भक्तिरसामृतशेषः
Prakāśa 1: What Poetry Is1.12जीव गोस्वामी
12 / 253
Linux
पन्ने पलटें
भक्तिरसामृतशेषः · 1.12
॥
देवनागरी

किं च—काव्यं रसात्मकं वाक्यम् ॥12॥रस एव आत्मा साररूपतया जीवनाधायको यस्य । तेन विना चमत्काराभावेन काव्यत्वाभावात् । रस्यते इति रस इति व्युत्पत्त्या भावतदाभासादयोऽपि गृह्यन्ते । कनिष्ठकाव्याभासादिज्ञानाय दोषाः पुनः काव्ये किंस्वरूपा इत्य् उच्यते—

लिप्यंतरण (IAST)

kiṁ ca—kāvyaṁ rasātmakaṁ vākyam ||12||rasa eva ātmā sāra-rūpatayā jīvanādhāyako yasya | tena vinā camatkārābhāvena kāvyatvābhāvāt | rasyate iti rasa iti vyutpattyā bhāva-tad-ābhāsādayo’pi gṛhyante | kaniṣṭha-kāvyābhāsādi-jñānāya doṣāḥ punaḥ kāvye kiṁ-svarūpā ity ucyate—

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
काव्यंkāvyaṁпоэзия —
रसात्मकंrasātmakaṁчья душа — вкус,
वाक्यम्vākyamвысказывание
अनुवाद

Кроме того: поэзия — высказывание, чья душа — вкус. Вкус — её душа: он, как суть, дарует ей жизнь. Без него нет изумления, а потому нет и поэзии. По толкованию «раса — то, что вкушают» сюда входят и чувства (бхава), и их подобия, и прочее. Чтобы распознать низшую поэзию, подобие поэзии и прочее, объясняется, что такое пороки в поэзии:

संस्करण

8d6f9faa0cc0 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 12:40:03 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से