गरुड़ पुराण
How the Garuḍa Purāṇa Came to Be1.2.15-21
8 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.2.15-21
देवनागरी

विष्णुं जिष्णुं पद्मनाभं हरिं देहविवर्जितम् । शुचिं शुचिषदं हंसं तत्पदं परमेश्वरम्
युक्ता सर्वात्मनात्मानं तं देवं चिन्तयाम्यहम् । यस्मिन्विश्वानि भूतानि तिष्ठन्ति च विशन्ति च
गुणभूतानि भूतेशे सूत्रे मणिगणा इव । सहस्राक्षं सहस्राङ्घ्रिं सहस्रोरुं वराननम्
अणीयसामणीयांसं स्थविष्ठं च स्थवीयसाम् । गरीयसां गरिष्ठं च श्रेष्ठं च श्रेयसामपि
यं वाक्येष्वनुवाक्येषु निषत्सूपनिषत्सु च । गृणन्ति सत्यकर्माणं सत्यं सत्येषु सामसु
पुराण पुरुषः प्रोक्तो ब्रह्मा प्रोक्तो द्विजातिषु । क्षये सङ्कर्षणः प्रोक्तस्तमुपास्यमुपास्महे
यस्मिंल्लोकाः स्फुरन्तीमे जले शकुनयो यथा । ऋतमेकाक्षरं ब्रह्म यत्तत्सदसतः परम्

लिप्यंतरण (IAST)

viṣṇuṃ jiṣṇuṃ padmanābhaṃ hariṃ dehavivarjitam / śuciṃ śuciṣadaṃ haṃsaṃ tatpadaṃ parameśvaram
yuktā sarvātmanātmānaṃ taṃ devaṃ cintayāmyaham / yasminviśvāni bhūtāni tiṣṭhanti ca viśanti ca
guṇabhūtāni bhūteśe sūtre maṇigaṇā iva / sahasrākṣaṃ sahasrāṅghriṃ sahasroruṃ varānanam
aṇīyasāmaṇīyāṃsaṃ sthaviṣṭhaṃ ca sthavīyasām / garīyasāṃ gariṣṭhaṃ ca śreṣṭhaṃ ca śreyasāmapi
yaṃ vākyeṣvanuvākyeṣu niṣatsūpaniṣatsu ca / gṛṇanti satyakarmāṇaṃ satyaṃ satyeṣu sāmasu
purāṇa puruṣaḥ prokto brahmā prokto dvijātiṣu / kṣaye saṅkarṣaṇaḥ proktastamupāsyamupāsmahe
yasmiṃllokāḥ sphurantīme jale śakunayo yathā / ṛtamekākṣaraṃ brahma yattatsadasataḥ param

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विष्णुंviṣṇuṃВишну
जिष्णुंjiṣṇuṃпобедоносного
पद्मनाभंpadmanābhaṃлотосопупого
हरिंhariṃХари
देहdehaтела
विवर्जितम्vivarjitamлишённого
शुचिंśuciṃчистого
शुचिषदंśuciṣadaṃв чистом пребывающего
हंसंhaṃsaṃлебедя
तत्tatту
पदंpadaṃобитель
परमेश्वरम्parameśvaramвысшего владыку
युक्ताyuktāсопряжённым
सर्वात्मनाsarvātmanāвсем существом
आत्मानंātmānaṃдух
तंtaṃтого
देवंdevaṃбога
चिन्तयाम्य्cintayāmyмыслю
अहम्ahamя
यस्मिन्yasminв ком
विश्वानिviśvāniвсе
भूतानिbhūtāniсущества
तिष्ठन्तिtiṣṭhantiпребывают
caи
विशन्तिviśantiвходят
गुणभूतानिguṇabhūtāniставшие свойствами
भूतेशेbhūteśeво владыке существ
सूत्रेsūtreна нити
मणिगणाmaṇigaṇāсонмы самоцветов
इवivaсловно
सहस्राक्षंsahasrākṣaṃтысячеокого
सहस्राङ्घ्रिंsahasrāṅghriṃтысяченогого
सहस्रोरुंsahasroruṃтысячебёдрого
वराननम्varānanamс прекрасным ликом
अणीयसाम्aṇīyasāmмельчайших
अणीयांसंaṇīyāṃsaṃмельчайшего
स्थविष्ठंsthaviṣṭhaṃогромнейшего
स्थवीयसाम्sthavīyasāmогромных
गरीयसांgarīyasāṃтяжелейших
गरिष्ठंgariṣṭhaṃтягчайшего
श्रेष्ठंśreṣṭhaṃнаилучшего
श्रेयसाम्śreyasāmлучших
अपिapiже
यंyaṃкого
वाक्येषुvākyeṣuв речениях
अनुवाक्येषुanuvākyeṣuв толкованиях
निषत्सुniṣatsuв нишадах
उपनिषत्सुupaniṣatsuв упанишадах
गृणन्तिgṛṇantiвоспевают
सत्यकर्माणंsatyakarmāṇaṃчьи дела истинны
सत्यंsatyaṃистиною
सत्येषुsatyeṣuсреди истин
सामसुsāmasuв самани
पुराणpurāṇaдревним
पुरुषःpuruṣaḥМужем
प्रोक्तोproktoназван
ब्रह्माbrahmāБрахмою
द्विजातिषुdvijātiṣuсреди дваждырождённых
क्षयेkṣayeпри разрушении
सङ्कर्षणःsaṅkarṣaṇaḥСанкаршаною
प्रोक्तस्proktasназван
तम्tamтого
उपास्यम्upāsyamдостойного почитания
उपास्महेupāsmaheпочитаем
यस्मिंल्yasmiṃlв ком
लोकाःlokāḥмиры
स्फुरन्तिsphurantiмерцают
इमेimeэти
जलेjaleв воде
शकुनयोśakunayoптицы
यथाyathāкак
ऋतम्ṛtamправду
एकाक्षरंekākṣaraṃединый слог
ब्रह्मbrahmaБрахман
यत्yatчто
तत्tatто
सदसतःsadasataḥсущего и не-сущего
परम्paramвыше
अनुवाद

«Вишну, победоносного, лотосопупого, Хари, лишённого тела, чистого, в чистом пребывающего, лебедя, ту обитель, высшего владыку, — того бога я мыслю, сопряжённый с ним всем существом. В ком все существа пребывают и в кого входят, ставшие свойствами во владыке существ, — как сонмы самоцветов на нити. Тысячеокого, тысяченогого, тысячебёдрого, с прекрасным ликом; мельчайшего из мельчайших, огромнейшего из огромных, тягчайшего из тяжелейших и наилучшего из лучших. Кого в речениях и толкованиях, в нишадах и упанишадах воспевают как того, чьи дела истинны, как истину среди истин, в самани. Он назван древним Мужем, назван Брахмою среди дваждырождённых, а при разрушении назван Санкаршаною; его, достойного почитания, мы почитаем. В ком мерцают эти миры, как птицы в воде; правду, единый слог, Брахман — то, что выше сущего и не-сущего».

संस्करण

bff65ce9ad65 · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 3:29:17 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से