भविष्यपुराण
The Marks of a Man, in the Fourth-Day Rite1.24.37-42
199 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.24.37-42
देवनागरी

निर्मांसजानुर्म्रियते प्रवासे शिवनन्दन
सौभाग्यमल्पै कथितं दारिद्र्यं विकटैस्तथा । निम्नैः स्वस्त्रीजिता ज्ञेयाः समांसै राज्यभागिनः
हंसभासशुकानां च तुल्या यस्य गतिर्भवेत् । स भवेत्पार्थिवः पूज्यः समुद्रवचनं यथा
अन्येषामपि शस्तानां पक्षिणां च शुभा गतिः । वृषसिंहगजेन्द्राणां गतिर्भोगविवर्धिनी
जलोर्मिसदृशी या च काकोलूकसमा च या । गतिर्द्रव्यविहीनानां दुःखशोकभयङ्करा
श्वानोष्ट्महिषाणां खरसूकरयोस्तथा । गतिर्मेषसमा येषां ते नरा भाग्यवर्जिताः

लिप्यंतरण (IAST)

nirmāṃsajānurmriyate pravāse śivanandana
saubhāgyamalpai kathitaṃ dāridryaṃ vikaṭaistathā | nimnaiḥ svastrījitā jñeyāḥ samāṃsai rājyabhāginaḥ
haṃsabhāsaśukānāṃ ca tulyā yasya gatirbhavet | sa bhavetpārthivaḥ pūjyaḥ samudravacanaṃ yathā
anyeṣāmapi śastānāṃ pakṣiṇāṃ ca śubhā gatiḥ | vṛṣasiṃhagajendrāṇāṃ gatirbhogavivardhinī
jalormisadṛśī yā ca kākolūkasamā ca yā | gatirdravyavihīnānāṃ duḥkhaśokabhayaṅkarā
śvānoṣṭmahiṣāṇāṃ kharasūkarayostathā | gatirmeṣasamā yeṣāṃ te narā bhāgyavarjitāḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
निर्मांसजानुर्म्रियते प्रवासे शिवनन्दनnirmāṃsajānurmriyate pravāse śivanandana«с безмясым коленом умирает на чужбине, о радость Шивы; безмясоколенный умирает начужбине Шивырадость
निम्नैः स्वस्त्रीजिता ज्ञेयाः समांसै राज्यभागिनःnimnaiḥ svastrījitā jñeyāḥ samāṃsai rājyabhāginaḥ«при впалых да будут признаны побеждёнными своею женою, при мясистых — причастными царству; впалыми своейженойпобеждённые признаваемые мясистыми царствупричастные
हंसभासशुकानां च तुल्या यस्य गतिर्भवेत्haṃsabhāsaśukānāṃ ca tulyā yasya gatirbhavet«у кого походка равна лебединой, ястребиной и попугайной,; лебедьястребпопугаев равная укого походка была бы
स भवेत्पार्थिवः पूज्यः समुद्रवचनं यथाsa bhavetpārthivaḥ pūjyaḥ samudravacanaṃ yathāтот бывает царём, чтимым, — как слово Моря; тот былбы царь чтимый Моряслово как
वृषसिंहगजेन्द्राणां गतिर्भोगविवर्धिनीvṛṣasiṃhagajendrāṇāṃ gatirbhogavivardhinī«походка быка, льва и владыки слонов умножает наслаждение; быкльвасловладык походка наслаждениеумножающая
गतिर्द्रव्यविहीनानां दुःखशोकभयङ्कराgatirdravyavihīnānāṃ duḥkhaśokabhayaṅkarā«походка лишённых имущества, творящая горе, скорбь и страх; походка имуществалишённых горескорбьстрахтворящая
गतिर्मेषसमा येषां ते नरा भाग्यवर्जिताःgatirmeṣasamā yeṣāṃ te narā bhāgyavarjitāḥ«у кого походка как у барана — те люди лишены доброй доли»; походка барануравная укого те люди долилишённые
अनुवाद

«„С безмясым коленом умирает на чужбине, о радость Шивы. Добрая доля сказана при малых, а нищета при уродливых; при впалых да будут признаны побеждёнными своею женою, при мясистых — причастными царству. У кого походка равна лебединой, ястребиной и попугайной, тот бывает царём, чтимым, — как слово Моря. И у иных похвальных птиц походка благая; походка быка, льва и владыки слонов умножает наслаждение. А та, что подобна водяной волне, и та, что равна вороньей и совиной, — походка лишённых имущества, творящая горе, скорбь и страх. У кого походка как у собаки, верблюда, буйвола, осла и вепря, как у барана — те люди лишены доброй доли“».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

इति श्रीभविष्ये महापुराणे शतार्द्धसाहस्र्यां संहितायां ब्राह्मे पर्वणि चतुर्थीकल्पे पुरुषलक्षणवर्णनं नाम चतुर्विंशोध्यायः

संस्करण

a510b07a1d20 · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 6:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से