaṃ nibaddha-vairās te vayaṃ cānye ca tādṛśāḥ
kecanodbaddha-vaireṇa bhaktyā kecana kāmataḥ
na tathā sattva-saṃrabdhāḥ sannikṛṣṭāḥ surādayaḥ
idam ittham iti prāyas tava yogeśvareśvara
na vidanty api yogeśā yoga-māyāṃ kuto vayam
tan naḥ prasīda nirapekṣa-vimṛgya-yuṣmat
pādāravinda-dhiṣaṇānya-gṛhāndha-kūpāt
niṣkramya viśva-śaraṇāṅghry-upalabdha-vṛttiḥ
śānto yathaika uta sarva-sakhaiś carāmi
śādhy asmān īśitavyeśa niṣpāpān kuru naḥ prabho
pumān yac chraddhayātiṣṭhaṃś codanāyā vimucyate
āsan marīceḥ ṣaṭ putrā ūrṇāyāṃ prathame 'ntare
devāḥ kaṃ jahasur vīkṣya sutaṃ yabhitum udyatam
tenāsurīm agan yonim adhunāvadya-karmaṇā
hiraṇyakaśipor jātā nītās te yoga-māyayā
devakyā udare jātā rājan kaṃsa-vihiṃsitāḥ
sā tān śocaty ātmajān svāṃs ta ime 'dhyāsate 'ntike
ita etān praṇeṣyāmo mātṛ-śokāpanuttaye
tataḥ śāpād vinirmaktā lokaṃ yāsyanti vijvarāḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नमः अनन्ताय बृहते नमः कृष्णाय वेधसेnamaḥ anantāya bṛhate namaḥ kṛṣṇāya vedhase«поклон Бесконечному, великому; поклон Кришне, устроителю,; поклон Бесконечному великому поклон Кришне устроителю
साङ्ख्य-योग-वितानाय ब्रह्मणे परम-आत्मनेsāṅkhya-yoga-vitānāya brahmaṇe parama-ātmaneпростиранию санкхьи и йоги, Брахману, высшей Самости; санкхьяйогипростиранию Брахману высшейсамости
दर्शनम् वाम् हि भूतानाम् दुष्-प्रापम् च अपि अ-दुर्-लभम्darśanam vām hi bhūtānām duṣ-prāpam ca api a-dur-labham«ведь ваше лицезрение для существ и труднодостижимо, и нетрудно —; лицезрение ваше ведь существ труднодостижимое также нетруднодостижимое
रजः-तमः-स्वभावानाम् यत् नः प्राप्तौ यदृच्छयाrajaḥ-tamaḥ-svabhāvānām yat naḥ prāptau yadṛcchayā[раз] у нас, чья природа раджас и тамас, вы обретены случайно; раджастамасприродных что нами обретённые случайно
दैत्य-दानव-गन्धर्वाः सिद्ध-विद्याधर-चारणाःdaitya-dānava-gandharvāḥ siddha-vidyādhara-cāraṇāḥ«дайтьи, данавы, гандхарвы, сиддхи, видьядхары, чараны,; дайтьи-данавы-гандхарвы сиддхи-видьядхары-чараны
यक्ष-रक्षः-पिशाचाः च भूत-प्रमथ-नायकाःyakṣa-rakṣaḥ-piśācāḥ ca bhūta-pramatha-nāyakāḥякши, ракшасы, пишачи и предводители бхутов и праматхов —; якши-ракшасы-пишачи же бхутапраматхапредводители
विशुद्ध-सत्त्व-धाम्नि अद्धा त्वयि शास्त्र-शरीरिणिviśuddha-sattva-dhāmni addhā tvayi śāstra-śarīriṇi«к тебе, обители чистейшей саттвы, воистину, чьё тело — шастра,; чистейшесаттвыобители воистину тебе шастрателесному
नित्यम् निबद्ध-वैराः ते वयम् च अन्ये च तादृशाःnityam nibaddha-vairāḥ te vayam ca anye ca tādṛśāḥпостоянно связаны враждою они, и мы, и иные таковые; постоянно связанновраждебные они мы же иные же таковые
केचन उत्-बद्ध-वैरेण भक्त्या केचन कामतःkecana ut-baddha-vaireṇa bhaktyā kecana kāmataḥ«некоторые — вспыхнувшею враждою, некоторые — преданностью, [некоторые] — из желания;; некоторые вспыхнувшеювраждою преданностью некоторые желанием
