भविष्यपुराण
The Coming of Vyāsa4.1.25-30
1678 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.1.25-30
देवनागरी

व्यास उवाच ॥ ॥ यदाख्येयं तदाख्यातं मया भीष्मेण तेऽनघ ॥ मार्कण्डेयेन धौम्येन लोमशेन महर्षिणा
धर्मज्ञो ह्यसि मेधावी गुणवान्प्रा ज्ञसत्तमः ॥ न तेऽस्त्यविदितं किञ्चिद्धर्माधर्मविनिश्चये
पार्श्वस्थिते हृषीकेशे केशवे केशिसूदने ॥ कस्यचित्कथने जिह्वा तत्र संपरि वर्तते
कर्ता पालयिता हर्ता जगतां यो जगन्मयः ॥ प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य धर्मान्वक्ष्यत्यसौ तव
समादिश्येति कर्तव्यं भगवान्बादरायणः ॥ पूजितः पाण्डुतनयैर्जगाम स्वतपोवनम्
स्वाभाष्य भारतविधातरि संप्रयाते ते कौतुकाकुलधियो मुनयः प्रशान्ताः ॥ किं पृच्छति क्षपितभारतलोकशोकः किं वक्ष्यतीह भगवान्यदुवंशवीरः

लिप्यंतरण (IAST)

vyāsa uvāca || || yadākhyeyaṃ tadākhyātaṃ mayā bhīṣmeṇa te'nagha || mārkaṇḍeyena dhaumyena lomaśena maharṣiṇā
dharmajño hyasi medhāvī guṇavānprā jñasattamaḥ || na te'styaviditaṃ kiñciddharmādharmaviniścaye
pārśvasthite hṛṣīkeśe keśave keśisūdane || kasyacitkathane jihvā tatra saṃpari vartate
kartā pālayitā hartā jagatāṃ yo jaganmayaḥ || pratyakṣadarśī sarvasya dharmānvakṣyatyasau tava
samādiśyeti kartavyaṃ bhagavānbādarāyaṇaḥ || pūjitaḥ pāṇḍutanayairjagāma svatapovanam
svābhāṣya bhāratavidhātari saṃprayāte te kautukākuladhiyo munayaḥ praśāntāḥ || kiṃ pṛcchati kṣapitabhāratalokaśokaḥ kiṃ vakṣyatīha bhagavānyaduvaṃśavīraḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यदाख्येयं तदाख्यातं मया भीष्मेण तेऽनघyadākhyeyaṃ tadākhyātaṃ mayā bhīṣmeṇa te'nagha**что подлежало сказанию, то сказано мною и Бхишмою тебе, безгрешный**; чтоподлежалосказанию тосказано мною Бхишмою тебе безгрешный
न तेऽस्त्यविदितं किञ्चिद्धर्माधर्मविनिश्चयेna te'styaviditaṃ kiñciddharmādharmaviniścaye**нет у тебя ничего неведомого в различении дхармы и адхармы**; нетутебя ничегоневедомого дхармыиадхармыразличении
कस्यचित्कथने जिह्वा तत्र संपरि वर्ततेkasyacitkathane jihvā tatra saṃpari vartate**чей же язык повернётся там что-либо рассказывать**; чейлибо врассказывании язык там повернётся
प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य धर्मान्वक्ष्यत्यसौ तवpratyakṣadarśī sarvasya dharmānvakṣyatyasau tava**прямой видец всего — он и возвестит тебе дхармы**; прямойвидец всего он давозвеститтебе дхармы
पूजितः पाण्डुतनयैर्जगाम स्वतपोवनम्pūjitaḥ pāṇḍutanayairjagāma svatapovanam**почтённый сынами Панду, ушёл в свою рощу подвига**; почтённый Пандусынами ушёл своюрощуподвига
किं पृच्छति क्षपितभारतलोकशोकःkiṃ pṛcchati kṣapitabhāratalokaśokaḥ**о чём спросит тот, чья скорбь о людях Бхараты изжита**; очёмспросит Бхаратылюдейскорбьизживший
अनुवाद

«Вьяса сказал: „Что подлежало сказанию, то сказано мною и Бхишмою тебе, безгрешный, и Маркандеею, и Дхаумьею, и великим мудрецом Ломашею. Ты ведь знаток дхармы, разумен, наделён достоинствами, наилучший из мудрых: нет у тебя ничего неведомого в различении дхармы и адхармы. Когда подле тебя стоит Хришикеша, Кешава, сразивший Кеши, — чей же язык повернётся там что-либо рассказывать? Творец, хранитель и уносящий миры, кто сам есть мир, прямой видец всего — он и возвестит тебе дхармы“. Указав так, что надлежит делать, владыка Бадараяна, почтённый сынами Панду, ушёл в свою рощу подвига. Когда же устроитель Бхараты, сказав своё, удалился, умы у мудрецов, притихших, наполнились любопытством: о чём спросит тот, чья скорбь о людях Бхараты изжита? Что скажет здесь владыка, витязь рода Яду?».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

इति श्रीभविष्ये महापुराणे उत्तरपर्वणि व्यासागमनवर्णनंनाम प्रथमोऽध्यायः

संस्करण

dee4346bb0f9 · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 6:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से