श्रीमद्भागवतम्
The Mark of the Kick10.89.57-65
4861 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 10.89.57-65
देवनागरी

ववन्द आत्मानम् अनन्तम् अच्युतो जिष्णुश् च तद्-दर्शन-जात-साध्वसः
ताव् आह भूमा परमेष्ठिनां प्रभुर् बेद्धाञ्जली स-स्मितम् ऊर्जया गिरा
द्विजात्मजा मे युवयोर् दिदृक्षुणा मयोपनीता भुवि धर्म-गुप्तये
कलावतीर्णाव् अवनेर् भरासुरान् हत्वेह भूयस् त्वरयेतम् अन्ति मे
पूर्ण-कामाव् अपि युवां नर-नारायणाव् ऋषी
धर्मम् आचरतां स्थित्यै ऋषभौ लोक-सङ्ग्रहम्
इत्य् आदिष्टौ भगवता तौ कृष्णौ परमे-ष्ठिना
ओं इत्य् आनम्य भूमानम् आदाय द्विज-दारकान्
न्यवर्तेतां स्वकं धाम सम्प्रहृष्टौ यथा-गतम्
विप्राय ददतुः पुत्रान् यथा-रूपं यथा-वयः
निशाम्य वैष्णवं धाम पार्थः परम-विस्मितः
यत् किञ्चित् पौरुषं पुंसां मेने कृष्णानुकम्पितम्
इतीदृशान्य् अनेकानि वीर्याणीह प्रदर्शयन्
बुभुजे विषयान् ग्राम्यान् ईजे चात्य्-उर्जितैर् मखैः
प्रववर्षाखिलान् कामान् प्रजासु ब्राह्मणादिषु
यथा-कालं यथैवेन्द्रो भगवान् श्रैष्ठ्यम् आस्थितः
हत्वा नृपान् अधर्मिष्ठान् घातयित्वार्जुनादिभिः
अञ्जसा वर्तयाम् आस धर्मं धर्म-सुतादिभिः

लिप्यंतरण (IAST)

