भविष्यपुराण
The Praise of the Sun1.174.13-19
922 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.174.13-19
देवनागरी

अमानिनो बुद्धिमन्तोऽव्यक्तस्पर्धा गतस्पृहाः ॥ शांता स्वांतगता भद्रा नित्यं स्वागतवादिनः
स्वल्पवाचः सुमनसः शूराः शास्त्रविशारदाः ॥ शौचाचारसुसंपन्ना दयादाक्षिण्यगोचराः
दंभमत्सरनिर्मुक्तास्तृष्णालोभविवर्जिताः ॥ संविभागपराः प्रोक्ता न शठाश्चाप्यकुत्सिताः
विषयेष्वपि निर्लेपाः पद्मपत्रमिवांभसा ॥ न दीना मानिनश्चैव न च रोगवशानुगाः
भवंति भावितात्मानः सुस्निग्धाः साधुसेविताः ॥ न पाणिपादवाक्चक्षुःश्रोत्रशिश्नोदरे रताः
चपलानि न कुर्वंति सर्वव्यासंगवर्जिताः ॥ सूर्यासनरताः शांताः षडक्षरमनोगताः
इत्याचारसमायुक्ता भवंति भुवि मानवाः ॥ एकांतभक्तिमास्थाय धर्मकामार्थसिद्धये

लिप्यंतरण (IAST)

amānino buddhimanto'vyaktaspardhā gataspṛhāḥ || śāṃtā svāṃtagatā bhadrā nityaṃ svāgatavādinaḥ
svalpavācaḥ sumanasaḥ śūrāḥ śāstraviśāradāḥ || śaucācārasusaṃpannā dayādākṣiṇyagocarāḥ
daṃbhamatsaranirmuktāstṛṣṇālobhavivarjitāḥ || saṃvibhāgaparāḥ proktā na śaṭhāścāpyakutsitāḥ
viṣayeṣvapi nirlepāḥ padmapatramivāṃbhasā || na dīnā māninaścaiva na ca rogavaśānugāḥ
bhavaṃti bhāvitātmānaḥ susnigdhāḥ sādhusevitāḥ || na pāṇipādavākcakṣuḥśrotraśiśnodare ratāḥ
capalāni na kurvaṃti sarvavyāsaṃgavarjitāḥ || sūryāsanaratāḥ śāṃtāḥ ṣaḍakṣaramanogatāḥ
ityācārasamāyuktā bhavaṃti bhuvi mānavāḥ || ekāṃtabhaktimāsthāya dharmakāmārthasiddhaye

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अमानिनो बुद्धिमन्तोऽव्यक्तस्पर्धा गतस्पृहाःamānino buddhimanto'vyaktaspardhā gataspṛhāḥ**без спеси, разумные, без явного соперничества, без вожделений**; беззаносчивости разумные безявногосоперничества ушедшимивожделениями
नित्यं स्वागतवादिनःnityaṃ svāgatavādinaḥ**всегда говорящие «добро пожаловать»**; всегда добропожаловатьговорящие
स्वल्पवाचः सुमनसः शूराः शास्त्रविशारदाःsvalpavācaḥ sumanasaḥ śūrāḥ śāstraviśāradāḥ**малоречивые, добромысленные, храбрые, в науках искусные**; малоречивые добромысленные храбрые наукахискусные
शौचाचारसुसंपन्ना दयादाक्षिण्यगोचराःśaucācārasusaṃpannā dayādākṣiṇyagocarāḥ**чистотою поведения наделённые, в состраданье и обходительности пребывающие**; чистотойповедениянаделённые состраданиеобходительностьпастбище
संविभागपराः प्रोक्ता न शठाश्चाप्यकुत्सिताःsaṃvibhāgaparāḥ proktā na śaṭhāścāpyakutsitāḥ**названные приверженными делёжу, не лукавые и не презренные**; делёжуприверженные названные не лукавые непрезренные
विषयेष्वपि निर्लेपाः पद्मपत्रमिवांभसाviṣayeṣvapi nirlepāḥ padmapatramivāṃbhasā**и среди предметов неомоченные, как лист лотоса водою**; впредметах также неомоченные лотосалистсловно водою
अनुवाद

«„Без спеси, разумные, без явного соперничества, без вожделений; умирённые, в себе пребывающие, благие, всегда говорящие «добро пожаловать»; малоречивые, добромысленные, храбрые, в науках искусные; чистотою поведения наделённые, в состраданье и обходительности пребывающие; от притворства и зависти свободные, от жажды и корысти избавленные, названные приверженными делёжу, не лукавые и не презренные; и среди предметов неомоченные, как лист лотоса водою; не жалкие и не заносчивые, и недугу не покорные, — бывают они с воспитанною душою, весьма ласковые, добрыми людьми привечаемые; не преданные руке, ноге, речи, глазу, уху, срамному члену и чреву; ветреного не творят, от всякой опутанности свободные; сиденью Солнца преданные, умирённые, умом ушедшие в шесть слогов. Вот таким поведением наделённые бывают на земле люди, к единой преданности прибегшие ради свершения закона, желания и пользы“».

संस्करण

fa354d4e428f · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:53 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से