भविष्यपुराण
The Trimming: Brahmā's Dialogue with the Sages1.123.61-75
631 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.123.61-75
देवनागरी

त्रिदेवनिर्मितं स्तोत्रं सन्ध्ययोरुभयोर्जपन् । कुलं पुनाति पुरुषो व्याधिभिर्न च पीड्यते
प्रजावान्सिद्धकर्मा च जीवेत्साग्रं शरच्छतम् । पुत्रवान्धनवांश्चैव सर्वत्र चापराजितः ॥ हित्वा पुरं भूतमयं गच्छेत्सृर्यमयं पुरम्
भूयोऽपि तुष्टुवुर्देवास्तथा देवर्षयो रविम् । वाग्भिरित्थमशेषस्य त्रैलोक्यस्य समागताः
देवा ऊचुः नमस्ते१ रविरूपाय सोमरूपाय ते नमः । नमो यजुः स्वरूपायाथर्वायाङ्गिरसे२ नमः
ज्ञानैकधामभूताय३ निर्धूततमसे नमः । शुद्धज्योतिःस्वरूपाय निस्तत्त्वायामलात्मने
नमोऽखिलजगद्व्याप्तिस्वरूपायात्ममूर्तये ॥ सर्वकारणभूताय निष्ठायै ज्ञानचेतसाम्
नमोऽस्तु ज्ञेयरूपाय प्रकाशे लक्षरूपिणे ॥ भास्कराय नमस्तुभ्यं तथा शब्दकृते नमः
संसारहेतवे चैव संध्याज्योत्स्नाकृते नमः ॥ त्वं सर्वमेतद्भगवाञ्जगद्वै भ्रमति त्वया
भ्रमत्वाविद्धमखिलं ब्रह्माण्डं सचराचरम् ॥ त्वदंशुभिरिदं सर्वं संसृष्टं जायते शुचि
क्रियते त्वत्करस्पर्शाज्जलादीनां पवित्रता ॥ होमदानादिको धर्मो नोपकाराय जायते
तावद्यावन्न संयोगी जगत्यत्र भवाञ्छुचिः ॥ प्रातर्होमं प्रशस्तं हि उदिते त्वयि जायते
ऋचोऽथ सकला ह्येता यजूंषि त्वं जगत्पते ॥ सकलानि च सामानि तपत्येवं जगत्सदा
ऋङ्मयस्त्वं जगन्नाथ त्वमेव च यजुर्मयः ॥ तथा साममयश्चैव ततो नाथ त्रयीमयः
त्वमेव ब्रह्मणो रूपं परं चापरमेव च ॥ मूर्तोऽमूर्तस्तथा सूक्ष्मः स्धूलरूपतया स्थितः
निमेषकाष्ठादिमयः कालरूपः क्षयात्मकः ॥ प्रसीद स्वेच्छया रूपं स्वतेजोमयमादिश

लिप्यंतरण (IAST)

tridevanirmitaṃ stotraṃ sandhyayorubhayorjapan | kulaṃ punāti puruṣo vyādhibhirna ca pīḍyate
prajāvānsiddhakarmā ca jīvetsāgraṃ śaracchatam | putravāndhanavāṃścaiva sarvatra cāparājitaḥ || hitvā puraṃ bhūtamayaṃ gacchetsṛryamayaṃ puram
bhūyo'pi tuṣṭuvurdevāstathā devarṣayo ravim | vāgbhiritthamaśeṣasya trailokyasya samāgatāḥ
devā ūcuḥ namaste1 ravirūpāya somarūpāya te namaḥ | namo yajuḥ svarūpāyātharvāyāṅgirase2 namaḥ
jñānaikadhāmabhūtāya3 nirdhūtatamase namaḥ | śuddhajyotiḥsvarūpāya nistattvāyāmalātmane
namo'khilajagadvyāptisvarūpāyātmamūrtaye || sarvakāraṇabhūtāya niṣṭhāyai jñānacetasām
namo'stu jñeyarūpāya prakāśe lakṣarūpiṇe || bhāskarāya namastubhyaṃ tathā śabdakṛte namaḥ
saṃsārahetave caiva saṃdhyājyotsnākṛte namaḥ || tvaṃ sarvametadbhagavāñjagadvai bhramati tvayā
bhramatvāviddhamakhilaṃ brahmāṇḍaṃ sacarācaram || tvadaṃśubhiridaṃ sarvaṃ saṃsṛṣṭaṃ jāyate śuci
kriyate tvatkarasparśājjalādīnāṃ pavitratā || homadānādiko dharmo nopakārāya jāyate
tāvadyāvanna saṃyogī jagatyatra bhavāñchuciḥ || prātarhomaṃ praśastaṃ hi udite tvayi jāyate
ṛco'tha sakalā hyetā yajūṃṣi tvaṃ jagatpate || sakalāni ca sāmāni tapatyevaṃ jagatsadā
ṛṅmayastvaṃ jagannātha tvameva ca yajurmayaḥ || tathā sāmamayaścaiva tato nātha trayīmayaḥ
tvameva brahmaṇo rūpaṃ paraṃ cāparameva ca || mūrto'mūrtastathā sūkṣmaḥ sdhūlarūpatayā sthitaḥ
nimeṣakāṣṭhādimayaḥ kālarūpaḥ kṣayātmakaḥ || prasīda svecchayā rūpaṃ svatejomayamādiśa

