भविष्यपुराण
The Universal Form1.133.17-23
679 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.133.17-23
देवनागरी

पृष्ठमध्ये स्थितो मेरुः स्तनयोरन्तरे कुजः । तस्य पुत्रो धर्मराजः स्थितो वै नाभिमण्डले
कटिदेशे पृथिव्याद्या लिङ्गे सृष्टिः समाश्रिता । जानुनी चाश्विनीदेवावूरू तस्याचला स्मृताः
सप्त पाताललोकास्तु नखमध्ये समाश्रिताः । ससागरवना पृथ्वी पादमध्येऽस्य वर्तते
देवः कालाग्निरुद्रो यो दन्तान्तेषु समाश्रितः । सर्वदेवमयो भानुः सर्वदेवात्मकस्तथा
व्यंगेषु वायवश्चैव लोकालोकं चराचरम् । व्याप्तं कर्मशरीरेण वायुना तस्य वै विभोः
स एष भगवानर्को भूतानुग्रहणे स्थितः । एतत्ते परमं ज्ञानमेतत्ते परमं पदम्
तस्य स्थानविभागेन प्रतिमास्थापनं यथा । तत्ते सर्वं प्रवक्ष्यामि यथोक्तं ब्रह्मणा पुरा

लिप्यंतरण (IAST)

pṛṣṭhamadhye sthito meruḥ stanayorantare kujaḥ | tasya putro dharmarājaḥ sthito vai nābhimaṇḍale
kaṭideśe pṛthivyādyā liṅge sṛṣṭiḥ samāśritā | jānunī cāśvinīdevāvūrū tasyācalā smṛtāḥ
sapta pātālalokāstu nakhamadhye samāśritāḥ | sasāgaravanā pṛthvī pādamadhye'sya vartate
devaḥ kālāgnirudro yo dantānteṣu samāśritaḥ | sarvadevamayo bhānuḥ sarvadevātmakastathā
vyaṃgeṣu vāyavaścaiva lokālokaṃ carācaram | vyāptaṃ karmaśarīreṇa vāyunā tasya vai vibhoḥ
sa eṣa bhagavānarko bhūtānugrahaṇe sthitaḥ | etatte paramaṃ jñānametatte paramaṃ padam
tasya sthānavibhāgena pratimāsthāpanaṃ yathā | tatte sarvaṃ pravakṣyāmi yathoktaṃ brahmaṇā purā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
पृष्ठमध्ये स्थितो मेरुः स्तनयोरन्तरे कुजःpṛṣṭhamadhye sthito meruḥ stanayorantare kujaḥ«посреди спины стоит Меру, меж сосцов — Куджа; посрединеспины стоящий Меру междусосцов Куджа
कटिदेशे पृथिव्याद्या लिङ्गे सृष्टिः समाश्रिताkaṭideśe pṛthivyādyā liṅge sṛṣṭiḥ samāśritā«в поясе — земля и прочее, в члене — **творение**; впоясе землеипрочее вчлене творение прибегшее
सप्त पाताललोकास्तु नखमध्ये समाश्रिताःsapta pātālalokāstu nakhamadhye samāśritāḥ«**семь миров Паталы прибегли к середине ногтей**; семь Паталымиры всерединеногтей прибегшие
ससागरवना पृथ्वी पादमध्येऽस्य वर्ततेsasāgaravanā pṛthvī pādamadhye'sya vartate«земля с морями и лесами **вращается посреди стопы его**; сморямиилесами земля посрединестопы его вращается
व्याप्तं कर्मशरीरेण वायुना तस्य वै विभोःvyāptaṃ karmaśarīreṇa vāyunā tasya vai vibhoḥ«объято **телом дела** — ветром того владыки; объятое деламителом ветром того владыки
एतत्ते परमं ज्ञानमेतत्ते परमं पदम्etatte paramaṃ jñānametatte paramaṃ padam«**вот тебе высшее знание, вот тебе высшая обитель**; это тебе высшее знание это тебе высшая обитель
अनुवाद

«„Посреди спины стоит Меру, меж сосцов — Куджа; сын его, Царь закона, стоит в круге пупка. В поясе — земля и прочее, в члене — творение. Колени — боги Ашвины, бёдра его помнятся горами. Семь миров Паталы прибегли к середине ногтей; земля с морями и лесами вращается посреди стопы его. Бог Калагнирудра прибёг к концам зубов. Бхану состоит из всех богов и всем богам самость. И в членах — ветры; мир и не-мир, движущийся и недвижный, объято телом дела — ветром того владыки. Это и есть владыка Солнце, стоящий в милости к существам. Вот тебе высшее знание, вот тебе высшая обитель. А как, по разделению мест его, ставится изваяние — всё то я тебе поведаю, как сказано было Брахмою встарь“».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

इति श्रीभविष्ये महापुराणे ब्राह्मे पर्वणि सप्तमीकल्पे साम्बोपाख्याने प्रतिमाप्रतिष्ठाकल्पे विश्वरूपवर्णनं नाम त्रयस्त्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः

संस्करण

812f4a3418c9 · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 2:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से