vavanda ātmānam anantam acyuto jiṣṇuś ca tad-darśana-jāta-sādhvasaḥ
tāv āha bhūmā parameṣṭhināṃ prabhur beddhāñjalī sa-smitam ūrjayā girā
dvijātmajā me yuvayor didṛkṣuṇā mayopanītā bhuvi dharma-guptaye
kalāvatīrṇāv avaner bharāsurān hatveha bhūyas tvarayetam anti me
pūrṇa-kāmāv api yuvāṃ nara-nārāyaṇāv ṛṣī
dharmam ācaratāṃ sthityai ṛṣabhau loka-saṅgraham
ity ādiṣṭau bhagavatā tau kṛṣṇau parame-ṣṭhinā
oṃ ity ānamya bhūmānam ādāya dvija-dārakān
nyavartetāṃ svakaṃ dhāma samprahṛṣṭau yathā-gatam
viprāya dadatuḥ putrān yathā-rūpaṃ yathā-vayaḥ
niśāmya vaiṣṇavaṃ dhāma pārthaḥ parama-vismitaḥ
yat kiñcit pauruṣaṃ puṃsāṃ mene kṛṣṇānukampitam
itīdṛśāny anekāni vīryāṇīha pradarśayan
bubhuje viṣayān grāmyān īje cāty-urjitair makhaiḥ
pravavarṣākhilān kāmān prajāsu brāhmaṇādiṣu
yathā-kālaṃ yathaivendro bhagavān śraiṣṭhyam āsthitaḥ
hatvā nṛpān adharmiṣṭhān ghātayitvārjunādibhiḥ
añjasā vartayām āsa dharmaṃ dharma-sutādibhiḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ववन्द आत्मानम् अनन्तम् अच्युतः जिष्णुः च तत्-दर्शन-जात-साध्वसःvavanda ātmānam anantam acyutaḥ jiṣṇuḥ ca tat-darśana-jāta-sādhvasaḥАчьюта поклонился себе — бесконечному; и Джишну, у кого от того видения родился трепет;; поклонился себе бесконечному Ачьюта Джишну же тоговидениявозникшетрепетный
तौ आह भूमा परमेष्ठिनाम् प्रभुः बद्ध-अञ्जली स-स्मितम् ऊर्जया गिराtau āha bhūmā parameṣṭhinām prabhuḥ baddha-añjalī sa-smitam ūrjayā girāим обоим, со сложенными ладонями, сказал Безмерный, господь высочайших, с улыбкою, мощною речью:; им сказал Безмерный высочайших господь сложенноладонным улыбчиво мощною речью
द्विज-आत्म-जाः मे युवयोः दिदृक्षुणा मया उपनीताः भुवि धर्म-गुप्तयेdvija-ātma-jāḥ me yuvayoḥ didṛkṣuṇā mayā upanītāḥ bhuvi dharma-guptaye«сыновья дваждырождённого приведены мною, желавшим увидеть вас двоих, — ради охраны дхармы на земле;; дваждырождённогосыновья мои вас двоих увидетьжелающим мною приведённые на земле дхармыохраны ради
कला-अवतीर्णौ अवनेः भार-असुरान् हत्वा इह भूयः त्वरया इतम् अन्ति मेkalā-avatīrṇau avaneḥ bhāra-asurān hatvā iha bhūyaḥ tvarayā itam anti meнисшедшие долею, — убив асуров, [что] бремя земли, здесь вновь скорее придите ко мне»; долеюнисшедшие земли бременеасуров убив здесь вновь скоростью придите ко мне
पूर्ण-कामौ अपि युवाम् नर-नारायणौ ऋषीpūrṇa-kāmau api yuvām nara-nārāyaṇau ṛṣī«хотя ваши желания полны, вы двое — провидцы Нара и Нараяна;; полножеланные также вы двое Нара-Нараяна провидцы
धर्मम् आचरताम् स्थित्यै ऋषभौ लोक-सङ्ग्रहम्dharmam ācaratām sthityai ṛṣabhau loka-saṅgrahamда исполняете дхарму ради удержания [мира], о два быка, — удержание людей»; дхарму да исполняете пребывания ради быка мираудержание
इति आदिष्टौ भगवता तौ कृष्णौ परमे-ष्ठिनाiti ādiṣṭau bhagavatā tau kṛṣṇau parame-ṣṭhināтак наставленные Владыкою, высочайшим, те двое Кришн,; так наставленные Владыкою те двое Кришн высочайшим
ओम् इति आनम्य भूमानम् आदाय द्विज-दारकान्om iti ānamya bhūmānam ādāya dvija-dārakān«ом», — поклонившись Безмерному, взяв детей дваждырождённого,; ом так поклонившись Безмерному взяв дваждырождённогодетей
न्यवर्तेताम् स्वकम् धाम सम्प्रहृष्टौ यथा-गतम्nyavartetām svakam dhāma samprahṛṣṭau yathā-gatamвернулись в свою обитель, весьма обрадованные, тем же путём, каким пришли;; вернулись свою обитель весьмаобрадованные какпришли
विप्राय ददतुः पुत्रान् यथा-रूपम् यथा-वयःviprāya dadatuḥ putrān yathā-rūpam yathā-vayaḥбрахману отдали сыновей — каких обликов и каких возрастов [они были]; брахману отдали сыновей какиеоблики какиевозрасты
निशाम्य वैष्णवम् धाम पार्थः परम-विस्मितःniśāmya vaiṣṇavam dhāma pārthaḥ parama-vismitaḥувидев вайшнавскую обитель, сын Притхи, весьма изумлённый,; увидев вайшнавскую обитель Притхисын весьмаизумлённый
यत् किञ्चित् पौरुषम् पुंसाम् मेने कृष्ण-अनुकम्पितम्yat kiñcit pauruṣam puṃsām mene kṛṣṇa-anukampitamсчёл, что всякая мужественность у людей — [это] милость Кришны; которая какая мужественность людей счёл Кришноюмилованное
इति ईदृशानि अनेकानि वीर्याणि इह प्रदर्शयन्iti īdṛśāni anekāni vīryāṇi iha pradarśayanтак, являя здесь многие подобные подвиги,; так такогорода многие подвиги здесь являющий
बुभुजे विषयान् ग्राम्यान् ईजे च अति-ऊर्जितैः मखैःbubhuje viṣayān grāmyān īje ca ati-ūrjitaiḥ makhaiḥон вкушал обыденные предметы [чувств] и чтил весьма мощными жертвоприношениями; вкушал предметы обыденные чтил же весьмамощными жертвами
प्रववर्ष अखिलान् कामान् प्रजासु ब्राह्मण-आदिषुpravavarṣa akhilān kāmān prajāsu brāhmaṇa-ādiṣuон изливал все желанные [блага] на подданных — брахманов и прочих,; изливал все желанные подданных брахман-прочих
यथा-कालम् यथा एव इन्द्रः भगवान् श्रैष्ठ्यम् आस्थितःyathā-kālam yathā eva indraḥ bhagavān śraiṣṭhyam āsthitaḥв срок — как Индра, — Владыка, утвердившийся в первенстве; во время как же Индра Владыка первенстве утвердившийся
हत्वा नृपान् अ-धर्मिष्ठान् घातयित्वा अर्जुन-आदिभिःhatvā nṛpān a-dharmiṣṭhān ghātayitvā arjuna-ādibhiḥубив царей, весьма неправедных, [и] велев убить [их] Арджуною и прочими,; убив царей весьманеправедных велевубить Арджуна-начальными
अञ्जसा वर्तयाम् आस धर्मम् धर्म-सुत-आदिभिःañjasā vartayām āsa dharmam dharma-suta-ādibhiḥон прямо утвердил дхарму — через сына Дхармы и прочих; прямо утвердил дхарму Дхармысына-начальными
अनुवाद

«Ачьюта поклонился себе — бесконечному; и Джишну, у кого от того видения родился трепет; им обоим, со сложенными ладонями, сказал Безмерный, господь высочайших, с улыбкою, мощною речью: „Сыновья дваждырождённого приведены мною, желавшим увидеть вас двоих, — ради охраны дхармы на земле; нисшедшие долею, — убив асуров, [что] бремя земли, здесь вновь скорее придите ко мне. Хотя ваши желания полны, вы двое — провидцы Нара и Нараяна; да исполняете дхарму ради удержания [мира], о два быка, — удержание людей“. Так наставленные Владыкою, высочайшим, те двое Кришн, „Ом“, — поклонившись Безмерному, взяв детей дваждырождённого, вернулись в свою обитель, весьма обрадованные, тем же путём, каким пришли; брахману отдали сыновей — каких обликов и каких возрастов [они были]. Увидев вайшнавскую обитель, сын Притхи, весьма изумлённый, счёл, что всякая мужественность у людей — [это] милость Кришны. Так, являя здесь многие подобные подвиги, он вкушал обыденные предметы [чувств] и чтил весьма мощными жертвоприношениями; он изливал все желанные [блага] на подданных — брахманов и прочих, в срок — как Индра, — Владыка, утвердившийся в первенстве. Убив царей, весьма неправедных, [и] велев убить [их] Арджуною и прочими, он прямо утвердил дхарму — через сына Дхармы и прочих».

संस्करण

46da1b95df76 · प्रकाशित 16 अग॰ 2026, 2:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से