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
त्रिदेवनिर्मितं स्तोत्रं सन्ध्ययोरुभयोर्जपन्tridevanirmitaṃ stotraṃ sandhyayorubhayorjapan«хвалу, сложенную тремя богами, шепчущий на обеих зорях; тремябогамисложенную хвалу наобеихзорях шепчущий
हित्वा पुरं भूतमयं गच्छेत्सृर्यमयं पुरम्hitvā puraṃ bhūtamayaṃ gacchetsṛryamayaṃ puram«оставив град, из стихий состоящий, идёт во град, из солнца состоящий; оставив град стихийсостоящий идёт солнцасостоящий град
क्रियते त्वत्करस्पर्शाज्जलादीनां पवित्रताkriyate tvatkarasparśājjalādīnāṃ pavitratā«**от прикосновения твоей руки** творится чистота вод и прочего; творится твоейрукиприкосновением водипрочего чистота
होमदानादिको धर्मो नोपकाराय जायतेhomadānādiko dharmo nopakārāya jāyate«закон — возлияние, даяние и прочее — не бывает на пользу; возлияниедаяниепрочее закон не напользу бывает
प्रातर्होमं प्रशस्तं हि उदिते त्वयि जायतेprātarhomaṃ praśastaṃ hi udite tvayi jāyate«ибо утреннее возлияние бывает похвально, **лишь когда ты взошёл**; утреннеевозлияние похвальное взошедшем тебе бывает
ऋङ्मयस्त्वं जगन्नाथ त्वमेव च यजुर्मयःṛṅmayastvaṃ jagannātha tvameva ca yajurmayaḥ«из рика ты состоишь, Владыка мира, и из яджуса ты же; рикасостоящий ты Владыкамира ты яджусасостоящий
अनुवाद

«„Хвалу, сложенную тремя богами, шепчущий на обеих зорях человек очищает род свой и недугами не мучится. Имеющий потомство и совершивший дела, живёт он полных сто осеней, с сынами и с богатством, и нигде не побеждён; оставив град, из стихий состоящий, идёт во град, из солнца состоящий. И вновь восхваляли Солнце боги и божьи мудрецы, сошедшиеся, такими речами всего троемирия“. Боги сказали: „Поклон тебе, чей образ — Солнце; чей образ — Сома, тебе поклон; поклон тому, чей образ — Яджус; Атхарвану и Ангирасу поклон. Ставшему единой обителью знания, отрясшему тьму — поклон; чей образ — чистый свет, кто вне начал, чья самость беспорочна. Поклон тому, чей образ — проникновение во весь мир, кто сам себе тело; ставшему причиною всего, пределу тех, чей ум — знание. Поклон да будет образу познаваемому, в свете являющему себя целью; тебе, Бхаскаре, поклон, и творцу звука поклон. И причине круговорота, творцу зари и лунного света — поклон. Ты, владыка, — всё это; мир ведь тобою и вращается. Да вращается, насаженное на ось, всё яйцо Брахмы с движущимся и недвижным. Лучами твоими всё это, сотворённое, рождается чистым. От прикосновения твоей руки творится чистота вод и прочего; закон — возлияние, даяние и прочее — не бывает на пользу до тех пор, пока не сопряжён с тобою, чистым, здесь, в мире. Ибо утреннее возлияние бывает похвально, лишь когда ты взошёл. И все эти рики, и яджусы — ты, Владыка мира, и все саманы; так ты всегда палишь мир. Из рика ты состоишь, Владыка мира, и из яджуса ты же, и так же из самана; оттого, владыко, ты и троеведен. Ты же — образ Брахмана, и высший, и невысший; воплощённый и невоплощённый, и тонкий, пребывающий обликом грубым. Состоящий из мгновений, из кашт и прочего, обликом — Время, природою — убыль: будь милостив, своею волею назначь себе образ из собственного пыла“».

संस्करण

2b2013f6eebe · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:53 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से