न तथा सत्त्व-संरब्धाः सन्निकृष्टाः सुर-आदयःna tathā sattva-saṃrabdhāḥ sannikṛṣṭāḥ sura-ādayaḥне так [близки] разъярённые саттвою, приближенные, — боги и прочие; не так саттвойразъярённые приближенные боги-начальные
इदम् इत्थम् इति प्रायः तव योग-ईश्वर-ईश्वरidam ittham iti prāyaḥ tava yoga-īśvara-īśvara«„это так“ — по большей части, о владыка владык йоги,; это так так по большей части твою, йогивладыквладыка
न विदन्ति अपि योग-ईशाः योग-मायाम् कुतः वयम्na vidanti api yoga-īśāḥ yoga-māyām kutaḥ vayamтвоей йогамайи не ведают и владыки йоги — откуда же мы?; не ведают также йогивладыки йогамайю откуда мы
तत् नः प्रसीद निरपेक्ष-विमृग्य-युष्मत्-पाद-अरविन्द-धिषण-अन्य-गृह-अन्ध-कूपात्tat naḥ prasīda nirapekṣa-vimṛgya-yuṣmat-pāda-aravinda-dhiṣaṇa-anya-gṛha-andha-kūpāt«потому будь милостив к нам: [выведи] из слепого колодца дома, чуждого разумению о твоих лотосах-стопах, взыскуемых беспристрастными;; потому нам будь милостив беспристрастновзыскуемотвоихстоплотосоразумениючуждодомаслепоколодца
निष्क्रम्य विश्व-शरण-अङ्घ्रि-उपलब्ध-वृत्तिः शान्तः यथा एकः उत सर्व-सखैः चरामिniṣkramya viśva-śaraṇa-aṅghri-upalabdha-vṛttiḥ śāntaḥ yathā ekaḥ uta sarva-sakhaiḥ carāmiвыйдя [оттуда], обретя пропитание у стоп прибежища вселенной, умиротворённый, да странствую я — один или со всеми, [кто] друзья [всем]»; выйдя вселеннойприбежищастопобретённопропитанный умиротворённый как один или всемидрузьями странствую
शाधि अस्मान् ईशितव्य-ईश निष्-पापान् कुरु नः प्रभोśādhi asmān īśitavya-īśa niṣ-pāpān kuru naḥ prabho«наставь нас, о господь подвластных; сделай нас безгрешными, о владыка;; наставь нас подвластныхгосподь безгрешными сделай нас, владыка
पुमान् यत् श्रद्धया अतिष्ठन् चोदनायाः विमुच्यतेpumān yat śraddhayā atiṣṭhan codanāyāḥ vimucyate[то], пребывая в чём с верою, человек освобождается от предписания»; человек что верою пребывающий предписания освобождается
आसन् मरीचेः षट् पुत्राः ऊर्णायाम् प्रथमे अन्तरेāsan marīceḥ ṣaṭ putrāḥ ūrṇāyām prathame antare«были у Маричи шесть сыновей от Урны в первой [манвантаре];; были Маричи шесть сыновей Урне первом промежутке
देवाः कम् जहसुः वीक्ष्य सुतम् यभितुम् उद्यतम्devāḥ kam jahasuḥ vīkṣya sutam yabhitum udyatamбоги посмеялись над Ка, увидев его, готового сойтись с дочерью; боги Ка посмеялись увидев дочь сойтись готового
तेन आसुरीम् अगन् योनिम् अधुना अवद्य-कर्मणाtena āsurīm agan yonim adhunā avadya-karmaṇā«тем ныне порицаемым деянием они пришли в асурское лоно,; тем асурское пришли лоно ныне порицаемымдеянием
हिरण्यकशिपोः जाताः नीताः ते योग-माययाhiraṇyakaśipoḥ jātāḥ nītāḥ te yoga-māyayāродились у Хираньякашипу; они уведены йогамайей; Хираньякашипу рождённые уведённые они йогамайей
देवक्याः उदरे जाताः राजन् कंस-विहिंसिताःdevakyāḥ udare jātāḥ rājan kaṃsa-vihiṃsitāḥ«рождённые в чреве Деваки, о царь, убитые Камсою;; Деваки чреве рождённые, о царь, Камсоюубитые
