गोप्रचारविधिवर्णनम् ॥ सूत उवाच ॥ ॥ तत्र दंडे च विप्रेन्द्राश्चतुरस्रे समंततः ॥ षष्टिहस्तमितां भूमिं तस्य पूर्णां मनोरमाम्
प्रचारार्थं गवां चैव यो दद्यात्सुसमाहितः ॥ षष्टिवर्षसहस्राणि रुद्रलोके महीयते
तदर्धं च तदर्धं च तदर्धं वा समुत्सृजेत् ॥ यो दद्यात्केवलां भूमिं कन्यां दासीं तथा वृषम्
अलंकारं विना धेनुं फलस्यार्धं प्रकीर्तितम् ॥ अमण्डपे शुभे स्थाने शर्करादिविवर्जिते
द्विहस्तवेदिकामध्ये प्रकुर्यात्सेतुमंडपम् ॥ तत्र संपूजयेद्भद्रं ब्रह्माणं च शचीपतिम्
गणेशं क्षेत्रपालं च शेषं चैव दिगीश्वरान् ॥ पञ्चोपचारैर्विधिवत्पूजयेत्पायसादिना
gopracāravidhivarṇanam || sūta uvāca || || tatra daṃḍe ca viprendrāścaturasre samaṃtataḥ || ṣaṣṭihastamitāṃ bhūmiṃ tasya pūrṇāṃ manoramām
pracārārthaṃ gavāṃ caiva yo dadyātsusamāhitaḥ || ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi rudraloke mahīyate
tadardhaṃ ca tadardhaṃ ca tadardhaṃ vā samutsṛjet || yo dadyātkevalāṃ bhūmiṃ kanyāṃ dāsīṃ tathā vṛṣam
alaṃkāraṃ vinā dhenuṃ phalasyārdhaṃ prakīrtitam || amaṇḍape śubhe sthāne śarkarādivivarjite
dvihastavedikāmadhye prakuryātsetumaṃḍapam || tatra saṃpūjayedbhadraṃ brahmāṇaṃ ca śacīpatim
gaṇeśaṃ kṣetrapālaṃ ca śeṣaṃ caiva digīśvarān || pañcopacārairvidhivatpūjayetpāyasādinā
«Сута сказал: „Там, при жезле, о владыки брахманов, в четырёхугольном, кругом, — землю, отмеренную в шестьдесят локтей, полную его, умилительную, кто подаст ради хождения коров, вполне сосредоточенный, — шестьдесят тысяч лет чтится в мире Рудры. Или половину того, и половину того, и половину того да отпустит. Кто подаст голую землю, деву, рабыню или быка, и дойную без убранства — половина плода возвещена. В благом месте без навеса, от щебня и прочего свободном, посреди двулоктевой ведики да сотворит плотинный навес; там да чтит Бхадру, Брахму и Владыку Шачи“».
ae8e708a5468 · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 5:00:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Шашти-хаста-митам бхумим — «землю в шестьдесят локтей». Мера дана прямо, чтобы никто не спорил о размере. Мера дана прямо, чтобы никто не спорил о размере.
Прачарартхам гавам чаива — «ради хождения коров». Земля даётся не в собственность, а под вольное хождение скота. Земля даётся под вольное хождение скота.
Шашти-варша-сахасрани — «шестьдесят тысяч лет». Плод по мере земли: шестьдесят локтей — шестьдесят тысяч лет. Плод по мере земли.
Тад-ардхам ча тад-ардхам ча — «или половину того, и половину того». Вот лестница вниз для бедного: дели надвое, сколько понадобится. Вот лестница вниз для бедного: дели надвое, сколько понадобится.
Аланкарам вина дхенум — «дойную без убранства». Дар голый, неубранный, стоит вполовину: дарить надо нарядно. Дар голый, неубранный, стоит вполовину.
Каньям дасим татха вришам — «деву, рабыню, быка». В перечне даримого стоят и люди — дева и рабыня; строка передаётся как есть. В перечне даримого стоят и люди; строка передаётся как есть.