भविष्यपुराण
The Marks of the Sun Image1.132.24-32
676 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.132.24-32
देवनागरी

शिरोरुगण्डवदनैः सर्वाङ्गावयवैस्तथा । एवं लक्षणसंपूर्णा प्रतिमा भवते शुभा
नासाललाटजङ्घोरुदण्डवक्षोभिरन्विता । कुर्यादादित्यवेषं तु गूढपादोदरं तथा
कमलोदरकान्तिनिभः कञ्चुकगुप्तः प्रसन्नमुखः । रक्तोत्पलप्रभामण्डलश्च कर्तुः शुभं करोत्यर्कः
कुण्डलभूषितवदनः प्रलम्बहारोऽपि गृहवृत्तः । नृपतिभयं व्यङ्गायां हीनाङ्गायामकल्पना कर्तुः
खातोदर्यां क्षुद्भयमर्थविनाशः कृशाङ्गायाम् । मरणं तु सक्षतायां शस्त्रनिपातेन निर्दिशेत्कर्तुः
वामोन्नता तु पत्नीं दक्षिणावनता हिनस्त्यायुः । अन्धत्वमूर्द्ध्वदृष्टिः करोति चिन्तामधोमुखी दृष्टिः
सर्वप्रतिमास्वेवं शुभाशुभं भास्करेणोक्तम् । ब्रह्मा कमण्डलुकरश्चतुर्मुखः पङ्कजस्थश्च
स्कन्दः कुमाररूपः शक्तिधरो बर्हिकेतुश्च । शुक्लश्चतुर्विषाणो द्विपो महेन्द्रस्य वज्रपाणित्वम्
तिर्यगूर्ध्वललाटसंस्थं तृतीयमपि लोचनं चिह्नम्

लिप्यंतरण (IAST)

śirorugaṇḍavadanaiḥ sarvāṅgāvayavaistathā | evaṃ lakṣaṇasaṃpūrṇā pratimā bhavate śubhā
nāsālalāṭajaṅghorudaṇḍavakṣobhiranvitā | kuryādādityaveṣaṃ tu gūḍhapādodaraṃ tathā
kamalodarakāntinibhaḥ kañcukaguptaḥ prasannamukhaḥ | raktotpalaprabhāmaṇḍalaśca kartuḥ śubhaṃ karotyarkaḥ
kuṇḍalabhūṣitavadanaḥ pralambahāro'pi gṛhavṛttaḥ | nṛpatibhayaṃ vyaṅgāyāṃ hīnāṅgāyāmakalpanā kartuḥ
khātodaryāṃ kṣudbhayamarthavināśaḥ kṛśāṅgāyām | maraṇaṃ tu sakṣatāyāṃ śastranipātena nirdiśetkartuḥ
vāmonnatā tu patnīṃ dakṣiṇāvanatā hinastyāyuḥ | andhatvamūrddhvadṛṣṭiḥ karoti cintāmadhomukhī dṛṣṭiḥ
sarvapratimāsvevaṃ śubhāśubhaṃ bhāskareṇoktam | brahmā kamaṇḍalukaraścaturmukhaḥ paṅkajasthaśca
skandaḥ kumārarūpaḥ śaktidharo barhiketuśca | śuklaścaturviṣāṇo dvipo mahendrasya vajrapāṇitvam
tiryagūrdhvalalāṭasaṃsthaṃ tṛtīyamapi locanaṃ cihnam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कुर्यादादित्यवेषं तु गूढपादोदरं तथाkuryādādityaveṣaṃ tu gūḍhapādodaraṃ tathā«да сотворит облачение Адитьи, а **стопы и чрево сокрытыми**; дасотворит Адитьиоблачение сокрытыестопычрево также
कञ्चुकगुप्तः प्रसन्नमुखःkañcukaguptaḥ prasannamukhaḥ«**укрытый кафтаном**, с ясным лицом; кафтаномукрытый ясноликий
रक्तोत्पलप्रभामण्डलश्च कर्तुः शुभं करोत्यर्कःraktotpalaprabhāmaṇḍalaśca kartuḥ śubhaṃ karotyarkaḥ«с кругом сияния **красного лотоса** — творит Солнце благо делателю; красноголотосасияниякруг делателю благо творит Солнце
वामोन्नता तु पत्नीं दक्षिणावनता हिनस्त्यायुःvāmonnatā tu patnīṃ dakṣiṇāvanatā hinastyāyuḥ«**вздёрнутое влево губит жену**, склонённое вправо — жизнь; влевовздёрнутое жену вправосклонённое губит жизнь
अन्धत्वमूर्द्ध्वदृष्टिः करोति चिन्तामधोमुखी दृष्टिःandhatvamūrddhvadṛṣṭiḥ karoti cintāmadhomukhī dṛṣṭiḥ«**взгляд вверх творит слепоту**, взгляд вниз — заботу; слепоту вверхвзгляд творит заботу внизобращённый взгляд
ब्रह्मा कमण्डलुकरश्चतुर्मुखः पङ्कजस्थश्चbrahmā kamaṇḍalukaraścaturmukhaḥ paṅkajasthaśca«Брахма — с кувшином в руке, четырёхликий, на лотосе стоящий; Брахма кувшинврукий четырёхликий налотосестоящий
अनुवाद

«„С главою, членами, щеками и лицом, и со всеми частями тела — изваяние, полное такими признаками, бывает благим. Наделённое носом, лбом, голенями, бёдрами, руками-жезлами и грудью, да сотворит он облачение Адитьи, а стопы и чрево сокрытыми. Подобный красотою лотосовой сердцевине, укрытый кафтаном, с ясным лицом, с кругом сияния красного лотоса — творит Солнце благо делателю. С лицом, украшенным серьгами, с висящим ожерельем, и домовитый. При увечном — страх от царя; при недостающих членах — бесплодие делателю. При впалом чреве — страх голода; гибель достояния — при тощих членах; а смерть — при повреждённом, от падения оружия, — так должно указать делателю. Вздёрнутое влево губит жену, склонённое вправо — жизнь; взгляд вверх творит слепоту, взгляд вниз — заботу. Так во всех изваяниях благое и неблагое поведано Бхаскарою. Брахма — с кувшином в руке, четырёхликий, на лотосе стоящий; Сканда — обликом юноша, копьеносец, с павлином на стяге; белый, четырёхбивневый слон у Махендры, и ваджра в руке; и третий глаз, стоящий поперёк, вверху на лбу, — тоже примета“».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

इति श्रीभविष्ये महापुराणे ब्राह्मे पर्वणि सप्तमीकल्पे साम्बोपाख्याने श्रीसूर्यप्रतिमालक्षणवर्णनं नाम द्वात्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः

संस्करण

077e0068c60b · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 2:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से