भविष्यपुराण
The Ordinance for Consecrating the Tulasī2.15.1-6
1627 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.15.1-6
देवनागरी

तुलसीप्रतिष्ठाविधानवर्णनम् ॥ सूत उवाच ॥ ॥ ज्येष्ठाषाढे तुलस्याश्च प्रतिष्ठां विधिवच्चरेत् ॥ यजमानः शुद्धदिने एकादश्यामथापि वा
ततो रात्रौ घटं स्थाप्य पूजयेत्परमेश्वरम् ॥ नारायणं शिवं सोमं ब्रह्माणं चेंद्रमेव च
गायत्र्या स्नपनं कुर्यात्तथोक्तैर्मंत्रकैरपि ॥ कयानेति च गंधेन अश्रुनेति च तैलकम्
त्वां गंधर्वेति च पुनः पुष्पं मंडंशनेति च ॥ मानस्तोकेति कुसुमं श्रीश्चतेति च चंदनम्
वैश्वदेवीति च पुनर्मंत्रेणानेन चंदनम् ॥ दूर्वामंत्रेण दूर्वाश्च रूपेणेति च दर्प्पणम्
फलमंत्रेण च फलं समेधेति च अंजनम् ॥ सकुशैः पीतसूत्राद्यैर्वेष्टयेत्क्षीरधारया

लिप्यंतरण (IAST)

tulasīpratiṣṭhāvidhānavarṇanam || sūta uvāca || || jyeṣṭhāṣāḍhe tulasyāśca pratiṣṭhāṃ vidhivaccaret || yajamānaḥ śuddhadine ekādaśyāmathāpi vā
tato rātrau ghaṭaṃ sthāpya pūjayetparameśvaram || nārāyaṇaṃ śivaṃ somaṃ brahmāṇaṃ ceṃdrameva ca
gāyatryā snapanaṃ kuryāttathoktairmaṃtrakairapi || kayāneti ca gaṃdhena aśruneti ca tailakam
tvāṃ gaṃdharveti ca punaḥ puṣpaṃ maṃḍaṃśaneti ca || mānastoketi kusumaṃ śrīścateti ca caṃdanam
vaiśvadevīti ca punarmaṃtreṇānena caṃdanam || dūrvāmaṃtreṇa dūrvāśca rūpeṇeti ca darppaṇam
phalamaṃtreṇa ca phalaṃ samedheti ca aṃjanam || sakuśaiḥ pītasūtrādyairveṣṭayetkṣīradhārayā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ज्येष्ठाषाढे तुलस्याश्च प्रतिष्ठां विधिवच्चरेत्jyeṣṭhāṣāḍhe tulasyāśca pratiṣṭhāṃ vidhivaccaret**в Джьештхе и Ашадхе освящение туласи да совершает по уставу**; ДжьештхеАшадхе туласиосвящение дасовершает поуставу
यजमानः शुद्धदिने एकादश्यामथापि वाyajamānaḥ śuddhadine ekādaśyāmathāpi vā**жертвователь — в чистый день или же в одиннадцатую**; жертвователь чистыйдень одиннадцатую
नारायणं शिवं सोमं ब्रह्माणं चेंद्रमेव चnārāyaṇaṃ śivaṃ somaṃ brahmāṇaṃ ceṃdrameva ca**Нараяну, Шиву, Сому, Брахму и Индру**; Нараяну Шиву Сому Брахму Индру
गायत्र्या स्नपनं कुर्यात्gāyatryā snapanaṃ kuryāt**гаятри да сотворит омовение**; гаятри омовение датворит
रूपेणेति च दर्प्पणम्rūpeṇeti ca darppaṇam**«рупена» — и зеркало**; рупена зеркало
सकुशैः पीतसूत्राद्यैर्वेष्टयेत्क्षीरधारयाsakuśaiḥ pītasūtrādyairveṣṭayetkṣīradhārayā**с кушею, жёлтыми нитями и прочим да обвяжет молочною струёю**; скушей жёлтыминитямиипрочим даобвяжет молочнойструёй
अनुवाद

«Сута сказал: „В Джьештхе и Ашадхе освящение туласи да совершает по уставу жертвователь — в чистый день или же в одиннадцатую. Затем ночью, поставив кувшин, да чтит Высшего Владыку: Нараяну, Шиву, Сому, Брахму и Индру. Гаятри да сотворит омовение, и реченными мантрами также: «кая на» — благовонием, «ашруна» — маслом; «твам гандхарва» — и снова цветок, «мандамшана» же; «манастоке» — цветок, «шриш ча те» — сандал; «вайшвадеви» — и снова сею мантрою сандал; мантрою дурвы — дурву, «рупена» — и зеркало; мантрою плода — плод, «самедха» — сурьму. С кушею, жёлтыми нитями и прочим да обвяжет молочною струёю“».

संस्करण

74c85dc2a2b7 · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 5:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से