भविष्यपुराण
The Particulars of the Cow-Pasture2.2.49-54
1592 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.2.49-54
देवनागरी

ब्रह्माणं नागराजानं द्वारपालौ च पश्चिमे ॥ यजेन्मन्त्रैः पृथग्देवान्मन्त्रैरेभिर्यथाक्रमम्
बलिदानं विधानेन कृत्वा दद्याद्यथाविधि ॥ पताकानामतस्तत्त्वं प्रवक्ष्यामि यथाक्रमम्
वज्री च धूमली कृष्णा पीता चैवाथ वारुणी ॥ शीघ्रा गौरी उमा चैव पीता शुक्ला प्रकीर्तिता
कुंभेषु पूजयेद्देवान्महेशं प्रथमं बुधः ॥ ग्रहांश्च मध्यकलशे ब्रह्माणं च ततः परम्
वेदिकापूर्वभागे तु उत्तरे कलशे शिवम् ॥ दक्षिणे कलशे विष्णुं कर्णिकायां जलेश्वरम्
कलशे विधिवद्भक्त्या उपचारैः पृथग्विधैः ॥ संपूज्य वटपत्रे च नागान्संलिख्य नागजैः

लिप्यंतरण (IAST)

brahmāṇaṃ nāgarājānaṃ dvārapālau ca paścime || yajenmantraiḥ pṛthagdevānmantrairebhiryathākramam
balidānaṃ vidhānena kṛtvā dadyādyathāvidhi || patākānāmatastattvaṃ pravakṣyāmi yathākramam
vajrī ca dhūmalī kṛṣṇā pītā caivātha vāruṇī || śīghrā gaurī umā caiva pītā śuklā prakīrtitā
kuṃbheṣu pūjayeddevānmaheśaṃ prathamaṃ budhaḥ || grahāṃśca madhyakalaśe brahmāṇaṃ ca tataḥ param
vedikāpūrvabhāge tu uttare kalaśe śivam || dakṣiṇe kalaśe viṣṇuṃ karṇikāyāṃ jaleśvaram
kalaśe vidhivadbhaktyā upacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ || saṃpūjya vaṭapatre ca nāgānsaṃlikhya nāgajaiḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
दिक्पालान्द्वारदेशे तु कूपयागे विशेषतःdikpālāndvāradeśe tu kūpayāge viśeṣataḥ**хранителей сторон у места врат — при колодезной жертве особо**; хранителейсторон уместаврат колодезнойжертве особо
वज्री च धूमली कृष्णा पीता चैवाथ वारुणीvajrī ca dhūmalī kṛṣṇā pītā caivātha vāruṇī**Ваджри, Дхумали, Кришна, Пита и Варуни**; Ваджри Дхумали Кришна Пита Варуни
शीघ्रा गौरी उमा चैव पीता शुक्ला प्रकीर्तिताśīghrā gaurī umā caiva pītā śuklā prakīrtitā**Шигхра, Гаури и Ума, Пита, Шукла возвещены**; Шигхра Гаури Ума Пита Шукла возвещённые
कुंभेषु पूजयेद्देवान्महेशं प्रथमं बुधःkuṃbheṣu pūjayeddevānmaheśaṃ prathamaṃ budhaḥ**в кувшинах да чтит богов, Махешу первым, разумный**; вкувшинах богов дачтит Махешу первым разумный
दक्षिणे कलशे विष्णुं कर्णिकायां जलेश्वरम्dakṣiṇe kalaśe viṣṇuṃ karṇikāyāṃ jaleśvaram**в южном калаше — Вишну, в околоплоднике — Владыку вод**; южномкалаше Вишну воколоплоднике Владыкувод
संपूज्य वटपत्रे च नागान्संलिख्य नागजैःsaṃpūjya vaṭapatre ca nāgānsaṃlikhya nāgajaiḥ**почтив и на листе ваты нагов начертив нагородными**; почтив ватылисте нагов начертив нагороднымИ
अनुवाद

«„Жрецу — медный сосуд, полный воды, и зерно; хранителей сторон у места врат — при колодезной жертве особо; Брахму, царя нагов и двоих привратников на западе — да чтит мантрами богов порознь, сими мантрами по порядку. Сотворив подачу приношения по уставу, да подаст как должно. Затем суть стягов поведаю по порядку: Ваджри, Дхумали, Кришна, Пита и Варуни, Шигхра, Гаури и Ума, Пита, Шукла возвещены. В кувшинах да чтит богов, Махешу первым, разумный; и планет — в срединном калаше, а затем Брахму. В восточной доле ведики, в северном калаше — Шиву; в южном калаше — Вишну, в околоплоднике — Владыку вод. В калаше по уставу с верою, услугами разновидными почтив, и на листе ваты нагов начертив нагородными“».

संस्करण

08db98e93e1a · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 5:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से