सा तान् शोचति आत्मजान् स्वान् ते इमे अध्यासते अन्तिकेsā tān śocati ātmajān svān te ime adhyāsate antikeона скорбит о них — своих сыновьях; вот они, пребывают близко; она о них скорбит сыновьях своих они эти пребывают близко
इतः एतान् प्रणेष्यामः मातृ-शोक-अपनुत्तयेitaḥ etān praṇeṣyāmaḥ mātṛ-śoka-apanuttaye«отсюда их мы уведём — ради отвращения скорби матери;; отсюда их уведём материскорбиотвращения ради
ततः शापात् विनिर्मुक्ताः लोकम् यास्यन्ति वि-ज्वराःtataḥ śāpāt vinirmuktāḥ lokam yāsyanti vi-jvarāḥзатем, освобождённые от проклятия, они пойдут в [свой] мир, без жара [страдания]; затем проклятия освобождённые мир пойдут безжарые
स्मर-उद्गीथः परिष्वङ्गः पतङ्गः क्षुद्रभृत् घृणीsmara-udgīthaḥ pariṣvaṅgaḥ pataṅgaḥ kṣudrabhṛt ghṛṇī«Смара, Удгитха, Паришванга, Патанга, Кшудрабхрит, Гхрини —; Смара-Удгитха Паришванга Патанга Кшудрабхрит Гхрини
षट् इमे मत्-प्रसादेन पुनः यास्यन्ति सत्-गतिम्ṣaṭ ime mat-prasādena punaḥ yāsyanti sat-gatimэти шестеро моею милостью снова придут к прибежищу праведных»; шесть эти моеюмилостью снова придут праведныхприбежищу
अनुवाद

«„Поклон Бесконечному, великому; поклон Кришне, устроителю, простиранию санкхьи и йоги, Брахману, высшей Самости. Ведь ваше лицезрение для существ и труднодостижимо, и нетрудно — [раз] у нас, чья природа раджас и тамас, вы обретены случайно. Дайтьи, данавы, гандхарвы, сиддхи, видьядхары, чараны, якши, ракшасы, пишачи и предводители бхутов и праматхов — к тебе, обители чистейшей саттвы, воистину, чьё тело — шастра, постоянно связаны враждою они, и мы, и иные таковые; некоторые — вспыхнувшею враждою, некоторые — преданностью, [некоторые] — из желания; не так [близки] разъярённые саттвою, приближенные, — боги и прочие. «Это так» — по большей части, о владыка владык йоги, твоей йогамайи не ведают и владыки йоги — откуда же мы? Потому будь милостив к нам: [выведи] из слепого колодца дома, чуждого разумению о твоих лотосах-стопах, взыскуемых беспристрастными; выйдя [оттуда], обретя пропитание у стоп прибежища вселенной, умиротворённый, да странствую я — один или со всеми, [кто] друзья [всем]. Наставь нас, о господь подвластных; сделай нас безгрешными, о владыка; [то], пребывая в чём с верою, человек освобождается от предписания“. „Были у Маричи шесть сыновей от Урны в первой [манвантаре]; боги посмеялись над Ка, увидев его, готового сойтись с дочерью; тем ныне порицаемым деянием они пришли в асурское лоно, родились у Хираньякашипу; они уведены йогамайей, рождённые в чреве Деваки, о царь, убитые Камсою; она скорбит о них — своих сыновьях; вот они, пребывают близко. Отсюда их мы уведём — ради отвращения скорби матери; затем, освобождённые от проклятия, они пойдут в [свой] мир, без жара [страдания]: Смара, Удгитха, Паришванга, Патанга, Кшудрабхрит, Гхрини — эти шестеро моею милостью снова придут к прибежищу праведных“».

संस्करण

d04372063bc3 · प्रकाशित 16 अग॰ 2026, 2:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से