भविष्यपुराण
Duties Among Co-Wives1.14.9-14
139 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.14.9-14
देवनागरी

कनिष्ठामातृवज्ज्येष्ठां तदपत्यानि चात्मवत् । पश्येत्तत्परिवर्गं तु नित्यं स्वपरिवर्गवत्
तत्पुरोनासने तिष्ठेत्पतिं नामंत्रयेत च । तदभिप्रायतः कुर्यात्प्रवृत्तिं सर्वकर्मसु
न संसृजेत तद्द्विष्टैः सख्यं कुर्वीत तत्प्रियैः । जनमाप्ततमं तस्य सदाभर्तुश्च मानयेत्
पैतृकात्समुपानीतं वसुसौगंधिकादिकम् । तस्मै निवेद्यात्मतया तदा तदुपयोजयेत्
सोपि तत्प्रीतये किंचिदादद्यादल्पमूल्यकम् । संगोप्य मातृवत्स्थेयं तत्तथैवोपयोजयेत्
तत्प्रीत्यर्थं गृहीतं यद्वैलक्ष्यादिनिवृत्तये । सविशेषं प्रसंगेन तस्यैतत्प्रतिपादयेत्

लिप्यंतरण (IAST)

kaniṣṭhāmātṛvajjyeṣṭhāṃ tadapatyāni cātmavat | paśyettatparivargaṃ tu nityaṃ svaparivargavat
tatpuronāsane tiṣṭhetpatiṃ nāmaṃtrayeta ca | tadabhiprāyataḥ kuryātpravṛttiṃ sarvakarmasu
na saṃsṛjeta taddviṣṭaiḥ sakhyaṃ kurvīta tatpriyaiḥ | janamāptatamaṃ tasya sadābhartuśca mānayet
paitṛkātsamupānītaṃ vasusaugaṃdhikādikam | tasmai nivedyātmatayā tadā tadupayojayet
sopi tatprītaye kiṃcidādadyādalpamūlyakam | saṃgopya mātṛvatstheyaṃ tattathaivopayojayet
tatprītyarthaṃ gṛhītaṃ yadvailakṣyādinivṛttaye | saviśeṣaṃ prasaṃgena tasyaitatpratipādayet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कनिष्ठामातृवज्ज्येष्ठां तदपत्यानि चात्मवत्kaniṣṭhāmātṛvajjyeṣṭhāṃ tadapatyāni cātmavat«„младшая да смотрит на старшую как на мать, а на детей её — как на себя,; младшая какнамать старшую еёдетей же каксебя
पश्येत्तत्परिवर्गं तु नित्यं स्वपरिवर्गवत्paśyettatparivargaṃ tu nityaṃ svaparivargavatа на её окружение — всегда как на своё окружение; пустьсмотрит еёокружение же всегда своёокружениеподобно
तत्पुरोनासने तिष्ठेत्पतिं नामंत्रयेत चtatpuronāsane tiṣṭhetpatiṃ nāmaṃtrayeta ca«„да не садится впереди неё и да не зовёт мужа [при ней];; еёвпереди насиденье пустьстоит мужа не пустьзовёт
न संसृजेत तद्द्विष्टैः सख्यं कुर्वीत तत्प्रियैःna saṃsṛjeta taddviṣṭaiḥ sakhyaṃ kurvīta tatpriyaiḥ«„да не сходится с теми, кто ему постыл, и дружит с милыми ему;; не пустьсходится емупостылыми дружбу пустьтворит емумилыми
पैतृकात्समुपानीतं वसुसौगंधिकादिकम्paitṛkātsamupānītaṃ vasusaugaṃdhikādikam«„принесённое из отцовского дома добро, благовония и прочее,; изотцовского принесённое добраблаговонийпрочее
तस्मै निवेद्यात्मतया तदा तदुपयोजयेत्tasmai nivedyātmatayā tadā tadupayojayetподнеся ему как своё собственное, тогда то и употребляет; ему поднеся каксвоё тогда то употребляет
सोपि तत्प्रीतये किंचिदादद्यादल्पमूल्यकम्sopi tatprītaye kiṃcidādadyādalpamūlyakam«„и он, ради её радости, да возьмёт что-нибудь малоценное;; он же еёрадости чтолибо пустьвозьмёт малоценное
संगोप्य मातृवत्स्थेयं तत्तथैवोपयोजयेत्saṃgopya mātṛvatstheyaṃ tattathaivopayojayetукрыв, должно стоять как мать, и то так же употребляет; укрыв какмать стоимо то также употребляет
अनुवाद

«„Младшая да смотрит на старшую как на мать, а на детей её — как на себя, а на её окружение — всегда как на своё окружение. Да не садится впереди неё и да не зовёт мужа при ней, и по его намерению да начинает всякое дело. Да не сходится с теми, кто ему постыл, и дружит с милыми ему; и самого близкого ему человека, и мужнего, да чтит всегда. Принесённое из отцовского дома добро, благовония и прочее, поднеся ему как своё собственное, тогда то и употребляет. И он, ради её радости, да возьмёт что-нибудь малоценное; укрыв, должно стоять как мать, и то так же употребляет. То, что взято ради его приязни, — ради устранения неловкости и прочего — по случаю, с особенным вниманием, ему то и подносит“».

संस्करण

2a4d5dd51b59 · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 6:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से