श्रीमद्भागवतम्
Śuka's Final Instruction12.5.1-4
5066 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 12.5.1-4

śrī-śuka uvāca

देवनागरी

अत्रानुवर्ण्यते ऽभीक्ष्णं विश्वात्मा भगवान् हरिः
यस्य प्रसाद-जो ब्रह्मा रुद्रः क्रोध-समुद्भवः
त्वं तु राजन् मरिष्येति पशु-बुद्धिम् इमां जहि
न जातः प्राग् अभूतो ऽद्य देह-वत् त्वं न नङ्क्ष्यसि
न भविष्यसि भूत्वा त्वं पुत्र-पौत्रादि-रूपवान्
बीजाङ्कुर-वद् देहादेर् व्यतिरिक्तो यथानलः
स्वप्ने यथा शिरश्-छेदं पञ्चत्वाद्य् आत्मनः स्वयम्
यस्मात् पश्यति देहस्य तत आत्मा ह्य् अजो ऽमरः

लिप्यंतरण (IAST)

atrānuvarṇyate 'bhīkṣṇaṃ viśvātmā bhagavān hariḥ
yasya prasāda-jo brahmā rudraḥ krodha-samudbhavaḥ
tvaṃ tu rājan mariṣyeti paśu-buddhim imāṃ jahi
na jātaḥ prāg abhūto 'dya deha-vat tvaṃ na naṅkṣyasi
na bhaviṣyasi bhūtvā tvaṃ putra-pautrādi-rūpavān
bījāṅkura-vad dehāder vyatirikto yathānalaḥ
svapne yathā śiraś-chedaṃ pañcatvādy ātmanaḥ svayam
yasmāt paśyati dehasya tata ātmā hy ajo 'maraḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अत्र अनुवर्ण्यते अभीक्ष्णम् विश्व-आत्मा भगवान् हरिःatra anuvarṇyate abhīkṣṇam viśva-ātmā bhagavān hariḥ«здесь непрестанно описывается Душа вселенной, Бхагаван Хари,; здесь описывается непрестанно вселеннойдуша Бхагаван Хари
यस्य प्रसाद-जः ब्रह्मा रुद्रः क्रोध-समुद्भवःyasya prasāda-jaḥ brahmā rudraḥ krodha-samudbhavaḥот чьей милости рождён Брахма, [а] Рудра возник из гнева; чьей милостьюрождённый Брахма Рудра гневавозникший
त्वम् तु राजन् मरिष्ये इति पशु-बुद्धिम् इमाम् जहिtvam tu rājan mariṣye iti paśu-buddhim imām jahi«ты же, о царь, оставь эту скотскую мысль — „я умру“;; ты же царь умру так скотомысль эту оставь
न जातः प्राक् अभूतः अद्य देह-वत् त्वम् न नङ्क्ष्यसिna jātaḥ prāk abhūtaḥ adya deha-vat tvam na naṅkṣyasiты не рождён — не было такого, чтобы прежде тебя не было, а ныне ты есть; и, в отличие от тела, ты не погибнешь; не рождённый прежде небывший ныне телоподобно ты не погибнешь
न भविष्यसि भूत्वा त्वम् पुत्र-पौत्र-आदि-रूपवान्na bhaviṣyasi bhūtvā tvam putra-pautra-ādi-rūpavān«и, побыв [здесь], ты не продолжишься в облике сыновей и внуков,; не станешь побыв ты сыновьявнукипрочееобразный
बीज-अङ्कुर-वत् देह-आदेः व्यतिरिक्तः यथा अनलःbīja-aṅkura-vat deha-ādeḥ vyatiriktaḥ yathā analaḥкак семя [продолжается] в ростке; от тела и прочего ты отделён, как огонь [от дров]; семяростокподобно телапрочего отделённый как огонь
स्वप्ने यथा शिरः-छेदम् पञ्चत्व-आदि आत्मनः स्वयम्svapne yathā śiraḥ-chedam pañcatva-ādi ātmanaḥ svayam«как во сне [человек] сам видит отсечение своей головы, свою смерть и прочее —; во сне как головыотсечение пятеричностьпрочее свою сам
यस्मात् पश्यति देहस्य ततः आत्मा हि अजः अमरःyasmāt paśyati dehasya tataḥ ātmā hi ajaḥ amaraḥи поскольку видит это как принадлежащее телу, постольку атман нерождён и бессмертен; поскольку видит тела постольку атман ведь нерождённый бессмертный
अनुवाद

«Здесь непрестанно описывается Душа вселенной, Бхагаван Хари, от чьей милости рождён Брахма, а Рудра возник из гнева. Ты же, о царь, оставь эту скотскую мысль — „я умру“; ты не рождён — не было такого, чтобы прежде тебя не было, а ныне ты есть; и, в отличие от тела, ты не погибнешь. И, побыв здесь, ты не продолжишься в облике сыновей и внуков, как семя продолжается в ростке; от тела и прочего ты отделён, как огонь от дров. Как во сне человек сам видит отсечение своей головы, свою смерть и прочее — и поскольку видит это как принадлежащее телу, постольку атман нерождён и бессмертен».

संस्करण

0a1a1ab96c15 · प्रकाशित 16 अग॰ 2026, 6:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से